به گزارش همشهری آنلاین، در این مطالعه، محققان تأثیر سه الگوی غذایی کتوژنیک، مدیترانهای و کمچرب را بررسی کردند. نکته جالب این بود که هر سه گروه تقریباً به یک اندازه، حدود ۱۰ درصد از وزن خود را از دست دادند. بنابراین تفاوت اصلی نه روی ترازو، بلکه در برخی تغییرات درون بدن دیده شد.
کاهش قابل توجه چربی کبد
افرادی که رژیم کتوژنیک داشتند، حدود ۶۷ درصد کاهش چربی کبد را تجربه کردند؛ کاهشی که بیشتر از دو گروه دیگر بود. حساسیت بدن به انسولین نیز در این گروه بهبود بیشتری پیدا کرد.
این موضوع بهویژه برای افراد مبتلا به پیشدیابت اهمیت دارد. مقاومت به انسولین زمانی اتفاق میافتد که سلولهای بدن پاسخ مناسبی به این هورمون نمیدهند و در نتیجه کنترل قند خون دشوارتر میشود. بهبود حساسیت به انسولین میتواند به کنترل بهتر قند خون کمک کند.
آیا کتوژنیک واقعا باعث کاهش وزن میشود؟
یکی از مهمترین دلایل محبوبیت رژیم کتوژنیک، تاثیر آن بر کاهش وزن است. محدود کردن کربوهیدرات میتواند در کوتاهمدت به کاهش وزن منجر شود و در برخی افراد کنترل اشتها و کاهش دریافت کالری نیز در این روند نقش دارد.با این حال نباید کاهش وزن اولیه را همیشه به معنای از بین رفتن سریع چربی بدن دانست. در آغاز رژیم، کاهش ذخایر گلیکوژن و آب همراه آن نیز میتواند باعث افت قابل توجه وزن روی ترازو شود. به همین دلیل بخشی از کاهش وزن روزهای نخست ممکن است ناشی از تغییر آب بدن باشد.
از طرف دیگر پایبندی طولانی مدت به رژیمهای بسیار محدودکننده برای همه افراد آسان نیست. در بررسیهای پزشکی نیز تاکید شده است که اثرات بلندمدت کتوژنیک برای کاهش وزن و برخی بیماریهای متابولیک هنوز به اندازه کافی روشن نیست و توانایی فرد برای ادامه رژیم اهمیت زیادی دارد. بنابراین کتوژنیک را نباید یک راه میانبر برای لاغری دانست. کاهش وزن پایدار معمولا به مجموعهای از عوامل از جمله میزان انرژی دریافتی، کیفیت مواد غذایی، فعالیت بدنی و امکان ادامه رژیم در بلندمدت وابسته است.
یبوست یکی از مشکلات رایج کتوژنیک
یکی از اشتباههای رایج در اجرای کتوژنیک، حذف بسیاری از منابع کربوهیدرات بدون جایگزین کردن منابع مناسب فیبر است. اگر فرد نان، غلات، حبوبات و بسیاری از میوهها را حذف کند اما سبزیجات کمکربوهیدرات را نیز به اندازه کافی مصرف نکند، دریافت فیبر میتواند کاهش پیدا کند. سبزیجاتی مانند اسفناج، بروکلی، کاهو، خیار و دیگر سبزیجات کمکربوهیدرات میتوانند در تامین فیبر و برخی ویتامینها کمککننده باشند. با این حال، انتخاب مواد غذایی باید متنوع باشد تا رژیم غذایی از نظر ریزمغذیها فقیر نشود.
کتو برای همه مناسب نیست
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند نتایج مطالعه به این معنا نیست که رژیم کتوژنیک «سالمترین رژیم» یا بهترین انتخاب برای همه افراد است. محدودیت شدید کربوهیدرات میتواند رعایت این رژیم را در بلندمدت دشوار کند و کیفیت مواد غذایی انتخابشده در آن نیز اهمیت زیادی دارد.
از سوی دیگر، هر سه رژیم مورد بررسی به کاهش قابل توجه وزن منجر شدند؛ یافتهای که نشان میدهد برای بسیاری از افراد، داشتن یک الگوی غذایی سالم و قابل ادامه در بلندمدت ممکن است از انتخاب نام یک رژیم خاص مهمتر باشد.
محققان میگویند برای مشخص شدن اثرات بلندمدت رژیم کتوژنیک بر کبد، قند خون و سلامت قلب به مطالعات بزرگتر و طولانیتری نیاز است.
چگونه کتوژنیک را ایمنتر اجرا کنیم؟
اگر پزشک یا متخصص تغذیه اجرای رژیم کتوژنیک را برای فرد مناسب تشخیص دهد، کیفیت مواد غذایی اهمیت زیادی دارد. انتخاب چربیهای سالم مانند روغن زیتون، مغزها، دانهها و ماهی میتواند گزینه مناسبتری نسبت به تکیه زیاد بر چربیهای اشباع و گوشتهای فرآوریشده باشد. همچنین نباید سبزیجات را به دلیل داشتن مقدار اندکی کربوهیدرات حذف کرد. سبزیجات کمکربوهیدرات میتوانند به تامین فیبر، ویتامینها و مواد معدنی کمک کنند. دریافت مایعات کافی نیز اهمیت دارد و در صورت نیاز، وضعیت الکترولیتها باید با نظر متخصص بررسی شود.
کتوژنیک رژیم معجزهآسا نیست
رژیم کتوژنیک میتواند برای برخی افراد مزایایی مانند کاهش وزن کوتاهمدت و بهبود برخی شاخصهای قند و چربی خون داشته باشد و در شرایط خاص، یک درمان تغذیهای معتبر برای صرع مقاوم به دارو محسوب میشود. اما همین رژیم میتواند باعث یبوست، سردرد، خستگی، کمآبی، اختلالات الکترولیتی و در برخی افراد افزایش خطر سنگ کلیه شود.
به همین دلیل، کتوژنیک را نباید صرفا به دلیل محبوبیت آن در شبکههای اجتماعی، یک روش سریع و بیخطر برای لاغری تصور کرد. برای فرد سالمی که صرفا قصد کاهش وزن دارد نیز بهتر است پیش از شروع یک رژیم بسیار محدودکننده، وضعیت سلامت، داروهای مصرفی، سابقه بیماری و امکان ادامه رژیم در بلندمدت بررسی شود.
در نهایت بهترین رژیم غذایی الزاما رژیمی نیست که سریعترین کاهش وزن را ایجاد کند، بلکه رژیمی است که در کنار تامین نیازهای بدن، با شرایط فرد سازگار باشد و بتوان آن را به شکل پایدار و ایمن ادامه داد. کتوژنیک در برخی افراد میتواند ابزار مفیدی باشد اما برای همه مناسب نیست و در موارد درمانی، جایگاه آن باید در چارچوب پزشکی و تغذیهای تخصصی تعیین شود.
نظر شما