همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: توجیهی که برای خستگی پس از بیدار شدن از خواب به ذهن میرسد، اغلب ساده است: به خواب بیشتری نیاز دارم. اما گاهی اوقات، خواب ممکن است تنها قطعه این پازل نباشد.[چطور بفهمیم به اندازه کافی خواب عمیق داریم؟]
دکتر شبانه پروین، رئیس بخش تغذیه در بیمارستان آرتمیس، میگوید: خواب ۸ ساعته اغلب به عنوان راهکار نهایی برای رفع خستگی تلقی میشود؛ اما اگر با احساس فرسودگی از خواب بیدار میشوید، نمیتوانید تمرکز کنید و برای گذراندن روز به کافئین متکی هستید، ممکن است خواب تنها حلقه مفقوده این ماجرا نباشد. خستگی مزمن گاهی میتواند نشاندهنده کمبودهای تغذیهای، کیفیت پایین رژیم غذایی، کمآبی بدن و مشکلات مرتبط با سلامت متابولیک باشد.
آنشول سینگ، سرپرست تیم بخش تغذیه بالینی و رژیمدرمانی بیمارستان آرتمیس، میگوید: داشتن ۸ ساعت خواب لزوما به این معنا نیست که با احساس شادابی و سرحالی بیدار خواهید شد؛ چرا که میزان انرژی شما در طول روز میتواند بهشدت تحت تأثیر کیفیت خواب، تغذیه، میزان آب بدن، استرس و عادتهای روزانه قرار گیرد.
تاثیرات متقابل خواب و غذا
حذف وعدههای غذایی، خوردن پروتئین بسیار کم یا تکیه زیاد بر کربوهیدراتهای تصفیهشده، همگی میتوانند در کاهش انرژی نقش داشته باشند. سینگ میگوید: کمآبی بدن همچنین میتواند منجر به سردرد، کندی و ضعف تمرکز شود. لایه دیگری از این مشکل نیز وجود دارد: خواب و غذا میتوانند بر یکدیگر تأثیر بگذارند. میناکشی آگاروال، متخصص تغذیه بالینی، میگوید: ما اغلب خواب و غذا را دو بخش جداگانه از برنامه روزانه خود میدانیم. در واقع، آنها ارتباط نزدیکی با هم دارند.
یک شب خواب نامناسب میتواند آنچه را که برای روز بعد میخواهیم تغییر دهد. او میگوید: یک شب خواب نامناسب یا کوتاه میتواند بر اشتها، هوسها و الگوهای غذایی تأثیر بگذارد. تحقیقات نشان داده افرادی که کمتر میخوابند، بیشتر احتمال دارد غذاهای پرانرژی، کربوهیدراتهای تصفیهشده و میان وعدههای مکرر را انتخاب کنند، در حالی که میوه، سبزیجات و غلات کامل کمتری مصرف میکنند.
همیشه بازنگری در رژیم غذایی کافی نیست
این رابطه به صورت معکوس نیز عمل میکند. آگاروال میگوید: یک رژیم غذایی متعادل حاوی غلات کامل، میوهها، سبزیجات، حبوبات، آجیل، دانهها و پروتئین کافی، مواد مغذی دخیل در عملکرد طبیعی مغز و هورمونها را فراهم میکند. در حالی که غذاهای حاوی پروتئین میتوانند تریپتوفان را که در سنتز سروتونین و متعاقباً ملاتونین نقش دارد، تأمین کنند.
او هشدار میدهد که الگوی کلی رژیم غذایی اهمیت بیشتری دارد. این بدان معنا نیست که هر روز خسته نیاز به یک بازنگری کامل در سلامت دارد. گاهی اوقات، اصول اولیه مهم هستند: وعدههای غذایی منظم، آب کافی، تغذیه متعادل، حرکت و وابستگی کمتر به کافئین اضافی و غذاهای فرآوری شده.
اهمیت مشورت با پزشک
اما زمانی که خستگی مزمن و پایدار میشود، شاید لازم باشد موضوع را عمیقتر بررسی کنید. سینگ میگوید: اگر با وجود خواب کافی و رژیم غذایی سالم، همچنان هفتههاست که احساس خستگی میکنید، مشورت با پزشک اهمیت دارد. گاهی اوقات خستگی میتواند نشانهای از کمخونی، مشکلات تیروئید، نوسانات قند خون، اختلالات خواب یا سایر بیماریهای پنهان باشد. بنابراین، شاید هدف صرفاً خوابیدنِ طولانیتر نباشد.
به گفته دکتر پروین، داشتن خواب خوب اهمیت دارد، اما سرحال بیدار شدن به سلامت کل بدن شما بستگی دارد، نه فقط به تعداد ساعاتی که در رختخواب سپری میکنید. پس، دفعه بعد که حتی پس از هشت ساعت خواب همچنان احساس خستگی مفرط داشتید، شاید راهحل صرفا خوابیدنِ بیشتر نباشد، بلکه باید به تصویر کلیترِ وضعیت خود توجه کنید.
بیشتر بخوانید:
نظر شما