همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: مسئله افزایش وزن ارتباط چندانی با ساعت ندارد. بدن پس از ساعت ۸ شب ناگهان شروع به ذخیره چربی نمیکند؛ بلکه افزایش وزن عمدتا ناشی از دریافت کالری بیش از حد نیاز بدن در طول زمان است.
پس چرا خوردن غذا در ساعات پایانی شب تا این حد بد تلقی میشود و همه تصور میکنند مقصر اصلی چاقی است ؟ شاید پاسخ این مسئله کمتر به خودِ آن ساعت مربوط باشد و بیشتر به اتفاقاتی که در آن زمان رخ میدهد، بستگی داشته باشد.
پس از یک روز طولانی و خسته کننده بیآنکه واقعا متوجه میزانِ غذای مصرفشده باشیم، سراغ بیسکویت، شیرینی، تنقلات سرخکردنی، چیپس یا غذاهای باقیمانده میرویم. یا شاید هم ترجیح ما این است که برای رفع خستگی پای فیلم و سریال از این نوع تنقلات به میزان زیاد مصرف کنیم.
این موضوع تفاوت مهمی میان دیر غذا خوردن و پرخوری در ساعات پایانی روز ایجاد میکند. اغلب تصور میشود که این دو یکی هستند، اما در واقع چنین نیست.
دیر شام خوردن بی تاثیر نیست
هیچ «مرز بیولوژیکی قطعی» در ساعت ۸ شب وجود ندارد که پس از آن، غذا خوردن بهطور خودکار منجر به افزایش وزن شود. افزایش وزن زمانی رخ میدهد که فرد بهطور مداوم کالری بیشتری از نیاز بدنش دریافت کند. این بدان معناست که صرف شام در ساعت ۸ یا ۹ شب (آن هم گاهبهگاه)، بههیچوجه آن فاجعهی تغذیهای نیست که فرهنگ عامه گاهی وانمود میکند. با این حال، ساعت هم کاملا بیتأثیر نیست.
اگرچه زمانِ نشاندادهشده روی ساعت بهتنهایی تعیینکننده افزایش وزن فرد نیست، اما ساعت زیستی (درونی) بدن بر سوختوساز تأثیر میگذارد.
بیشتر بخوانید:
بدن لزوما در تمام ساعات روز واکنش یکسانی به غذا نشان نمیدهد. ریتمهای شبانهروزی میتوانند بر سوختوساز، قند خون و اشتها تأثیر بگذارند. در نتیجه، خوردن وعدههای غذایی حجیم یا سنگین در ساعات بسیار پایانی شب ممکن است نسبت به مصرف همان وعدهها در ساعات زودتر، گزینه مناسبتری نباشد.
خطر قوانین سفت و سخت غذایی
قانون اینکه پس از ساعت ۸ شب غذا نخوریم جذاب است زیرا قطعیت ارائه میدهد. با این حال، مدیریت وزن به ندرت در چنین مرزهای دقیقی کار میکند. یک فرد ممکن است تا دیروقت کار کند، مسافتهای طولانی را طی کند، از کودکان مراقبت کند، عصرها ورزش کند یا به سادگی برنامه خواب متفاوتی را دنبال کند. اما این ضربالاجل جهانی ساعت ۸ این واقعیتها را نادیده میگیرد.
برای کسی که به طور معمول ساعت ۹ شب شام میخورد، مجبور کردن او به صرف شام مصنوعی ساعت ۷ شب ممکن است لزوماً رژیم غذاییاش را بهبود نبخشد، به خصوص اگر بعداً منجر به گرسنگی شدید شود و در نهایت منجر به خوردن میان وعدههای کنترل نشده شود. برای این فرد باید یک رویکرد پایدارتر با بررسی الگوی غذایی کل روز وی در نظر گرفته شود.
چقدر میخورید؟ چه میخورید؟ آیا واقعا گرسنه هستید؟ وعدههای غذایی شما چقدر بزرگ هستند؟ و وعده غذایی شما چقدر به زمان خواب نزدیک است؟
با ساعت نجنگید، به الگو توجه کنید
هیچ سازوکار بیولوژیکی فراگیری وجود ندارد که دقیقا در ساعت ۸ شب فعال شود و غذا را به چربی بدن تبدیل کند. اگر مجموع کالری دریافتی متناسب با نیازهای فرد باشد، صرف شام پس از ساعت ۸ شب بهتنهایی لزوماً منجر به افزایش وزن نمیشود.
نکته مهم به طرز شگفتآوری ساده است: با ساعت نجنگید؛ به الگو توجه کنید. اگر شام بعد از ساعت ۸ شب ابه دلیل اینکه زندگی آن را ایجاب میکند، صرف میشود به این معنی نیست که متابولیسم به شما خیانت کرده. وعده غذایی را معقول نگه دارید، غذاهای متعادل انتخاب کنید، از خوردن میان وعدههای بیفکر خودداری کنید و قبل از خواب به بدن خود کمی فضای تنفس بدهید.
نظر شما