همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: استفاده روزافزون از داروهای ضدچاقی، نگرانی تازهای را درباره کاهش وزن مطرح کرده است؛ اینکه پایین آمدن عدد روی ترازو همیشه به معنای از دست دادن چربی نیست و بخشی از این کاهش وزن میتواند از توده عضلانی بدن باشد. موضوعی که اهمیت حفظ عضلات را در مسیر کاهش وزن بیش از گذشته پررنگ کرده است.
در یک مطالعه طولانیمدت، تیمی به سرپرستی دکتر نیتین کاپور، استاد و رئیس بخش غدد درونریز، دیابت و متابولیسم کالج پزشکی کریستین در ولور، دریافتند که تقریباً یکسوم بزرگسالان ۳۰ تا ۶۰ ساله شرکتکننده، توده عضلانی پایینی داشتند. بررسیهای این تیم در میان بیمارانی که از داروهای کاهش وزن استفاده میکردند نیز نشان داد که در زنان، سهم عضلات از وزن ازدسترفته میتواند قابل توجه باشد.
دکتر کاپور درباره این تحقیق توضیح داده که چرا تحلیل عضلات دیگر فقط نگرانی دوران سالمندی نیست، سبک زندگی کمتحرک و دیابت چگونه سلامت عضلات را تهدید میکنند و چرا حفظ توده عضلانی باید به بخش مهمی از گفتوگوی مربوط به کاهش وزن تبدیل شود.
ارتباط میان دیابت و عضلات
شاید دیابت در وهله نخست با قند خون شناخته شود، اما پیامدهای آن میتواند سلامت عضلات را نیز تحت تأثیر قرار دهد. کاپور میگوید: در دیابت نوع یک، کمبود انسولین میتواند به تحلیل عضلات منجر شود؛ در حالی که در دیابت نوع ۲، مقاومت به انسولین به این معناست که این هورمون در بدن وجود دارد، اما عملکرد مؤثری ندارد.
او با اشاره به نقش انسولین به عنوان یک هورمون آنابولیک یا سازنده توضیح میدهد که این هورمون در ساخت چربی، پروتئین، عضله، استخوان و دیگر اجزای بدن نقش دارد. از سوی دیگر، بالا ماندن مداوم قند خون میتواند به اعصاب و رگهای خونی آسیب بزند، فعالیت بدنی را دشوار کند و در نهایت به تضعیف بیشتر عضلات بینجامد.
به گفته این پزشک، وقتی اعصاب عملکرد مناسبی نداشته باشند، عضلات نیز نمیتوانند عملکرد مطلوبی داشته باشند.
پارادوکس داروهای کاهش وزن
افزایش محبوبیت داروهای ضدچاقی، توجه بیشتری را به احتمال کاهش توده عضلانی در جریان کاهش وزن جلب کرده است. با این حال، کاپور تأکید میکند که از دست دادن عضله فقط به مصرف این داروها محدود نمیشود.
او میگوید: هر نوع کاهش وزن، فارغ از اینکه با دارو، رژیم غذایی یا روش دیگری اتفاق بیفتد، الزاماً به معنای از دست دادن صرفاً چربی نیست. در برخی افراد حدود ۷۰ درصد وزن ازدسترفته ممکن است از چربی و ۳۰ درصد از توده عضلانی باشد. علاوه بر عوامل هورمونی، دریافت ناکافی پروتئین و فعالیت بدنی کم را نیز از عوامل احتمالی مؤثر در کاهش توده عضلانی میداند.
بنابراین پیام اصلی این نیست که افراد از مصرف داروهای ضدچاقی خودداری کنند؛ مسئله این است که کاهش وزن نباید به قیمت از دست دادن بیش از حد عضلات تمام شود.
چطور جلوی تحلیل عضلات را بگیریم؟
تحلیل عضلات ممکن است بهتدریج اتفاق بیفتد و فرد تا زمانی که این روند روی تحرک و استقلال او تأثیر نگذارد، متوجه آن نشود. با این حال، روشهایی برای ارزیابی قدرت و سلامت عضلات وجود دارد.
قدرت پنجه دست را میتوان با دستگاه دینامومتر اندازهگیری کرد و ترکیب بدنی را نیز میتوان با روش بیوامپدانس یا اسکن دکسا (DEXA) ارزیابی کرد. آزمون راه رفتن در مسافت ۶ متر نیز میتواند اطلاعاتی درباره عملکرد عضلات ارائه دهد.
دکتر کاپور تأکید میکند که اقدام بهموقع میتواند از بروز مشکلات جدیتر در آینده جلوگیری کند. حفظ عضلات فقط به معنای داشتن اندامی متناسب نیست؛ عضلات سالم نقش مهمی در حفظ تحرک، استقلال و کیفیت زندگی در سالهای آینده دارند.
بیشتر بخوانید:
نظر شما