خوراکی‌های محبوبی که اسهال را بدتر می‌کنند

به گزارش همشهری آنلاین، در اصطلاح مردم، اسهال را دفع مدفوع روزانه به صورت شل یا آبکی همراه با افزایش قابل توجه دفعات اجابت مزاج می‌دانند. اما از نظر علمی مدفوع با حجم مایع ۳۰۰cc به بالا در ۲۴ ساعت و وزن مدفوع بالا ۲۰۰gr در روز (با توجه به یک رژیم پر چربی و گوشت و کم فیبر مثل رژیم غربی) را اسهال می‌گویند. در اسهال حاد بر حسب علت اسهال‌های عفونی ناشی از عوامل بیماری زا مختلف اعم از باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌های مختلف مطرح است.

علت دیگر عوارض جانبی داروهای مختلف است که به ویژه در مورد داروهای پر مصرف مثل آنتی بیوتیک‌ها، اهمیت پیدا می‌کند. علت سوم مواجه با سموم، مثل حشره کشها و آفت کشها و گازهای شیمیایی جنگی است که این عوامل با اثر روی سیستم گوارشی و سیستمهای کنترلی دیگر مثل جریان خون و اعصاب ورودی به سیستم گوارشی بلعی باعث بروز اسهال می شوند. بیش از ۹۰ درصد اسهال های حاد به واسطه عوامل عفونی بیماری زا ایجاد می شوند و اغلب این اسهال‌ها با تب، درد شکم و استفراغ بروز می‌کنند.

اکثر عوامل عفونی عامل اسهال بیشتر از راه مدفوعی دهانی منتقل می‌شوند؛ یعنی مصرف آب یا غذای آلوده به مدفوع انسان یا حیوان مبتلا به ارگانیزم بیماری زا اگر توسط یک فرد سالم رخ دهد این میکرو ارگانیزم ها وارد دستگاه گوارش فرد می‌شوند و بسته به نوع ارگانیزم، بیماری های مختلفی را ایجاد میکنند.

اسهال در افراد سالم و با ایمنی طبیعی معمولاً توسط ارگانیزم‌های بسیار قوی و مهاجم که قادرند خود را از دام سیستم ایمنی بدن انسان به طرق مختلف برهانند و موجب بیماری زایی شوند ایجاد می‌شود. این اسهال‌ها در مناطق فقیر نشین و کم بهره از منابع بهداشتی که آب اشامیدنی سالم و مواد غذایی گند زدایی شده و عاری از میکروب در اختیار ندارند، بیشتر دیده می‌شود.

فروغ البرزی، دبیر انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران با اشاره به هفته سلامت گوارش بیان کرد: آنچه درباره بیماری اسهال مزمن باید بدانیم این است که درمان علامتی نقش مهمی در بهبود این بیماری ندارد بلکه باید علت را پیدا کنیم و آن را درمان کنیم.

البرزی خاطرنشان کرد که برای درمان بیماری اسهالی که بیشتر از چهار هفته طول کشیده است نباید درمان خودسرانه اقدام کرد. وی توصیه کرد: در صورت ابتلا به بیماری اسهال حاد توصیه می‌شود افراد از مصرف برخی غلات و مواد غذایی که فیبر نامحلول دارند، غذاهای تند و فست فود خودداری کنند و مصرف مواد غذایی مانند موز، برنج کته، پوره سیب را جایگزین کنند؛ ضمن اینکه چای غلیظ یا قهوه توصیه نمی‌شود.

این فوق تخصص گوارش و کبد بالغین اشاره کرد: رژیم غذایی تاثیر زیادی در درمان بیماری اسهال مزمن ندارد و باید علت اصلی را با انجام آزمایشات لازم یافت تا اقدامات درمانی مناسب صورت گیرد؛ اما آنچه بیشتر از همه خطرناک است، کم آب شدن بدن فرد مبتلا به اسهال است. البرزی خاطرنشان کرد: برای درمان بیماری اسهال مزمن درمان علایمی سبب می شود فرد به دنبال درمان اصلی نرفته و این بسیار گمراه کننده است و امکان دارد عواقب جبران ناپذیری را برای فرد در پی داشته باشد.

وی ابراز کرد: شایع ترین علت ابتلا به بیماری اسهال مزمن، ابتلا به بیماری سندرم روده تحریک پذیر است؛ لذا توصیه می‌شود افراد خواب کافی داشته باشند و از استرس دوری کنند، ورزش منظم داشته باشند و مصرف برخی از داروها هم برای درمان این بیماری موثر هستند که باید با تجویز پزشک مورد استفاده قرار گیرد. این فوق تخصص گوارش و کبد گفت: در برخی موارد حساسیت به مواد غذایی سبب بروز بیماری اسهال می‌شود که باید پیگیری‌های لازم صورت گیرد.

البرزی خاطرنشان کرد: پروبیوتیک‌ها هم دوستان خوب روده هستند اما باید بر اساس تجویز پزشک مصرف شوند تا در درمان بیماری اسهال مزمن موثر باشند. وی یادآور شد:‌ نکته اصلی اینجاست که در صورت وجود بیماری التهابی روده، درمان اصلی استفاده از داروهای ضد التهابی است که باید تحت نظر پزشک‌متخصص انجام شود. همچنین درمان بیماری سلیاک، حذف گندم و مشتقات آن از رژیم غذایی است.

این فوق تخصص گوارش خاطرنشان کرد: در برخی موارد نیز اسهال مزمن به علت تومورهای دستگاه گوارش ایجاد می‌شود که برحسب مورد باید شناخته و درمان شود. البرزی تاکید کرد: استفاده از درمان‌های طب سنتی بدون اینکه عامل اصلی اسهال مزمن شناخته شده باشد می‌تواند بسیار خطرناک باشد.