به گزارش همشهری آنلاین تحقیق جدید که حاصل همکاری پژوهشگران دانشگاههای علوم پزشکی کشور است، اولین به کارگیری «ابزار اولویتبندی و توالییابی معرفی واکسنهای جدید» (NVI-PST) سازمان جهانی بهداشت در منطقه مدیترانه شرقی را مستند میکند- ابزاری برای تصمیمگیری در این باره که کدام واکسنها و به چه ترتیبی باید میان سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ ارائه شوند.
این ابزار جدید بر خلاف شیوههای معمول از یک فرآیند تصمیمگیری چندمعیاری استفاده میکند که دادههای اپیدمیولوژیکی، مقرونبهصرفه بودن و امکانسنجی برنامه را در بر میگیرد.
واکسن HPV در اولویت اصلی قرار گرفت
واکسن «ویروس پاپیلومای انسانی»(HPV) از نظر اهمیت و امکانسنجی بالاترین رتبه را کسب کرد و نامزد برتر برای ارائه به جامعه در طول دوره زمانی مورد نظر شد.
واکسن پنوموکوکی کونژوگه (PCV) برای جمعیتهای بزرگسال پرخطر و واکسن آنفلوآنزای فصلی برای گروههای آسیبپذیر در رده بعدی اولویت قرار داده شدند و در نهایت واکسنها برای ویروس سنسیشیال تنفسی (RSV) و ویروس آبله مرغان (واریسلا) در اولویتهای پایینتر قرار گرفتند.
دو نقشه راه برای اجرا
این تحقیق دو سناریوی توالی احتمالی برای ارائه این واکسنها را پیشنهاد میکند. در هر دو، ابتدا واکسن HPV و پس از آن بسته به ملاحظات تدارکاتی و مالی واکسنهای دیگر به جامعه هدف ارائه میشوند.
این سناریوها با هدف کمک به سیاستگذاران برای برنامهریزی اجرای مرحلهای با در نظر گرفتن محدودیتهای منابع، ظرفیت سیستم سلامت و اولویتهای رقابتی طراحی شدهاند.
چالشها در شواهد و منابع
علیرغم نقاط قوت این چارچوب جدید برای ارائه واکسنها، پژوهشگران چندین چالش را در بهکارگیری آن شناسایی کردند:
- دادههای همهگیرشناختی محدود محلی درباره این عوامل بیماریزا به خصوص عوامل ایجادکننده بیماری در بزرگسالان مانند ویروس سنسیشیال تنفسی و باکتریهای عامل پنوموک یا ذاتالریه
- مطالعات هزینه-اثربخشی ناکافی متناسب با ایران
- عدم قطعیت در تأثیر بودجه بلندمدت، بهویژه در شرایط محدودیتهای اقتصادی
خود این فرآیند نیز به عنوان فرآیندی پرهزینه و زمانبر توصیف شد که نیاز به مشاورههای تخصصی متعدد و یک تیم فنی اختصاصی دارد.
الگویی برای سایر کشورها
این پژوهشگران نتیجه میگیرند که تجربه ایران، الگویی قابل تکرار برای سایر کشورها - به ویژه در محیطهای با منابع محدود - فراهم میکند که به دنبال اولویتبندی مؤثرتر ارائه واکسنهای جدید هستند.
چنین چارچوبهایی با افزایش تعداد واکسنهای موجود، ممکن است به ابزارهای ضروری برای دولتهایی تبدیل شوند که در عین آنکه در تلاش هستند منابع محدود برای مراقبتهای بهداشتی را مدیریت کنند، میخواهند تاثیرات بر سلامت عمومی را به حداکثر برسانند.
نگاهی به آینده
این تحقیق یک روند جهانی گستردهتر را برجسته میکند: کشورها به طور فزایندهای به سمت استراتژیهای ایمنسازی مبتنی بر شواهد حرکت میکنند که در آنها نه تنها بار بیماری، بلکه امکانسنجی و پایداری نیز در نظر گرفته میشود.
اتخاذ این چارچوب جدید برای ایران نشاندهنده تلاشی استراتژیک برای گسترش واکسیناسیون فراتر از دوره کودکی به دورههای نوجوانی و بزرگسالی، در عین حفظ پایههای قوی برنامه ایمنسازی ملی است.
منبع: ژورنال BMJ Open
نظر شما