ترجمه نیلوفر قدیری: شب دهم جولای سال ۲۰۰۵، یک واعظ ناشناس شبه نظامی به نام ابو یحیی اللیبی از زندان آمریکایی‌ها در افغانستان گریخت و به گروه خود بازگشت.

این فرار مقامات آمریکایی در پایگاه بگرام را خجالت‌زده کرد. اکنون که ۳ سال از آن زمان می‌گذرد، اقدامات خطرساز اللیبی مقامات آمریکایی را بیش از گذشته شرمنده کرده‌است.

اللیبی تبعه کشور لیبی و یک جوان ۳۰ ساله است. او اکنون به یکی از سیاستگذاران برجسته القاعده تبدیل شده‌ و با ظاهر شدن در فیلم‌های ویدئویی و اینترنتی در ماه‌های گذشته، این گروه را زنده کرده‌است.

او نماد تاکید و توجه گروه القاعده به فناوری اطلاعات به‌عنوانی ابزاری در جنگ‌های دنیای امروز است. تحلیلگران اطلاعاتی غرب او را مردی برای تمام فصول القاعده می‌نامند.

یکی از این تحلیلگران می‌گوید، اللیبی یک جنگجو، شاعر، استاد و دانشمند است و همه این عنوان‌ها را در کنار فرماندهی ارتش یدک می‌کشد. او بسیار جوان و عملگراست و بعضی حتی او را جانشینی مناسب برای بن‌لادن می‌دانند.

ساختار رهبری و عملکرد القاعده همواره در پرده ابهام بوده‌است. اما این نکته روشن است که اللیبی ویژگی و مهارتی دارد که دیگر رهبران القاعده از آن بی‌بهره‌اند. او یک دانشمند مذهبی است.

بن‌لادن یک مهندس است و الظواهری پزشک. اما اللیبی در آفریقا ۲ سال در رشته اسلام‌شناسی مطالعه کرده و شاید به‌دلیل همین ویژگی‌هاست که به اندازه ایمن الظواهری و اسامه‌بن‌لادن رهبران شماره یک و دوی القاعده، در نوارهای ویدئویی و اینترنتی ظاهر شده‌است.

از سوی دیگر سخنان او در نوارهای ویدئویی و اینترنتی‌اش نشان‌دهنده تغییر تاکتیک القاعده است. در ماه‌های اخیر این تاکتیک‌ها بر مانورهای دفاعی با هدف خنثی‌کردن رسانه‌های آمریکا و متحدان غربی آن متمرکز شده‌است.

اللیبی از نوارهای صوتی و تصویری خود نه برای ترویج القاعده بلکه برای دفاع از آن استفاده می‌کند. او از میانه‌روهای مسلمانی که القاعده را به استفاده از تعابیر غلط از قرآن متهم می‌کنند، به شدت انتقاد می‌کند. او همچنین تلاش‌های عربستان برای متقاعد کردن شبه‌نظامیان زندانی به تسلیم و توبه را محکوم می‌کند.

او در یکی از نوارهای جدیدش که ۹۳ دقیقه صحبت در آن ضبط شده، از طرفدارانش خواسته جنگ روانی و مقابله با تبلیغات نادرست را فرابگیرند.

تحلیلگران اطلاعاتی غرب تمامی سخنان او را به‌صورت دقیق و جزئی تحلیل و بررسی می‌کنند تا با استفاده از آن به راهبرد و تاکتیک القاعده پی ببرند.

اللیبی در دهه ۱۹۹۰ به افغانستان رفت اما مدتی بعد به شمال آفریقا بازگشت تا اسلام شناسی را در موریتانی تحصیل کند. وقتی دوره تحصیلات را به پایان برد و به افغانستان بازگشت، این کشور تحت کنترل طالبان قرار داشت. او آموزش نظامی چندانی ندیده و بیشتر در حوزه تئوری گروه القاعده فعالیت دارد.

یک سال بعد از حملات ۱۱ سپتامبر، مقامات پاکستانی او را در مرز دستگیر کرده و به آمریکایی‌ها تحویل دادند. او تا زمان فرار از زندان در زندان بگرام بود. او بعد از فرار از زندان خیلی زود به رده‌های بالایی و رهبری القاعده وارد شد.

اللیبی یکی از چند رهبر القاعده بود که در سال ۲۰۰۶ در نامه‌ای به زرقاوی در عراق از شیوه کشتار او انتقاد کرده و آن را باعث تخریب چهره و راهبرد جهانی القاعده در جهان نامید.

نیویورک تایمز
۴ آوریل

کد خبر 48005

برچسب‌ها