امیر رضا نوری زاده: جیمز وک و جیمز هث تنها آمریکایی های حاضر در تیم فنی فیلم جدید Trackman به حساب می‌آیند. ولی سایر اعضای تیم فنی فیلم و هنرپیشگان که همگی روسی هستند آنها را به سادگی آمریکایی صدا می‌زنند.

این دو نفر در تولید فیلم تریلر Trackman نقش چندانی ندارند و فقط بر روند مالی و زمانی کار نظارت دارند. فیلم در مسکو فیلمبرداری می شود و تهیه کنندگان آن امیدوار هستند که میلیونها سینما رو در سراسر روسیه از این فیلم استقبال کنند. البته این انتظار آنها چندان بی مورد نیست و فروش خیره کننده فیلم های روسی در سطح این کشور باعث شده تا استودیو فیلمسازی سونی پیکچرز و شرکت رسانه ای پاتن سرمایه گذاری هایی را برای پخش جهانی این فیلمها انجام دهند.

 این مشارکت شرکت های اروپایی تولیدکننده، فیلم در روسیه در سال های اخیر یک پدیده جدید در عرصه سینمای جهان محسوب می شود.

در چنین شرایطی به نظر می رسد که صنعت سینمای روسیه پس از افت و خیزهای فراوان در خلال یک دهه اخیر که ناشی از شرایط بی ثبات اقتصادی و فرهنگی این کشور پیس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی در 1991 بود، اکنون به رنسانس و شکوفایی گیشه نزدیک می شود و نقش هالیوود در سینمای این کشور با وجود صرف هزینه ها و سرمایه های گزاف،  به مرور کم رنگ تر می شود.

مایکل لینتون مدیر شرکت اینترمدیا آلمان که در روسیه فعال است، می گوید: اکنون دوران شکوفایی سینمای روسیه است. این کشور سابقه خوبی در فیلمسازی دارد و بازیگران و کارگردانها به خوبی به کار خود واقف هستند و نکته اصلی فقط این روند است.

اما این فقط نظر لینتون، نیست بلکه اکثر تحلیل گران سینمایی معتقد هستند که شرایط صنعت سینما در روسیه اکنون بیش از هر زمان دیگری امیدوارکننده است. میزان فروش  محلی فیلمها در سال 2005 حدود 20 درصد افزایش داشت و به 331 میلیون دلار رسید و تحلیلگران بر این باور هستند که میزان رشد دو رقمی فروش فیلمها لااقل تا 5 سال آینده حفظ خواهد شد و روسیه می تواند در این زمینه با کشورهایی چون ترکیه و چین رقابت کند.

این در حالی است که میزان فروش فیلمها در کشورهای اروپای غربی و آمریکا کاهش چشمگیری در سال گذشته داشت و برای مثال در آمریکا 7/5 میلیارد دلار کاهش داشت.

میزان فروش بلیت سینماها در روسیه نیز رشد 19 درصدی داشت و به 125 میلیون بلیت در سال 2005 رسید که بهترین آمار در سطح جهان به حساب می آمد.

بزرگترین شرکت تولید فیلم در روسیه Gemini Film است که مدیریت آن را مایکل اشلیت آلمانی برعهده دارد. او معتقد است که این شرکت به زودی جزو شرکت های بزرگ فیلمسازی جهان خواهد شد. Trackman اولین فیلم روسی از بین سه فیلمی است که استودیو سونی با همکاری شرکت پاتن تولید می کند، اما سایر شرکت های بزرگ فیلمسازی نیز نسبت به سرمایه گذاری در روسیه علاقه مند شده اند.

 استودیو فاکس اخیراً  امتیاز شرکت فیلمسازی تیمور بکام تبوف را خریداری کرده است.این شرکت تولید کننده، فیلمهای پرفروش نگهبان شب و نگهبان روز در سال گذشته بود و در حال حاضر دارای 40 کارمند در روسیه است. از سوی دیگر استودیو دیزنی نیز در ماه مارس گذشته اعلام کرد که قصد انتصاب چند مدیر اجرایی فعال را در مسکو دارد.

در سالهای ابتدایی فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی صنعت سینمای روسیه که متکی به کمک های دولتی بود روبه نابودی رفت، ولی تلاش کردند بازار آزاد و جوان روسیه فعال باشد. اگر سینماهای بزرگ روسیه بدل به نمایشگاه ماشین و یا رستوران های بزرگ شدند و موجی از نوارهای ویدئویی و بعد دی وی دی روسها را از تماشای فیلمها در سینماهای باقی مانده غافل کرد. کار به آنجا رسید که اکثر روسها فیلم آفتاب سوخته ساخته نیکیتا میخالکوف را که برنده اسکار بهترین فیلم خارجی در سال 1994 شد را به شکل ویدئویی تماشا کردند!

در سال 1997 که بدترین سال صنعت سینمای روسیه محسوب می شود، فقط 13 فیلم در این کشور تولید شد و میزان فروش فیلمها در کل سال بالغ بر 6 میلیون دلار بود اما با بهبود شرایط اقتصادی از سال 1998، شرایط تغییر کرد و رویکرد مردم به سینما بیشتر و بیشتر شد.

اما نقطه عطف سینمای روسیه در سال 2000 بود. با به روی کار آمدن ولادیمیر پوتین و ثبات اقتصادی بیشتر، درآمدها رشد قابل توجهی داشت و طبقه متوسط در مسکو و سایر شهرهای بزرگ روسیه با درآمد متوسط ماهیانه 1050 دلار ظاهر شدند و سینمای روسیه نیز به تبع این قضیه گسترش یافت تا جایی که فیلمهای روسی حدود 26 درصد کل گیشه روسیه را در سال قبل تشکیل می دادند و تحلیل گران معتقدند که این مقدار تا پنج سال آینده به 40 درصد خواهدرسید.

سوبسیدهای مفید دولت روسیه نیز کمک شایانی به این روند کرد و در حال حاضر 85 فیلم تا پایان سال 2006 آماده نمایش خواهند شد.

اکنون با توجه به سیاست های مدرن متولیان صنعت سینمای روسیه، این صنعت ورشکسته دهه 1990، بدل به سیزدهمین بازار بزرگ سینمای جهان شده است و با در نظر گفتن جمعیت 143 میلیون نفری روسیه و حضور میلیونها روسی زبان در قزاقستان، اکراین و سایر جمهوری های جدید، این بازار همچنان گسترش خواهد یافت.

این بازار خوب سبب شده تا برخی استودیوهای فیلمسازی برنامه ریزی ویژه ای را برای معرفی آثار جدید خود در روسیه داشته باشند. برای مثال استودیو دیزنی در دسامبر گذشته به بهانه عرضه نسخه جدید سیندرلا به روی دی وی دی جشن  بزرگی را با حضور دو هزار کودک در کاخ کرملین ترتیب داد و جمعی از بازیگران آمریکایی به روسیه آمدند تا آهنگهای مشهور سیندرلا و چند کارتون کلاسیک را در این مراسم اجرا کنند.

 در حاشیه همین مراسم مسئولان دیزنی اعلام کردند که از این پس بازار روسیه در اولویت خاصی قرار خواهد گرفت.در سال 1996اولین سینمای مدرن روسیه به نام کداک کینومیر در مسکو افتتاح شد که مدیریت آن برعهده پل هث بود و اولین فیلم اکران شده در آن اکشن صخره با بازی نیکلاس کیج و شون کانری بود و بلیت های اختصاص داده شده برای رزواسیون تا حدود 2 سال توسط ساکنان مسکو پیش خرید شده بود!

هث در این زمینه می گوید: هنوز صف بلندی را که هر روز مقابل این سینما بسته می شد به خاطر دارم. روسها واقعاً  عاشق سینما هستند.تا سال 2000 حدود 78 سالن مدرن در 55 سینما در سطح روسیه وجود داشت، ولی رشد ناگهانی تعداد سالن ها از این زمان آغاز شد و تعداد آنها از مرز یک هزار سالن در سال 2005 گذشت و انتظار می رود این میزان در سال 2006 به 1350 سالن برسد.

 اما با وجود امکانات خوب، تماشای فیلم در مسکو هنوز ساده و ارزان نیست و بلیت سینما در مسکو حدود 9 دلار است. اما مدیران شرکت های فیلمسازی در سالهای اخیر با استفاده از تاکتیک های هالیوودی، فیلمهای هالیوودی را تحت تأثیر قرار داده و در اکران فیلمهای روسی موفق تر عمل کرده اند.هر چند بودجه هیچ کدام از این فیلمها قابل مقایسه با آثار پرخرج هالیوودی نیست و بیشترین هزینه در بین فیلمهای یاد شده مربوط به نگهبان شب است که 10 میلیون دلار صرف تولید آن شد و این پنج در مقایسه با هزینه 45 میلیون دلاری تبلیغ فیلم بازگشت سوپرمن و هزینه 218 میلیون دلاری ساخت آن کاملاً  ناچیز است.

فیلم Trackman نیز با هزینه نازل 2 میلیون دلاری تولید شده و ماجرای سرقت بانک است البته موضوع گروگانگیری برای مردم روسیه موضوع غریبی نیست چون در دو مورد منجر به مرگ صدها نفر در تئاتر مسکو در سال 2002 و بعد در مدرسه ای در بسلان در سال 2004 شد.

عامل دیگری که به حضور فیلمهای آمریکایی در روسیه ضربه فراوانی وارد کرده، عرضه گسترده
دی وی دی فیلمهای جدید به شکل قاچاق است. این فیلمها به قیمت 2 تا 5 دلار در خیابانها به فروش می رسند و زمان عرضه عمده آنها قبل از اکران عمومی است و نکته قابل توجه کپی شدن اکثر فیلمها از نسخه های خوب استودیویی است و دیگر از نسخه هایی که با دوربین هندی کم در سالن سینماها فیلمبرداری شده بود، خبری نیست.

طبق آخرین آمار استودیوهای آمریکایی حدود 90 درصد ظرفیت خود در گیشه روسیه را از دست داده اند چون روسها ترجیح می دهند با قیمت کمتر فیلم را زودتر در داخل خانه ها تماشا کنند!


منبع: نیویورک تایمز، 15 جولای

کد خبر 1702