به گزارش همشهری آنلاین، یک مطالعه نشان داد که ۷۰ درصد از دریافتکنندگان پیوند رحم، حداقل یک زایمان موفق (تولد نوزاد زنده) داشتهاند یا در زمان پایان مطالعه، بارداری آنها از هفته بیستم فراتر رفته بود. این یافته نشان میدهد که این روش درمانی از یک مداخله آزمایشی به یک درمان بالینی قابلتکرار برای زنانی که بدون رحم متولد شدهاند یا رحم آنها قادر به حفظ بارداری نیست، تکامل یافته است.
ناباروری مطلق با منشأ رحمی — که ناشی از فقدان رحم از بدو تولد یا پس از عمل هیسترکتومی (برداشتن رحم) است — تقریباً ۳ درصد از زنان را دچار خود میکند. اکثر دریافتکنندگان پیوند در این مطالعه مبتلا به سندرم «مایر-روکیتانسکی-کوستر-هاوزر» (MRKH) بودند؛ یک عارضه مادرزادی که در آن رحم رشد نمیکند. سایر افراد نیز یا تحت عمل هیسترکتومی قرار گرفته بودند و یا رحمی داشتند که قادر به حفظ بارداری نبود.
پژوهشگران دریافتند که ۵۱ مورد از ۶۰ رحم پیوند شده، دوره بحرانی ۳۰ روزه پس از جراحی را با موفقیت پشت سر گذاشتند. در میان زنانی که این عضو را دریافت کردند، بیش از ۸۲ درصد در نهایت حداقل یک زایمان موفق (تولد نوزاد زنده) داشتند یا در زمان پایان مطالعه، بارداری آنها به هفته بیستم یا فراتر از آن رسیده بود.
از سال ۲۰۲۰ تاکنون، در مجموع ۳۱ عمل پیوند انجامشده در آمریکا تنها یک مورد شکست پیوند رخ داده است که نشاندهنده پیشرفتهای چشمگیر در تکنیکهای جراحی و مراقبت از بیمار است.
در طول دوره این مطالعه، ۴۸ نوزاد از مادرانی که پیوند رحم دریافت کرده بودند، در آمریکا متولد شدند. نه نفر از گیرندگان پیوند، صاحب دو فرزند شدند؛ امری که نشان میدهد رحمهای پیوندی میتوانند پیش از برداشته شدن عضو، از چندین بارداری حمایت کنند.
در میان اهداکنندگان زنده، میزان عوارض عمدهای که نیازمند مداخلات تکمیلی بود، از ۳۳درصد در سالهای ۲۰۱۶-۲۰۱۷ به ۸ درصد در سالهای ۲۰۲۴-۲۰۲۵ کاهش یافت و هیچیک از گیرندگان یا اهداکنندگان زنده دچار عوارض تهدیدکننده حیات یا مرگومیر ناشی از این عمل نشدند.
اگرچه نتایج مربوط به باروری امیدوارکننده بود، اما بارداری پس از پیوند رحم همچنان فرآیندی پیچیده محسوب میشود. بیش از نیمی از نوزادان (۵۸ درصد) بهصورت نارس متولد شدند و عوارض بارداری نظیر پرهاکلامپسی (مسمومیت بارداری)، دیابت بارداری و فشار خون بالا نسبتاً شایع بود.
پژوهشگران همچنین وضعیت سلامت و رشد کودکانی را که پس از پیوند رحم متولد شده بودند، پایش کردند. تمامی کودکان در زمان ترخیص از بیمارستان و در سن ۶ ماهگی، روند رشد طبیعی نشان دادند. در میان ۲۹ کودکی که در سن ۳ سالگی مورد ارزیابی قرار گرفتند، پژوهشگران رشد طبیعی را مشاهده کردند و هیچ موردی از اختلال رشد (عدم وزنگیری یا رشد مناسب) دیده نشد. تشخیص «اختلال طیف اوتیسم» برای دو کودک داده شد، در حالی که هیچگونه اختلال رشدی دیگری در آنها شناسایی نشد.
این پژوهشگران خاطرنشان کردند که مسئله دسترسی، همچنان یکی از بزرگترین چالشهای این حوزه محسوب میشود. عمل پیوند رحم تنها در تعداد انگشتشماری از مراکز درمانی و معمولاً تحت پوشش بیمه قرار ندارد؛ موضوعی که باعث شده است این روش درمانی برای بسیاری از بیماران واجد شرایط، غیرقابلدسترس باشد.
تاریخچه پیوند رحم
نخستین پیوند رحم در سال ۲۰۰۰ بر روی یک زن ۲۶ ساله در عربستان سعودی انجام شد، اما این پیوند به شکست انجامید و به علت مشکلات خونرسانی به رحم پیوندشده پزشکان مجبور شدند پس از فقط سه ماه رحم پیوندی را خارج کنند.
جراحان ترکیهای در سال ۲۰۱۱ رحم یک اهداکننده متوفی را به بیماری ۲۱ ساله که منجر به بارداری او شد. او پس از چندین مورد سقط جنین، سرانجام در ژوئن ۲۰۲۰ نوزاد خود را به دنیا آورد.
یک تیم تحقیقاتی در گوتنبرگ سوئد از سال ۲۰۱۲ مجموعهای از عملهای موفقیتآمیز پیوند رحم را با استفاده از رحمِ اهداکنندگان زنده (که از بستگان گیرندگان بودند) انجام داد. در نتیجهی این جراحیهای پیشگامانه، چندین نوزاد متولد شدند.
جراحان چینی در سال ۲۰۱۵ نخستین عمل پیوند رحم در آسیا را انجام دادند. در این عمل، برداشتن رحم از اهداکننده به روش لاپاراسکوپی با کمک ربات صورت گرفت. پس از پنج تلاش ناموفق، در ژوئن ۲۰۱۸ یک جنین که پیشتر منجمد شده بود با موفقیت در رحم بیمار کاشته شد و نتیجه آن تولد نوزاد پسری سالم بود.
نخستین عمل پیوند رحم در آمریکا در فوریه ۲۰۱۶ در کلینیک کلیولند در ایالت اوهایوی آمریکا انجام شد؛ با این حال، رحم پیوندشده به دلیل اختلال در خونرسانی ناشی از عفونت، برداشته شد. بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰، تیم پزشکی مرکز درمانی دانشگاه بیلور در دالاسِ آمریکا، ۲۰ عمل پیوند رحم با استفاده از رحم اهداکنندگان زنده و متوفی انجام داد. در مجموع، ۱۴ کودک حاصل ۱۲ عمل پیوند رحم در این مرکز بودهاند.
جراحان در بیمارستان «گلکسی کر» در شهر پونای هند، در سال ۲۰۱۷ رحم مادری را به دخترش پیوند زدند. از آن زمان، مراکز دیگری در هند نیز این عمل را انجام دادهاند.
عملهای پیوند رحم از آن زمان به بعد در سایر کشورها از جمله در استرالیا، جمهوری چک، برزیل، آلمان، لبنان، صربستان، فرانسه و اسپانیا گزارش شده است.
نظر شما