به گزارش همشهری آنلاین، هواگیری شوفاژ یعنی تخلیه هوای محبوسشده از داخل رادیاتور و مدار گرمایش. وقتی هوا وارد سیستم میشود، گردش آب گرم مختل میشود و رادیاتور گرمای یکدستی ندارد.
هوا سبکتر از آب است و معمولاً در بالاترین نقطه رادیاتور جمع میشود. به همین دلیل رایجترین نشانه هوا گرفتن، سرد بودن بالای رادیاتور و گرم بودن پایین آن است. با باز کردن شیر هواگیری، هوا خارج میشود، آب گرم جای آن را میگیرد و گرمایش به حالت طبیعی برمیگردد.
از کجا بفهمیم شوفاژ هوا گرفته است؟
نیازی نیست اول فصل سرما همه رادیاتورها را هواگیری کنید. اگر یکی از علائم زیر را دیدید، احتمالاً نوبت هواگیری رادیاتور رسیده است:
۱. سرد بودن بالای رادیاتور: پایین رادیاتور گرم است ولی بالا سرد میماند. این مهمترین علامت جمع شدن هوا در قسمت بالایی است.
۲. گرم نشدن یکنواخت شوفاژ: بخشی از بدنه داغ و بخشی دیگر ولرم یا سرد است.
۳. شنیدن صدای شرشر، قلقل یا جریان آب: هنگام روشن بودن پکیج از داخل رادیاتور صدای غیرعادی میآید.
۴. افت محسوس گرما: پکیج روشن است ولی اتاق مثل قبل گرم نمیشود.
۵. بعد از تعمیر یا تخلیه مدار: اگر بهتازگی رادیاتور تعمیر شده، پکیج سرویس شده یا آب مدار تخلیه و پر شده، ورود هوا طبیعی است.
اگر فقط یک رادیاتور این علائم را دارد، همان را هواگیری کنید. اگر چند رادیاتور همزمان سرد هستند، همه را بررسی کنید.
وسایل لازم برای هواگیری شوفاژ
برای نحوه هواگیری شوفاژ به ابزار خاصی نیاز ندارید:
- آچار مخصوص هواگیری رادیاتور (در مدلهای جدید گاهی پیچگوشتی تخت هم جواب میدهد)
- یک ظرف کوچک یا لیوان برای جمع کردن آب
- دستمال یا حوله کهنه برای جلوگیری از خیس شدن دیوار و کف

آموزش نحوه هواگیری شوفاژ مرحلهبهمرحله
این روش برای هواگیری رادیاتور پکیج، شوفاژ مرکزی و اکثر رادیاتورهای پرهای و پنلی یکسان است.
۱. سیستم گرمایشی را خاموش کنید
پکیج یا موتورخانه را خاموش کنید و ۱۵ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید تا رادیاتورها خنک شوند. هواگیری رادیاتور داغ باعث پاشیدن آب جوش و سوختگی میشود.
۲. شیرهای رادیاتور را باز بگذارید
مطمئن شوید شیر ورودی و شیر خروجی رادیاتور باز است. در غیر این صورت هوا کامل تخلیه نمیشود.

۳. ظرف و دستمال را زیر شیر بگذارید
شیر هواگیری در بالا و گوشه رادیاتور قرار دارد و یک پیچ مربعی کوچک است. ظرف را دقیقاً زیر آن بگیرید.

۴. شیر هواگیری را بهآرامی باز کنید
آچار را روی شیر بگذارید و یکربع دور خلاف جهت عقربههای ساعت بچرخانید. کامل باز نکنید. در این لحظه صدای خشخش خروج هوا شنیده میشود.
۵. منتظر خروج یکدست آب بمانید
اول هوا، بعد ترکیب هوا و آب بهصورت نامنظم بیرون میآید. وقتی صدای هوا قطع شد و آب بهصورت پیوسته و بدون پاشش خارج شد، یعنی هواگیری تمام شده است. اجازه ندهید آب زیادی هدر برود.

۶. شیر را ببندید و فشار را کنترل کنید
شیر را در جهت عقربههای ساعت ببندید. در حدی سفت کنید که چکه نکند، فشار بیش از حد به رزوه آن آسیب میزند. سپس همین مراحل را برای رادیاتورهای مشکوک دیگر تکرار کنید.
بعد از اتمام کار، پکیج را روشن کنید و بعد از ۱۰ دقیقه گرمای همه رادیاتورها را با دست بررسی کنید.
تنظیم فشار پکیج بعد از هواگیری
- هنگام هواگیری شوفاژ مقداری آب از مدار خارج میشود، پس افت فشار پکیج طبیعی است. اگر فشار خیلی پایین باشد، بهخصوص رادیاتورهای طبقات بالا گرم نمیشوند.
- فشار را وقتی بررسی کنید که رادیاتورها سرد هستند.
- عدد مناسب برای بیشتر پکیجهای خانگی بین ۱ تا ۱.۵ بار است. عدد دقیق را از دفترچه همان مدل ببینید.
- اگر عقربه پایینتر است، شیر پرکن زیر پکیج را بهآرامی باز کنید تا فشار به محدوده مجاز برسد، بعد شیر را کامل ببندید.
- اگر فشار مدام کم میشود یا بالا و پایین میپرد، احتمال نشتی یا خرابی منبع انبساط وجود دارد و باید سرویسکار بررسی کند.
ترتیب درست این است: اول هواگیری شوفاژ، بعد تنظیم فشار پکیج، بعد روشن کردن گرمایش.
اگر بعد از هواگیری رادیاتور گرم نشد چه کنیم؟
اگر نحوه هواگیری شوفاژ را درست انجام دادید ولی رادیاتور همچنان سرد است، مشکل فقط هوا نیست. این موارد را بررسی کنید:
۱. فشار پکیج: پایین بودن فشار، گردش آب را مختل میکند.
۲. بسته بودن شیرها: شیر ترموستاتیک یا شیر رفت و برگشت نیمهبسته نباشد.
۳. باقی ماندن هوا: اگر هنوز صدای هوا میآید، یکبار دیگر هواگیری را تکرار کنید.
۴. رسوب و لجن: اگر بالای رادیاتور گرم و پایین آن سرد است، برعکس حالت هواگرفتگی، معمولاً رسوب گرفته و به شستوشو نیاز دارد.
۵. مشکل پمپ یا پکیج: اگر هیچکدام از رادیاتورها گرم نمیشوند، پمپ، هواگیر اتوماتیک یا قطعات پکیج باید توسط تکنسین بررسی شود.
تکرار پشت سر هم هواگیری راهحل نیست. اگر رادیاتور هر چند روز یکبار هوا میگیرد، یعنی هوا از جایی وارد مدار میشود؛ مثل نشتی، پوسیدگی اتصالات یا ایراد در لولهکشی.
هر چند وقت یکبار شوفاژ را هواگیری کنیم؟
هواگیری زمانبندی ثابت ندارد. اگر سیستم سالم است و علامتی نیست، نیازی به هواگیری دورهای نیست. بهترین زمان برای بررسی، ابتدای فصل سرما و قبل از روشن کردن مداوم پکیج است.
فقط وقتی اقدام کنید که سردی بالای رادیاتور، صدای آب یا افت گرما دیده شود. هواگیری سالی چند بار طبیعی است، ولی هواگیری هفتگی یا ماهانه طبیعی نیست و نیاز به عیبیابی تخصصی دارد.
جمعبندی
هواگیری رادیاتور کاری ساده و کمهزینه است که بیشتر افراد خودشان میتوانند انجام دهند. با خاموش کردن پکیج، باز کردن آرام شیر هواگیری، تخلیه کامل هوا و تنظیم مجدد فشار، گرمای یکنواخت برمیگردد. اگر بعد از این مراحل مشکل ادامه داشت، بهجای هواگیری مکرر، فشار، شیرها، رسوب و پمپ را بررسی کنید و از متخصص کمک بگیرید.

سوالات متداول درباره هواگیری شوفاژ و رادیاتور
آیا هنگام هواگیری پکیج باید خاموش باشد؟
بله. حتماً پکیج را خاموش کنید و اجازه دهید رادیاتور خنک شود تا هم هوا کامل خارج شود و هم خطر سوختگی نباشد.
چگونه بفهمیم رادیاتور هوا گرفته است؟
سردی قسمت بالای رادیاتور، گرم نشدن یکنواخت و صدای شرشر و قلقل آب سه نشانه اصلی هستند.
چرا بعد از هواگیری رادیاتور هنوز سرد است؟
افت فشار پکیج، بسته بودن شیر، رسوب داخل رادیاتور یا خرابی پمپ از دلایل رایج هستند.
فشار پکیج بعد از هواگیری چقدر باید باشد؟
در بیشتر مدلها بین ۱ تا ۱.۵ بار در حالت سرد. ملاک اصلی، عدد اعلامشده در دفترچه همان پکیج است.
چرا شوفاژ زودبهزود هوا میگیرد؟
نشتی مدار، افت مداوم فشار، پوسیدگی اتصالات یا ورود هوا از سیستم، علت هواگیری مکرر است و باید بررسی تخصصی شود.
آیا همه رادیاتورها را باید هواگیری کرد؟
نه. فقط رادیاتوری که علائم دارد. ولی اگر چند رادیاتور سرد هستند، همه را یکییکی بررسی کنید.
نظر شما