همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: محققان «مؤسسه علم و فناوری اسکولکوو» در روسیه در جریان مطالعه خود بر جهشهای سوماتیک (پیکری) تمرکز کردند که تغییرات تصادفی در DNA هستند و در طول عمر، بیسروصدا در سلولهای بدن انباشته میشوند.
بسیاری از آنها بیخطرند، اما برخی دیگر میتوانند به سلولها آسیب برسانند، در عملکرد آنها اختلال ایجاد کنند و موجب بروز بیماریهای مرتبط با افزایش سن، از جمله سرطان، شوند.
دانشمندان معتقدند اجتناب کامل از این جهشها غیرممکن است. عوامل گوناگونی میتوانند باعث بروز آنها شوند؛ از خطاهای معمول حین تقسیم سلولی گرفته تا عوامل استرسزای محیطی، نظیر قرار گرفتن در معرض ویروسها، مواد شیمیایی خاص و حتی پرتوهای فرابنفش خورشید.
چند سال عمر میکنیم؟
محققان که کنجکاو بودند بدانند این تغییرات DNA واقعا چقدر برای طول عمر مهم هستند، آنها را آزمایش کردند. این تیم مدلی ساخت که تمام نشانههای برگشتپذیر پیری را خاموش میکرد، سپس جهشهای سوماتیک را دستنخورده باقی میگذاشت تا ببینند اگر این خطاهای ژنتیکی تنها مانع باشند، انسانها از نظر تئوریک چقدر میتوانند عمر کنند. نتیجه اینکه در آن سناریوی آیندهنگرانه، محققان دریافتند که میانگین طول عمر انسان همچنان بین ۱۴۶ تا ۱۹۴ سال خواهد بود.
این یافتهها آب سردی بر رویاهای مشتاقانِ افزایش طول عمر همچون «برایان جانسونِ» بیوهکرمیریزد؛ کسی که سالانه میلیونها دلار صرف تلاش برای کند کردن روند پیری و در نهایت، پیشی گرفتن از خودِ مرگ میکند.
بیشتر بخوانید:
فرزندان این «مادران» بیشتر عمر میکنند
چرا جاودانه نمیشویم؟
اکاترینا خرامیوا، پژوهشگر ارشد این مطالعه، در بیانیهای مطبوعاتی گفت: اکنون میتوانیم نهتنها بگوییم که جهشها زیانبار هستند، بلکه دقیقا تعیین کنیم که آنها تا چه حد عمر را کوتاه میکنند و سهم آنها را با سایر فرایندهای پیری مقایسه کنیم. این پژوهش برای درک اینکه کدامیک از سازوکارهای پیری بیش از همه نیازمند توجه و اختصاص منابع هستند، حائز اهمیت است.
اما جهشهای سوماتیک تمام ماجرا نیستند. این گونه نیست که این تغییرات DNA به تنهایی میانگین طول عمر انسان را حدود ۱۵۶ سال محدود کنند، محققان گفتند که عوامل دیگری باید در کاهش این اعداد نقش داشته باشند.
سایر عوامل دخیل در محدود کردن طول عمر
دیمیتری کریوکوف، سرپرست این تحقیق، گفت: مطالعه ما نشان میدهد که جهشهای سوماتیک به طور قابل توجهی در پیری نقش دارند، اما آنها به خودی خود نمیتوانند مرگ و میر مشاهده شده را توضیح دهند. این به آن معناست که سایر مکانیسمهای پیری مانند از دست دادن پروتئوستاز، اختلال عملکرد میتوکندری یا تغییرات اپیژنتیک به طور قابل توجهی در محدود کردن طول عمر نقش دارند.
مسنترین فرد ثبتشده به سن ۱۲۲ سالگی رسید و شمعهای تولد زیادی را برای خاموش کردن باقی گذاشت تا کسی بتواند نظریه حد مطلق طول عمر را به آزمایش بگذارد. ژان کالمان فرانسوی همچنان رکورددار عنوان مسنترین فرد تاریخِ ثبتشده با سن تأییدشده است؛ او پیش از درگذشتش در سال ۱۹۹۷، ۱۲۲ سال و ۱۶۴ روز عمر کرد. او در سال ۱۸۷۵ متولد شده بود.
نظر شما