همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: سالها تصور میشد ارتباط میان کلمات و معنا صرفا به صدا یا مفهوم آنها محدود است، اما حالا پژوهشی تازه نشان میدهد حتی شکل ظاهری واژهها نیز میتواند روی نحوه پردازش آنها در مغز تاثیر بگذارد.
به گزارش ساینسآلرت، محققان میگویند بعضی کلمات در زبان انگلیسی، از نظر ظاهری شبیه چیزی هستند که توصیف میکنند و همین موضوع باعث میشود افراد آنها را راحتتر بخوانند و سریعتر درک کنند.
برای مثال، واژه bed (تختخواب) از نظر چیدمان حروف تا حدی شبیه تختخواب دیده میشود؛ یا کلمه loop (حلقه/ پیچ) حالتی دایرهای و چرخشی دارد. حتی واژهای مثل blizzard (طوفان و کولاک) نیز با خطوط شکسته و نامنظمش میتواند حس آشفتگی و طوفان را منتقل کند.
پژوهشگر این مطالعه که نتایج آن در نشریه The Conversation منتشر شده، این پدیده را نوعی «شمایلگونگی» یا Iconicity توصیف میکند؛ مفهومی که پیشتر بیشتر درباره صدای واژهها بررسی شده بود. برای نمونه، کلمه meow (میو) تا حدی شبیه صدای گربه است یا teeny (کوچک) حس کوچکی را منتقل میکند. اما این بار تمرکز پژوهش روی ظاهر نوشتاری کلمات بوده است.
در این تحقیق، از شرکتکنندگان خواسته شد بیش از سه هزار واژه انگلیسی را بر اساس میزان شباهت شکل ظاهریشان به معنای واقعی کلمه ارزیابی کنند. نتایج نشان داد افراد درباره بسیاری از واژهها نظر مشابهی داشتند. کلماتی مثل bubble (حباب)، wiggle (تکان دادن)، hoop (حلقه)، puppy (توله سگ) و bed (تختخواب) بالاترین امتیاز را دریافت کردند.
محققان سپس تلاش کردند بفهمند چه ویژگیهایی باعث میشود یک واژه «شبیه معنای خودش» به نظر برسد. بررسیها نشان داد کلماتی که به اشیای گرد اشاره میکنند، اگر دارای حروف گرد مانند O یا G باشند، امتیاز بیشتری میگیرند. در مقابل، واژههایی با حروف زاویهدار مثل W یا X بیشتر برای مفاهیم تیز و خشن مناسب به نظر میرسند.
بیشتر بخوانید:
- راز یک معمای تاریخی؛ اهرام مصر چگونه ۴۶۰۰ سال دوام آوردند؟
- راز پشت آهنگهای سمج | چرا گاهی یک آهنگ در ذهن ما گیر میکند؟
- مزیتهای اجتماعی یک واکنش غریزی | چرا گلانداختن صورت به نفع ماست؟
نکته جالبتر این بود که چنین کلماتی فقط از نظر ظاهری جذاب نبودند، بلکه مغز انسان آنها را سریعتر نیز پردازش میکرد. پژوهشگران با استفاده از چند پایگاه داده بزرگ زبانشناسی دریافتند افراد در تشخیص و خواندن این واژهها عملکرد دقیقتر و سریعتری دارند؛ حتی زمانی که عواملی مثل تعداد حروف، میزان رایجبودن واژه یا پیچیدگی معنا در نظر گرفته میشد.
به گفته محققان، این یافته میتواند توضیح دهد چرا برخی واژهها در سنین پایینتر راحتتر یاد گرفته میشوند. مغز انسان ظاهرا تنها به معنی و صدای واژه توجه نمیکند، بلکه از ظاهر آن نیز برای درک سریعتر کمک میگیرد.
این تحقیق بخشی از نگاه تازه دانشمندان به زبان است؛ نگاهی که میگوید ارتباط انسانی فقط به واژهها محدود نیست و عناصری مثل لحن صدا، حرکت بدن، نگاه و حتی شکل حروف هم در انتقال معنا نقش دارند.
اکنون پژوهشگران معتقدند شکل ظاهری واژهها شاید یکی از همان نشانههای پنهانی باشد که سالها در برابر چشم انسان قرار داشت، اما کسی به تاثیر آن بر خواندن و یادگیری توجه نکرده بود.
نظر شما