همشهری آنلاین - گروه سیاسی: نیوزویک در گزارشی با اشاره به احتمال حمله آمریکا به کوه کلنگ می‌نویسد، نابودی این تاسیسات زیرزمینی لزوماً به معنای پایان برنامه هسته‌ای ایران نیست، اما ممکن است به ترامپ امکان دهد با اعلام پایان عملیات نظامی، نیروهای آمریکایی را از جنگی نامحبوب خارج کند.
اطلاعات نادرست و عملیات فریبکارانه همواره بخشی از طیف اقدامات در جنگ و دیپلماسی هستند؛ به همین دلیل، تشخیص اینکه تهدیدهای اخیر آمریکا درباره کوه کلنگ ایران تا چه اندازه جدی هستند، دشوار است.
این تهدیدها، چه با هدف وادار کردن جمهوری اسلامیِ مردد به توافق مطرح شده باشند و چه با هدفی دیگر، در هر صورت اهمیت این تاسیسات را برجسته می‌کنند؛ تاسیساتی که تاکر کارلسون، مفسر محافظه‌کار آمریکایی، احتمال داده است ممکن است هدف حمله هسته‌ای قرار بگیرد. این موضوع همچنین نشان می‌دهد چرا دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای پایان دادن به جنگ به شکلی که بتوان واقعاً ادعا کرد ایران دیگر تهدیدی از نظر دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست، با دشواری زیادی روبه‌رو است.
ترامپ گفته است نیروهای آمریکایی ممکن است مجبور شوند به این تاسیسات در نزدیکی مرکز غنی‌سازی هسته‌ای نطنز «حمله کنند» و این اقدام مسئله بزرگی نخواهد بود.
البته بخش دوم این اظهارات درست نیست. چنین حمله‌ای اتفاقا مسئله بسیار بزرگی خواهد بود؛ بسیار بزرگ‌تر از حملات موسوم به «دفاعی» که نیروهای آمریکایی به‌تازگی علیه جزیره قشم در تنگه هرمز انجام دادند؛ حملاتی که خود نشانه دیگری است از اینکه جنگ فقط به‌طور موقت فروکش کرده است.
ارزیابی‌های اطلاعاتی اسرائیل حاکی از آن است که ایران پس از حملات قبلی که برنامه هسته‌ای این کشور را با عقب‌گرد مواجه کرد، سانتریفیوژهای مورد استفاده برای غنی‌سازی اورانیوم با هدف ساخت سلاح هسته‌ای را به داخل کوه کلنگ منتقل کرده است. احتمال دارد اورانیوم غنی‌شده نیز به این محل انتقال یافته باشد.
اسرائیل از ترامپ خواسته است که با مسئله کوه کلنگ برخورد کند. موقعیت متزلزل بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پس از انتخابات هفته گذشته نیز ممکن است یکی دیگر از دلایلی باشد که او را به انجام هرچه سریع‌تر یک اقدام نظامی ترغیب می‌کند.
حمله به کوه کلنگ ــ که با نام کوه کلنگ نیز شناخته می‌شود ــ حتی از حمله به دیگر تاسیسات هسته‌ای ایران دشوارتر است. اسرائیل بمب‌های لازم برای چنین عملیاتی را در اختیار ندارد. حتی مشخص نیست بمب‌های سنگرشکن ۳۰ هزار پوندی آمریکا، موسوم به «مهمات نفوذگر عظیم» (MOP)، که برای نابودی تاسیسات هسته‌ای فردو در ایران استفاده شدند، بتوانند از عهده تخریب این مجموعه برآیند یا نه.
تاسیسات کوه کلنگ در عمق بسیار بیشتری از سطح زمین قرار دارند. برآورد می‌شود سالن‌ها و تونل‌های این مجموعه دست‌کم ۳۰۰ فوت، معادل حدود ۹۱ متر، زیر سطح کوه گرانیتی و سخت قرار گرفته باشند.
کارلسون، نظریه‌پرداز توطئه‌ای که مخاطبان گسترده‌ای دارد، از منتقدان اسرائیل و متحد سابق ترامپ است. ممکن است ادعای او مبنی بر اینکه گزینه حمله هسته‌ای به این تاسیسات در دست بررسی است، نادرست باشد؛ به‌ویژه آنکه برای این ادعا هیچ مدرکی ارائه نکرده است. اما شاید در این ارزیابی که تنها یک سلاح هسته‌ای می‌تواند واقعا کوه کلنگ را نابود کند، چندان هم بیراه نگفته باشد.
کاخ سفید در پاسخ به نیوزویک اعلام کرد که کارلسون «هیچ اطلاعی از برنامه‌ریزی‌های نظامی یا تفکر فرمانده کل قوا ندارد».
مسیرهای ورودی این تاسیسات در برابر حملات و ریزش آسیب‌پذیر هستند، اما ایرانی‌ها از این موضوع آگاهند. این مسیرها نه‌تنها مستحکم‌سازی شده‌اند، بلکه به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که آسیب دیدن آنها به تاسیسات داخل کوه صدمه نزند و امکان بازگشایی و حفاری مجدد مسیرها وجود داشته باشد. پس از حملات قبلی نیز بولدوزرهای ایرانی به‌سرعت کار خود را برای بازسازی مسیرها آغاز کردند.
به همین دلیل است که اعلام پایان قطعی برنامه هسته‌ای ایران تا این اندازه دشوار خواهد بود. همواره ممکن است تاسیسات دیگری وجود داشته باشند و این تاسیسات نیز بتوانند در عمق بیشتری از زمین ساخته شوند.
توافق هم لزوما به برنامه هسته‌ای ایران پایان نخواهد داد. تا زمانی که جمهوری اسلامی به دنبال نابودی اسرائیل مجهز به سلاح هسته‌ای و تبدیل شدن به قدرت مسلط منطقه باشد، پیگیری دستیابی به سلاح هسته‌ای برای آن منطقی به نظر می‌رسد؛ حتی اگر در این مسیر درباره اهداف و اقدامات خود دروغ بگوید.
حمله به کوه کلنگ ممکن است به نمادی سیاسی و بهانه‌ای مناسب تبدیل شود تا آمریکا بتواند پایان عملیات نظامی را اعلام کند و نیروهایش را از جنگی که در داخل آمریکا محبوبیتی ندارد، خارج کند.
اگرچه به نظر می‌رسد انتخابات میان‌دوره‌ای امروز برای ترامپ نتایج نامطلوبی به همراه داشته باشد، او در مقطعی باید به انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ نیز فکر کند و در پی فراهم کردن شرایطی برای دستیابی به نتیجه دلخواهش در آن انتخابات باشد.
نظر شما