همشهری آنلاین-یکتافراهانی : امروز دیگر لاغری مترادف با سلامت نیست. یافتههای جدید علمی نشان میدهند نوعی «چاقی پنهان» در میان افراد با وزن طبیعی بهشدت در حال گسترش است؛ پدیدهای عجیب که در علم تغذیه به آن «لاغرهای از لحاظ متابولیک چاق» میگویند.
نسیم بهشتی، کارشناس تغذیه در این باره میگوید: تا پیش از این، تصور عمومی و حتی پزشکی از سلامت بسیار ساده بود؛ هر فردی با اضافهوزن مواجه بود بیمار تلقی میشد و هر کس اندامی لاغر داشت، در دایره سلامت قرار میگرفت. اما امروز این نگاه سنتی کاملاً منسوخ شده است. امروزه با افرادی روبهرو هستیم که با وجود داشتن شاخص توده بدنی یا همان BMI کاملاً طبیعی، از درون دچار اختلالات شدید متابولیک هستند. این پدیده که به عنوان چاقی پنهان شناخته میشود، نشان میدهد که پنهان شدن پشت یک اندام لاغر نمیتواند تضمینی برای فرار از بیماریهای مزمن باشد.
نشانههای خطرناک در بدن لاغر
افرادی که در دسته لاغرهای از لحاظ متابولیک چاق قرار میگیرند، در ظاهر هیچ مشکلی ندارند، اما در زیر این پوسته به ظاهر سالم، اتفاقات خطرناکی در جریان است. بهشتی در تشریح وضعیت این افراد بیان میکند: بدن آنها دقیقاً رفتار یک فرد مبتلا به چاقی مفرط را بازسازی میکند. ابتلا به کبد چرب غیرالکلی، مقاومت شدید به انسولین، بالا رفتن مداوم چربی و فشار خون، کمبود شدید توده عضلانی و در نهایت درگیر شدن با التهاب مزمن و خاموش، از جمله خطراتی است که این افراد را بدون آنکه خودشان بدانند، تهدید میکند.
چرا این پدیده خطرناک در سالهای اخیر تا این حد فراگیر شده است؟ پاسخ در سبک زندگی مدرن نهفته است. نشستنهای طولانیمدت پشت میزهای کار، خواب بیکیفیت و نامنظم، استرسهای مزمن روحی و کاری، وعدههای غذایی آشفته و از همه مهمتر، سهم بالای غذاهای فوقفرآوریشده در رژیم غذایی روزمره، از عوامل اصلی این بحران هستند. به اعتقاد بهشتی، این سبک زندگی شاید در وهله اول منجر به چاقی ظاهری و هولناک در همه افراد نشود، اما قطعاً سیستم درونی و سوختوساز بدن را وارد یک فاز التهابی تخریبگر میکند.
فاجعه پنهان در رژیمهای لاغری سریع
یکی از نکات بسیار مهم و تکاندهندهای که کمتر به آن توجه میشود، فرآیند کاهش وزنهای غیراصولی است. بسیاری از افراد برای رسیدن به لاغری به سراغ رژیمهای بسیار سخت و سریع میروند. این کارشناس تغذیه هشدار میدهد که در این سبک رژیمها، بدن به جای سوزاندن چربی، توده عضلانی ارزشمند خود را از دست میدهد.از آنجا که عضلات مهمترین بافت برای تنظیم قند خون و حفظ سرعت سوختوساز بدن هستند، نابودی آنها باعث میشود فرد حتی در وزن ایده آل هم دچار اختلال متابولیک شدید شود. به همین دلیل است که امروزه کبد چرب و مقاومت به انسولین در میان جوانان لاغر بسیار بیشتر از گذشته گزارش میشود.
بیشتر بخوانید
آیا آب واقعاً برای سلامتی مفید است؟ | روزانه چقدر آب نیاز داریم؟
بیماری پیچیدهای که روی سوختوساز، هورمونها، التهاب و عملکرد اندامهای مختلف بدن اثر میگذارد
صنایع غذایی و کیفیت رو به افول عضلات
غذاهای فوقفرآوریشده و صنعتی متهمان اصلی و خاموش این پرونده هستند. این خوراکیها نهتنها وزن را بالا میبرند، بلکه کیفیت عضلات را حتی در افرادی که به طور منظم ورزش میکنند، تخریب میکنند. مصرف مداوم نوشابهها، فستفودها، شیرینیهای صنعتی، چیپس و اسنکها و حتی برخی محصولات که با برچسب فریبنده رژیمی یا پروتئینی فروخته میشوند، هورمونهای اشتها و میکروبیوم روده را به هم میریزند. به گفته بهشتی این اختلالات به طور مستقیم مسیر ذخیرهسازی چربی احشایی را هموارتر میکنند
بازسازی سبک زندگی
به گفته این کارشناس تغذیه برای عبور از این بحران پنهان، نیاز به یک تغییر نگرش اساسی در تغذیه داریم. اولین قدم، تمرکز روی حفظ و ساخت عضله است، نه صرفاً پایین آوردن عدد ترازو.
برای این کار، دریافت پروتئین باکیفیت در تمام وعدههای غذایی مانند تخممرغ، لبنیات، ماهی، مرغ، حبوبات و مغزها الزامی است.
قدم دوم، افزایش چشمگیر فیبر غذایی از طریق مصرف سبزیجات، میوهها، حبوبات، نان و غلات کامل، تخم چیا و بذر کتان است که میکروبیوم روده را تقویت و التهاب را مهار میکند. ضمن آنکه حذف یا محدودیت شدید غذاهای صنعتی و فوقفرآوریشده باید اولویت اصلی همه افراد، به ویژه افراد لاغر باشد.
تغییر در سبک زندگی
اصلاح رژیم غذایی به تنهایی کافی نیست و باید با تغییر در سبک زندگی همراه شود. انجام تمرینات مقاومتی و کار با وزنه، یکی از موثرترین روشها برای سوزاندن چربیهای احشایی اطراف کبد و بهبود حساسیت به انسولین است. علاوه بر این، تنظیم خواب و داشتن استراحت کافی، هورمونهای استرس را کنترل کرده و مانع از ذخیره چربی در ناحیه شکم میشود.
نظر شما