جنگ نان تهرانی‌ها را آجر کرد

همشهری آنلاین- بهاره خسروی : «نصرالله حدادی» تهران‌شناس در این باره به روایت از مرحوم پدرش می گوید: «پدرم همیشه بعد از غذا خوردن، شکر بودن نان سر سفره را می‌کرد و می‌گفت: شما شهریور سال ۱۳۲۰ و روزگار قحطی نان را ندیده‌اید. تهرانی‌ها بعد از جنگ جهانی دوم روزهای سختی را تجربه کردند. قحطی، بیماری، تنگدستی و ...ماحصل این جنگ جهانی شد.»

البته این ماجرا را مرحوم جعفر شهری هم روایت می‌کرد که مردم برای داشتن یک تکه نان چه مرارت‌هایی را تحمل کردند. در عرض کمتر از نصف روز، نان سنگک از یک عباسی به ۱۰عباسی رسید. نان در تهران نایاب شد و آنچه دست مردم می رسید ترکیبی بود از خاک اره، شن، فضولات حیوانات و مقداری آرد و به قدری سفت بود که با چکش هم نمی‌شکست. این نان میان مردم به نان آجری شهرت پیداکرد.

حدادی در بخش دیگر صحبت‌هایش از مداخله ارتش و توزیع نان سیلو میان مردم بعد از مشکلات پیش آمده چنین یاد می‌کند: «بعد از مدتی، ارتش وارد عمل می شود و نانی به نام نان سیلو میان مردم توزیع می‌کند. البته پیش از آن موقع هم نانی به نام نان سیلو بود، اما این نان با آن نان قدیم تفاوت‌های زیادی داشت. نان سیلوی قدیمی در واقع نانی تیره رنگ، سفت و شبیه به آجر بود که دست مردم می‌دادند. این نان‌ها بیشتر نانوایی‌های یا همان جباخانه‌های ارتش می‌پختند و می‌فروختند.»

به گفته حدادی، این نان در بخش‌های شلوغ و پر تردد تهران مثل میدان توپخانه یا سر خیابان قورخانه در خیابان خیام، برای دسترسی آسان مردم به نان توزیع می شد. قیمت این نان ۳ قران و برای عامه مردم مناسب بود. این نان حجیم، بزرگ تر از ۲ آجر بود و سبوس داشت. نان سیلو می‌توانست یک خانواده ۵ نفره را به راحتی سیر کند. این، نان خوشمزه و پرطرفداری میان مردم بود.»