خواب خوب؛ سوخت موتور تحرک

همشهری آنلاین، فاطمه عباسی: در زندگی مدرن شهری، رسیدن به تعادل میان کار، استراحت و ورزش شبیه بندبازی است. همه‌ ما می‌دانیم که برای سلامت قلب و مغز، هم باید خوب بخوابیم و هم ورزش کنیم؛ اما واقعیت تلخ این است که طبق آمار جدید، تنها حدود ۱۳درصد از بزرگسالان موفق می‌شوند هر ۲کفه ترازو را با هم بالا نگه دارند (یعنی هم ۷تا ۹ساعت بخوابند و هم روزانه ۸هزار قدم پیاده‌روی کنند). حال سؤال اینجاست: اگر مجبور به اولویت‌بندی باشیم، کدام‌یک مهم‌تر است؟ خواب یا ورزش؟

پژوهشگران دانشگاه فلایندرز استرالیا برای پاسخ به این پرسش، به جای محیط آزمایشگاهی، به سراغ زندگی واقعی رفتند. آنها با استفاده از داده‌های ساعت‌های هوشمند و حسگرهای زیر تشک، الگوهای خواب و قدم‌های ۷۰هزار نفر را طی حدود ۴سال رصد کردند. نتیجه شگفت‌انگیز بود: «خواب» رئیس است!

یافته‌ها نشان داد که کیفیت خواب شبانه، تعیین‌کننده‌ اصلی میزان تحرک شما در روز بعد است. کسانی که شب‌ها خوابی باکیفیت و متعادل (حدود ۶ تا ۷ ساعت) داشتند، فردای آن روز بیشترین تعداد گام را ثبت کردند. به زبان ساده، خواب خوب مثل بنزین سوپر برای موتور بدن عمل و شما را برای فعالیت آماده می‌کند.

اما بخش غافلگیرکننده ماجرا اینجاست که عکس این قضیه لزوما صادق نیست. برخلاف باور عمومی که «هرچه بیشتر بدویم، بهتر می‌خوابیم»، داده‌ها نشان دادند که میزان فعالیت بدنی در طول روز، تأثیر آنچنان بزرگی بر کیفیت خواب شب همان روز ندارد. پس اگر با وجود ورزش زیاد، همچنان در رختخواب غلت می‌زنید، تعجب نکنید.

این نتایج پیام مهمی برای سبک زندگی ما دارد؛ اگر می‌خواهید فردی فعال و ورزشکار باشید، باید اولویت را به خواب خوب بدهید. اصلاح عادات خواب، خنک و تاریک کردن اتاق و دوری از گوشی موبایل قبل از خواب، پیش‌نیاز ورزش کردن است، نه نتیجه‌ آن. سلامت پایدار در گرو درک این نکته است که خواب و ورزش رقیب هم نیستند، اما ظاهرا کلید استارت سلامتی، در دست‌های خواب است.