فیزیک ستارهای (اختر فیزیک)
-
لحظه تولد یک «هیولای مغناطیسی» در فضا؛ چگونه مرگ یک ستاره به تولد جرمی شگفتانگیز منجر میشود؟
پشت پرده یکی از خشنترین رویدادهای کیهان با تولد یکی از قدرتمندترین میدانهای مغناطیسی جهان
در اعماق کیهان، مرگ یک ستاره عظیم میتواند آغاز تولد یکی از عجیبترین اجرام جهان باشد. اکنون اخترشناسان شواهدی کمسابقه از شکلگیری یک مگنتار؛ ستارهای با میدان مغناطیسی فوقالعاده قدرتمند، به دست آوردهاند.
-
«ماه توتفرنگی» امشب در آسمان | چرا آخرین ماه کامل بهار این نام را گرفته و چرا رنگ آن همیشه قرمز نیست؟
ماه کامل ژوئن که با نام «ماه توتفرنگی» شناخته میشود، یکی از مشهورترین رویدادهای سالانه آسمان شب است؛ پدیدهای که برخلاف تصور بسیاری، نه به دلیل رنگ صورتی یا قرمز ماه، بلکه به سنتهای چندصدساله بومیان آمریکای شمالی نامگذاری شده است.
-
دانشمندان سیاهچالهای را کشف کردند که قوانین اخترفیزیک را نقض میکند
دانشمندان سیاهچالهای فوقسنگین را کشف کردهاند که برخلاف نظریههای پیشین اخترفیزیک، پیش از شکلگیری کامل کهکشان میزبان خود به وجود آمده است.
-
منطقه صفر؛ در این نقطه از فضا «آینده» و «گذشته» به هم میرسند!
کشفی بزرگ در جو فوقانی زمین توسط ماهوارههای جاسوسی
ما همیشه تصور میکردیم زمان مانند رودخانهای در جریان است، اما دانشمندان به تازگی نقطهای را پیدا کردند که این رودخانه در آن به یک برکهی ساکن تبدیل میشود.
-
ردیابی یک شیء ناشناخته با سرعتی باورنکردنی در مرزهای منظومه شمسی
شکار مهمان ناخوانده از کهکشان دور | یک «پیامرسان» در راه زمین است؟
دنیا هنوز خاطره «اوموآموا» را فراموش نکرده بود که حالا تلسکوپهای پیشرفته، خبر از ورود مهمان جدیدی میدهند. موجودی سنگی یا فلزی که با سرعتی فراتر از تصور، از اعماق فضا به سمت ما در حال حرکت است.
-
مهمان مرموز آسمان در راه زمین که هر روز نزدیکتر میشود
نشانهای نادر در آسمان | اسرار دنبالهداری که سبز میشود
دنبالهدار سبز هرچه به زمین نزدیکتر میشود، درخشانتر و سبزتر به نظر میرسد؛ بهگونهای که دنبالهدار ۳I/ATLAS حالا به یکی از مرموزترین سوژههای آسمان شب تبدیل شده است.
-
گوگل برای ارتش آمریکا پلتفرم هوش مصنوعی میسازد
ارتش آمریکا با همکاری شرکت گوگل یک پلتفرم هوش مصنوعی میسازد. این همکاری نشانه ورود پرقدرت گوگل به فاز جدیدی در این فناوری است.
-
نور ستارهای که دانشمندان را حیرتزده کرد؛ ماده تاریک یا اجرام نامرئی در اطراف ستاره
این ستاره قوانین نور را به چالش کشیده و قوانین فیزیک را زیر پا گذاشته!
یک ستاره دورافتاده در جهان هستی توجه دانشمندان را به خود جلب کرده است. نور این ستاره رفتاری عجیب دارد که با قوانین معمول نجوم و فیزیک مطابقت ندارد. این کشف میتواند رازهایی از اجرام نامرئی و ماده تاریک را آشکار کند و نگاه ما به کیهان را دگرگون کند.
-
ابرمــاه در آغوش زمین؛ چرا فردا شب ماه بزرگ و روشنتر میشود؟
اسرار فرداشب مهآلود | هنگامی که ماه برای لحظهای بزرگتر و پرنورتر میشود
چهارشنبهشب، آسمان فرصتی ویژه برای تماشا خواهد داشت؛ ابرماهی که بزرگتر و روشنتر از همیشه به نظر میرسد. وقتی ماه در نزدیکترین فاصلهاش با زمین قرار میگیرد و همزمان کامل میشود، ما شاهد نمایی درخشان و فوقالعاده از آسمان شب خواهیم بود
-
کشف سیارهای مشابه زمین در فاصلهای نزدیک
رصد شفقهای قطبی در سیاره مشتری | جیمز وب در حال کشف حیات فرازمینی است؟
تلسکوپ فضایی جیمز وب در سال ۲۰۲۵ با کشفیات شگرف خود، مرزهای دانش بشری را در زمینه کیهانشناسی و اخترفیزیک گسترش داده است. این تلسکوپ با استفاده از فناوریهای پیشرفته، توانسته است به رصد اجرام دوردست و بررسی ویژگیهای آنها بپردازد
-
نقطه عطفی در اختر زیستشناسی و جستوجوی حیات فرازمینی
ردپای حیات در سیارهای دوردست؛ سرنخهای جدید جمیزوب
تلسکوپ جیمز وب موفق شد نشانههایی از مولکول دی متیل سولفید (DMS) را در جو یک سیاره فراخورشیدی کشف کند؛ یافتهای که میتواند سرنخهایی از فعالیت زیستی ارائه دهد.
-
راز لرزش پنهان زمین؛ تحول در سنجش حرکات کیهانی لیزری که اسرار محور سیاره را فاش کرد
رقص نامرئی زمین؛ از بایرن تا کیهان | از سنجش حرکت محور زمین تا آزمون نظریه اینشتین
زمین هرگز آنقدر که به نظر میرسد آرام و ثابت نیست؛ زیر پای ما، سیاره در حرکاتی ظریف و پنهان میلرزد و میرقصد. اکنون دانشمندان آلمانی با ابزاری انقلابی، موفق به ثبت این لرزشهای نامرئی شدهاند؛ دستاوردی که شاید مسیر آینده فیزیک و ژئودزی را تغییر دهد.
-
آشنایی با ۴ سیاره که شواهد و علائم زندگی در آنها دیده شده است
کشف حیات در سیارات دیگر از دیرباز اهمیت خاصی برای انسان داشته است. از زمانی که علم نجوم به رشدی رسید که ما بتوانیم سیارات دوردست را رصد کنیم، فصل جدیدی برایمان گشوده شد.
-
نتایج مطالعات تیم بینالمللی به سرپرستی محققان پژوهشگاه دانشهای بنیادی با تلسکوپ میرکت و رصد کهکشانهای اولیه منتشر شد
کهکشانهای اولیه در هالهای از پرتوهای کیهانی پرانرژی
گروهی از منجمان به سرپرستی پژوهشگاه دانشهای بنیادی (IPM) و با حضور دانشمندانی از مؤسسهٔ بیندانشگاهی نجوم دادهمحور (Inter-university Institute for Data Intensive Astronomy) و دانشگاه آکسفورد نمونهای از کهکشانهای دوردست را مطالعه کردهاند.
-
تصویری از جنگ ستارگان واقعی ثبت شد
تصویر هیجانانگیزی از جنگ ستارگان توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب به ثبت رسیده است.
-
کشف سیارهای عجیب در اعماق فضا
اخترشناسان سیارهای جدید و اسرارآمیز را کشف کردهاند که اگرچه هماندازه زمین است، اما شرایط سطحی آن به گونهای است که هر چیزی که بر آن فرود بیاید را بلافاصله خاکستر میکند.
-
یک قهرمان نجومی؛ سیارهای که پس از مرگ ستارهاش دوام آورد
بازماندهای در گور کیهانی | سیارهای عجیب در مدار کوتوله سفید
باوجودآنکه ستارههای مرده دیگر نمیتابند، حالا اخترشناسان اثری ظریف یافتهاند که حکایتگر بقای سیارهای در همان حوالی است. سیاره تازه کشفشده احتمالاً در منطقهای کوچک و داغ بهصورت باورنکردنی در مدار یک کوتوله سفید چرخیده و نشان داد که مرگ ستارگان، پایان قصه نیست.
-
اخترشناسان برای اولینبار موفق به مشاهده لحظه شکلگیری سیارات شدند
ترکیب دادهها در قاب جیمز وب و آلما | تصویری شگفتانگیز از تولد یک منظومه
در میان میلیاردها ستاره که هر شب آسمان را پر میکنند، معدود ستارگانی هستند که در لحظه تولد سیارهای به تلسکوپهای ما چشمک میزنند.
-
اسرار جدید راه شیری؛ تکههایی از یخ در حال جوشیدن در میان آتشفشان
ابرهایی سرد با سرعت یک میلیون مایل بر ساعت؛ منجمد در میان شعلههای آتش!
در دل ساختارهایی که دمای آنها به بیش از یک میلیون درجه میرسد، اخترشناسان ابری از گاز سرد کشف کردهاند؛ کشفی که تا همین دیروز، غیرممکن به نظر میرسید.
-
فقط ۱.۵ ثانیه طول کشید تا یک سیاهچاله زاده شود؛ راز عناصر سنگین کیهان؛ بارش طلا از دل ستارگان
اسرار تولد اسرارآمیز یک سیاهچاله در برخورد با ستارگان نوترونی
تا همین اواخر، نحوه تولد یک سیاهچاله از برخورد دوستاره نوترونی بیشتر شبیه داستانهای علمی - تخیلی بود. اما حالا با شبیهسازیای بیسابقه، دانشمندان موفق شدند این رویداد عظیم را از آغاز تا پایان ثبت کنند.
-
پنجرهای به ۴ میلیارد سال پیش
حبابهای شیشهای کوچک با قدمت میلیاردها سال | حامل رازهای بزرگِ اولیه زمین!
محققان به تازگی نمونههایی از شیشههای باستانی در گوشته زمین کشف کردهاند که نزدیک به ۴ میلیارد سال قدمت دارند. این حبابها، نهتنها ردپایی از فرایندهای حرارتی و شیمیایی اولیه زمین به شمار می روند ، بلکه درون آنها اسراری از تشکیل نخستین اقیانوسها و شکلگیری مولکولهای اولیه حیات پنهان است.
-
آیا می توان مرزهای فیزیک را شکست؟ جایی فراتر از این جهان قابل تصور
این ذره فرضی سریعتر از نور حرکت میکند!
در دنیایی که قوانین فیزیک مانند اصل علیت و سرعت نور، ستونهای اصلی شناخت ما از هستی را شکل میدهند، ایده وجود ذرهای که بتواند این قواعد را نقض کند، هم هیجانانگیز است و هم هراسآور. «تاکیون» نام همین ذره اسرارآمیز و بحثبرانگیز است؛ ذرهای نظری که اگر وجود داشته باشد، سریعتر از نور حرکت می کند.
-
نگاهی به عجیبترین پدیده کیهانی که تا به حال بشر دیده است
کشف عجیبترین سیاهچاله جهان | این سیاهچاله زمان را خمیده میکند
سیاهچالهها همیشه برای ما معما بودند، اما تازهترین کشف، مرزهای این معما را جابهجا کرده است. دانشمندان به تازگی سیاهچالهای یافتهاند که رفتار عجیب و غریبی دارد و شاید کلید فهم زمان باشد.
-
کشف صدای جهان | بیگانگان فضایی قصد برقراری ارتباط با ما را دارند؟
در اعماق تاریک فضا، در فاصلهای حدود ۱۴ هزار و ۷۰۰ کیلومتر سال نوری از سیاره ما، یک جرم غیرعادی درحال انجام رفتاری غیرمنتظره است.
-
بازنگری دانشمندان ژاپنی در جایگاه زمین با کمک دادههای ۱۵ساله رادیویی
اسرار جدید کهکشانها | زمین در مسیر تازهای بهدور یک سیاهچاله غولآسا میچرخد
تحقیقات نجومی جدید نشان دادهاند زمین در مسیر چرخش خود بهدور مرکز کهکشان راه شیری، سریعتر از تصورات پیشین حرکت میکند و در موقعیتی نزدیکتر به سیاهچاله مرکزی قرار دارد.
-
نقطهای کوچک در جهانی بیانتها | خانه ما در کجای این هستی قرار دارد؟
چهارمین برنامه دانستنیها در «همشهری تیوی» مصادف شده بود با روز جهانی نجوم در ایران که بههمین مناسبت میزبان «کاظم کوکرم»، ستارهشناس و مدرس نجوم در استودیوی تلویزیون اینترنتی همشهری بودیم.
-
وقتی فیزیک، حیرتزده میشود
چالش مهم برای یک نظریه شصتساله در فیزیک حالت جامد
در دنیایی که الکترونها سلطان جریان برق بودند، اکنون فلزاتی پدیدار شدهاند که با بیاعتنایی به این سلطه، قوانین را زیر پا گذاشتهاند. تصور کنید جریانی از برق را میبینید، اما دیگر خبری از الکترونها نیست. این سناریو تخیلی نیست؛ بلکه واقعیتی است در دل «فلزات عجیب»
-
کشف سردترین سیاره در کهکشان
محققان با استفاده از دادههای تلسکوپ فضایی جیمزوب، سردترین سیاره را کشف کردند. در سال ۲۰۲۰، ستارهشناسان یک غول گازی پیدا کردند که به دور ستارهای در فاصله ۸۱سال نوری از زمین میچرخید.
-
دنیای مخفی در دل بزرگترین اسرار کیهان؛ مادهای که هنوز شناخته نشده
اسرار ناگشوده درباره ماده تاریک | مادهای که دانشمندان را سردرگم کرده است
جهان ما پر از معماهایی است که علم هنوز نتوانسته پاسخی روشن برایشان بیابد. در میان این رازها، «ماده تاریک» درخشانترین و مبهمترین نامی است که توجه دانشمندان را به خود جلب کرده است.
-
وقتی فیزیک، چرخش زمین را بازسازی میکند
یک مسیر جدید برای شناخت هسته زمین | گردش مرموز در دل جریانهای متلاطم
تابهحال فکر کردهاید چه میشد اگر در دل تلاطمهای شدید و غیرقابلپیشبینی، ناگهان نظمی آرام و هماهنگ پدیدار میشد؟ پژوهشی تازه نشان میدهد حتی در پرآشوبترین جریانهای سیال، ممکن است پدیدهای شگفتانگیز رخ دهد؛ چرخشی آرام و قابلپیشبینی.