همشهری‌آنلاین - پروانه بندپی: سرطان پستان از شایع‌ترین سرطان‌ها در میان زنان است و تشخیص زودهنگام آن می‌تواند سرنوشت درمان را تغییر دهد اما ترس از اشعه دستگاه ماموگرافی و حتی باور به اینکه فشار دستگاه ماموگرافی باعث پخش شدن توده سرطانی می‌شود، عده‌ای از زنان را از انجام این غربالگری مهم و حیاتی منصرف می‌کند. این در حالی است که متخصصان حوزه می‌گویند در حال حاضر ارجح و اصلی‌ترین راه تشخیص زودهنگام این سرطانِ شایع در بین زنان، دستگاه ماموگرافی است.
ترس زنان از اشعه ماموگرافی از کجا آب می‌خورد؟
دکتر آسیه الفت‌بخش، جراح پستان و معاون پژوهشی پژوهشکده سرطان معتمد در این باره به همشهری می‌گوید: «یکی از موضوعاتی که اخیرا در شبکه‌های اجتماعی و میان زنان خیلی مطرح می‌شود، این ادعا است که ماموگرافی در دنیا منسوخ شده و حتی گفته می‌شود کشوری مثل سوئیس، دستگاه‌های ماموگرافی خود را به طور کامل منهدم کرده است.» الفت‌بخش تاکید می‌کند که «این ادعاها نادرست است و چنین اتفاقی هرگز رخ نداده است.»
به گفته این جراح پستان، «انجمن‌های تخصصی مختلفی در دنیا وجود دارند که دستورالعمل‌های غربالگری سرطان پستان را تدوین می‌کنند. این دستورالعمل‌ها در کشورهای مختلف یکسان نیستند. برای مثال، انجمن رادیولوژی آمریکا توصیه می‌کند زنان از ۴۰ سالگی ماموگرافی را آغاز کنند. در حالی که در برنامه غربالگری انگلستان، فاصله بین دو نوبت ماموگرافی معمولاً سه سال است. این تفاوت‌ها باعث می‌شود بعضی مراجعان بپرسند چرا مثلا خواهرشان که در انگلستان زندگی می‌کند، هر سه سال یک‌بار ماموگرافی انجام می‌دهد، اما در ایران به آنها توصیه می‌شود که سالانه این بررسی را انجام دهند.»
به گفته این پزشک، «فاصله مناسب بین دو نوبت ماموگرافی باید بر اساس دستورالعمل‌های معتبر، سن فرد و میزان خطر ابتلا به سرطان پستان تعیین شود. عواملی مثل سابقه خانوادگی و سایر عوامل خطر و همچنین تراکم بافت پستان در تصمیم‌گیری برای زمان غربالگری بعدی اهمیت دارند. بنابراین نمی‌توان برای همه زنان، یک فاصله زمانی واحد را تعیین کرد. ضمنا ماموگرافی در حال حاضر همچنان یکی از روش‌های اصلی و معتبر و ارجح برای تشخیص زودهنگام سرطان پستان است و ادعای منسوخ شدن آن اصلا صحت ندارد.»
اشعه سی‌تی‌اسکن ریه ۲۲ برابر دستگاه ماموگرافی است
معاون پژوهشی پژوهشکده سرطان معتمد در ادامه گفتگو، درباره ترس زنان از عوارض اشعه ماموگرافی می‌گوید: «یکی از نگرانی‌های زنان درباره ماموگرافی، میزان اشعه‌ای است که در این غربالگری به بدن می‌رسد. در حالی که میزان اشعه ماموگرافی بسیار کمتر از سی‌تی‌اسکن قفسه سینه است. اشعه سی‌تی‌اسکن ریه ۲۲ برابر دستگاه ماموگرافی است. وقتی به ما می‌گویند برای کرونا سی‌تی‌اسکن ریه انجام بدهیم، به‌راحتی این کار را می‌کنیم؛ ولی برای اشعه ماموگرافی که بسیار کم است و عوارضی ندارد، می‌ترسیم و بهانه می‌آوریم. درحالی‌که احتمال بروز سرطان ناشی از اشعه بسیار کم است و درضمن، فواید ماموگرافی از ضررهای احتمالی آن بیشتر است.»
بیشتر بخوانید؛
-
یک متخصص: اشعه دستگاه ماموگرافی از اشعه ماه و ستاره‌ها بیشتر نیست
-
ابتلا به سرطان در سن بالا حتمی است؟
-
این زنان متوجه علائم بیماری نمی‌شوند
-
مردها هم سرطان پستان می‌گیرند؟
فشار دستگاه ماموگرافی باعث انتشار سرطان نمی‌شود
این جراح پستان همچنین درباره این باور عمومی که فشار دستگاه ماموگرافی باعث انتشار سرطان می‌شود، می‌گوید: «برخلاف این تصور، فشاری که هنگام انجام ماموگرافی به پستان وارد می‌شود، باعث انتشار سرطان نمی‌شود. این فشار برای تهیه تصاویر دقیق‌تر و باکیفیت‌تر ضروری است و ممکن است برای برخی زنان درد یا ناراحتی موقتی ایجاد کند، اما ضرر و عوارضی ندارد.»
احتمال ابتلا به سرطان در فاصله دو نوبت ماموگرافی
دکتر الفت‌بخش همچنین در پاسخ به این سوال که احتمال ابتلا به سرطان پستان در فاصله بین دو نوبت ماموگرافی چقدر است، توضیح می‌دهد: «اگر زنان ماموگرافی را در فواصل زمانی منظم انجام دهند، احتمال ابتلا به سرطان پستان در فاصله بین دو نوبت غربالگری بسیار کم است. البته دقت تشخیص به عواملی مثل کیفیت دستگاه ماموگرافی، قدیمی نبودن دستگاه و تراکم بافت پستان هم بستگی دارد.»
این جراح درباره تراکم بافت پستان توضیح می‌دهد: «تراکم بافت پستان در چهار درجه طبقه‌بندی می‌شود. در زنانی که بافت پستان آنها در بالاترین درجه تراکم قرار دارد، ماموگرافی به‌تنهایی برای تشخیص کنسر کافی نیست و ممکن است انجام بررسی‌های تکمیلی مثل سونوگرافی یا ام‌آرآی هم ضرورت پیدا کند. ولی درمجموع، احتمال ابتلا به سرطان پستان در فاصله بین دو نوبت ماموگرافیِ منظم، بسیار کم است.»
نظر شما