همشهری آنلاین-یکتافراهانی :مسیر تبدیل یک ایده فناورانه به محصول فقط به دانش و سرمایه وابسته نیست؛ گاهی بروکراسی، مقررات پیچیده و تصمیم‌های نامشخص می‌توانند ماه‌ها به این مسیر اضافه کنند. در حوزه هوش مصنوعی که سرعت توسعه اهمیت زیادی دارد، مأموریت سازمان ملی هوش مصنوعی می‌تواند تعیین‌کننده باشد؛ نهادی که باید میان تنظیم‌گری، حمایت از نوآوری و حفاظت از حقوق مردم تعادل برقرار کند.
تنظیم‌گر مسئول و تسهیل‌گر نوآوری
دکتر اباذر کریمی پنابندانی، متخصص هوش مصنوعی و عضو آکادمی علوم اروپا، می گوید یکی از آسیب‌های قابل توجه در ساختار حمایت از فناوری، زمانی شکل می‌گیرد که فرایندهای اداری بر هدف اصلی حمایت غلبه کنند.
برای یک گروه فناور، رفت‌وآمد میان دستگاه‌ها، پاسخ‌دادن به درخواست‌های تکراری و انتظار برای تصمیم‌هایی که زمان و معیار روشنی ندارند، می‌تواند بخش بزرگی از مسیر توسعه را به خود اختصاص دهد. در حوزه هوش مصنوعی، این تأخیر حتی می‌تواند فرصت عرضه یک محصول، جذب سرمایه یا حفظ نیروهای متخصص را از بین ببرد.
از همین‌جا باید درباره مأموریت سازمان ملی هوش مصنوعی پرسید: این سازمان چگونه می‌تواند مسیر توسعه را کوتاه‌تر، قواعد فعالیت را روشن‌تر و استفاده از فناوری را برای مردم مطمئن‌تر کند؟
بیشتر بخوانید :
- پایان عصر ساعت‌های اتمی | دانشمندان نخستین ساعت هسته‌ای را ساختند
-
تصمیم جدید اپن ای‌آی برای کاربران اروپایی | متن‌های تولید شده با چت جی‌پی‌تی واترمارک می‌خورد
وقتی بوروکراسی جای حمایت از فناوری را می‌گیرد
به گفته دکتر کریمی، هرگاه دریافت خدمات دشوارتر شود، ارزیابی‌ها تکرار شوند و تصمیم‌ها پشت درهای بسته گرفته شوند، نهاد حمایتی از مأموریت اصلی خود فاصله می‌گیرد.
این پرسش درباره همه نهادهای مرتبط، از دستگاه‌های اجرایی تا پارک‌های علم و فناوری، اهمیت دارد که چه میزان از وقت و هزینه فناوران کاسته‌اند و چه فرصت تازه‌ای برای رشد آنان فراهم کرده‌اند.
به اعتقاد این متخصص هوش مصنوعی، سازمان ملی هوش مصنوعی باید از همان ابتدا سازوکاری داشته باشد که از گرفتارشدن در چنین رویه‌هایی جلوگیری کند.
نهادی برای هماهنگی، نه یک لایه اداری تازه
اهمیت این موضوع به ماهیت فراگیر هوش مصنوعی بازمی‌گردد. این فناوری در پزشکی، کشاورزی، صنعت، آموزش، اقتصاد، علوم انسانی و خدمات شهری کاربرد دارد و می‌تواند شیوه پژوهش، تولید و تصمیم‌گیری را تغییر دهد. بنابراین کیفیت حکمرانی هوش مصنوعی بر حوزه‌های متعددی از زندگی مردم اثر خواهد گذاشت.
دکتر کریمی معتقد است همین گستردگی، وجود یک نهاد راهبر در سطح ملی را ضروری می‌کند؛ نهادی که میان دستگاه‌ها هماهنگی ایجاد کند، مسئولیت‌ها را روشن سازد و از موازی‌کاری و تعارض مقررات بکاهد.
چنین جایگاهی باید به سازمان ملی هوش مصنوعی امکان دهد ظرفیت دانشگاه‌ها، شرکت‌ها و نهادهای عمومی را به یکدیگر پیوند دهد، بدون آنکه فعالیت آنها را به خود وابسته کند.
مجوزخواهی فراگیر
مأموریت اصلی سازمان ملی هوش مصنوعی باید تنظیم‌گری مسئولانه و تسهیل توسعه باشد. تنظیم‌گری یعنی ایجاد قواعد قابل فهم و قابل پیش‌بینی برای فعالیت، تعیین مسئولیت ارائه‌دهندگان و حفاظت از حقوق کاربران.
در مقابل، تسهیل‌گری یعنی فراهم‌کردن شرایطی که پژوهشگر و کارآفرین بتوانند در چارچوب همین قواعد، ایده خود را آزمایش کنند، محصول بسازند و به بازار برسند.
هوش مصنوعی نباید پشت در بروکراسی بماند
هوش مصنوعی نباید پشت درِ بوروکراسی بماند. سازمان ملی هوش مصنوعی باید مسئولیت بازکردن این مسیر را بپذیرد؛ با قواعد روشن، نظارت متناسب و حمایت قابل دسترس.
هدف آن است که توان علمی و خلاقیت فناوران، به جای گرفتارشدن در فرایندهای اداری، به محصولات و خدماتی سودمند برای جامعه تبدیل شود؛ مسیری که در آن هم نوآوری امکان رشد داشته باشد و هم حقوق مردم، امنیت و مسئولیت‌پذیری نادیده گرفته نشود.
نظر شما