همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: شخصیت، یکی از پیچیدهترین ویژگیهای انسان است؛ مجموعهای از خصوصیاتی که نحوه رفتار، علایق، انگیزهها و حتی تصویری را که دیگران از ما دارند شکل میدهد. اما پرسش مهم این است که این ویژگیها از بدو تولد در ما وجود دارند یا در طول زندگی ساخته میشوند؟
به گزارش پاپسای، پژوهشهای مختلف روی دوقلوها نشان دادهاند که ژنتیک سهم قابلتوجهی در تفاوتهای شخصیتی میان افراد دارد. مطالعهای در سال ۱۹۹۶ با مقایسه دوقلوهای همسان و غیرهمسان نشان داد تفاوتهای ژنتیکی میتواند حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد از تغییرات مشاهدهشده در پنج ویژگی اصلی شخصیت را توضیح دهد. یک فراتحلیل در سال ۲۰۱۵ نیز با بررسی بیش از ۱۰۰ هزار نفر، وراثتپذیری شخصیت را حدود ۴۰ درصد برآورد کرد.
با این حال، «وراثتپذیری ۴۰ درصدی» به این معنا نیست که ۴۰ درصد شخصیت هر فرد از ژنهای او ساخته شده است. این عدد در واقع میزان سهم تفاوتهای ژنتیکی در تفاوتهای مشاهدهشده میان افراد یک جمعیت را نشان میدهد. بنابراین، داشتن ژنهایی که فرد را مستعد برونگرایی میکنند، بهمعنای قطعی بودن این ویژگی نیست.
شخصیت نیز مانند بسیاری از ویژگیهای پیچیده، حاصل فعالیت یک ژن مشخص نیست. پژوهشهای جدید نشان میدهند هزاران تغییر ژنتیکی میتوانند با ویژگیهای شخصیتی ارتباط داشته باشند و هرکدام سهم بسیار کوچکی در این میان دارند. مطالعهای در سال ۲۰۲۴ بیش از ۲۵۰ ژن مرتبط با دستکم یکی از ویژگیهای اصلی شخصیت را شناسایی کرد.
در سوی دیگر، محیط قرار دارد؛ اما دانشمندان هنوز نتوانستهاند سهم دقیق هر عامل محیطی را مشخص کنند. تربیت والدین، جایگاه اقتصادی، رویدادهای مهم زندگی و تجربههای مختلف میتوانند بر شخصیت اثر بگذارند، اما بیشتر این عوامل بهتنهایی تأثیر بزرگی ندارند و احتمالا مجموعهای از هزاران تجربه کوچک در طول زندگی شخصیت ما را شکل میدهد.
بیشتر بخوانید:
- پشت پرده زندگی دوقلوها | واقعیتی که بسیاری از والدین نمیدانند
- فرزندان این «مادران» بیشتر عمر میکنند
- بدن انسان در این دو سن وارد «فاز پیری» میشود
مهمتر اینکه شخصیت ثابت و تغییرناپذیر نیست. انسان میتواند در طول زندگی برخی ویژگیهای خود را تغییر دهد و حتی با تلاش آگاهانه، مثلا با افزایش تعاملات اجتماعی و خارج شدن از منطقه امن، برونگراتر شود. بنابراین ژنها ممکن است مسیرهایی را پیش روی ما قرار دهند، اما اینکه در نهایت چه کسی میشویم، نتیجه داستان بسیار طولانیتر و پیچیدهتری است.
نظر شما