همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: گرما به تنهایی برای توصیف کامل وضعیت تابستان به ویژه اگر در مناطق ساحلی شمال و جنوب کشور باشید کافی نیست. ترکیب دمای بالا و رطوبت زیاد، شرایطی را ایجاد میکند که در آن بدن انسان برای خنک کردن خود دچار مشکل میشود. از سویی دیگر گرما در مناطق خشکتری نظیر تهران نیز پدیدهای است طاقت فرسا، اگرچه این مسئله برای همه نگرانکننده است، اما کودکان از آسیبپذیرترین گروهها در برابر آن محسوب میشوند. [آشنایی با خطرات آب و هوای گرم]
سازوکار تنظیم دمای بدن کودکان تا حد زیادی با بزرگسالان متفاوت است. درک این تفاوت برای والدین، مدارس، مراقبان و کادر درمان، همگی از اهمیت بالایی برخوردار است.
چرا کودکان با خطر بیشتری مواجه هستند؟
کودکان صرفا بزرگسالانی با جثه کوچکتر نیستند؛ عملکرد بدن آنها، بهویژه در زمینه تنظیم دما، تفاوتهای اساسی با بزرگسالان دارد. نخست اینکه نسبت سطح پوست به وزن بدن در کودکان بیشتر است؛ این ویژگی باعث میشود گرمای محیط را با سرعت بیشتری جذب کنند.
دوم اینکه کارایی غدد عرق آنها نسبت به بزرگسالان کمتر است. این غدد عرق کمتری تولید میکنند و در نتیجه، توانایی بدن برای خنکسازی در شرایط گرمای شدید کاهش مییابد.
بیشتر بخوانید:
بهترین زمان پیادهروی در روزهای گرم چه ساعتی است؟
ژاپنیها چگونه با گرمای ۴۰ درجه زندگی میکنند؟
کودکان خردسال نیز برای تأمین آب بدن خود به شدت به بزرگسالان وابستهاند. آنها اغلب چنان غرق بازی میشوند که متوجه علائم اولیه تشنگی یا گرمشدن بیشازحد بدن نمیشوند. نوزادان و شیرخواران در معرض خطر بیشتری قرار دارند، زیرا نمیتوانند ناراحتی خود را ابراز کرده یا بهطور مستقل برای نوشیدن مایعات اقدام کنند.
علائم هشدار دهنده برای والدین
بیماریهای مرتبط با گرما بسیار رایج هستند و معمولا با علائم نامحسوسی شروع میشوند که به راحتی با خستگی یا بیماری جزئی اشتباه گرفته میشوند. والدین باید مراقب علائمی مانند خستگی بیش از حد، تحریک پذیری غیرمعمول، سردرد، سرگیجه، حالت تهوع، استفراغ، گرفتگی عضلات، ضربان قلب سریع و کاهش ادرار باشند. کودکان کوچکتر ممکن است خوابآلودتر شوند، از خوردن غذا امتناع کنند و بیقرار به نظر برسند.
وقتی کودکی دچار گیجی، بیهوشی، تشنج یا تعریق میشود، با وجود گرمای بیش از حد، این علائم سکته گرمایی است؛ یک فوریت پزشکی که نیاز به مراقبت فوری در بیمارستان دارد. پاسخ سریع و شناسایی میتواند از پیشرفت یک بیماری خفیف گرما به یک وضعیت تهدیدکننده زندگی جلوگیری کند.
پیشگیری پیش از بروز علائم
خوشبختانه، بیشتر این بیماریهای ناشی از گرما در کودکان قابل درمان هستند. کودکان باید در طول روز، به جای اینکه منتظر احساس تشنگی بمانند، بدن خود را هیدراته (پرآب) نگه دارند. مدارس و والدین باید بر فواصل نوشیدن آب، بهویژه در حین فعالیتها در فضای باز، نظارت داشته باشند. در ساعات گرم روز که میزان رطوبت و دمای بدن بالاست، کودکان باید به تأمین آب مورد نیاز بدن خود توجه ویژهای داشته باشند. پوشیدن لباسهای نخی، سبک و گشاد به بهبود جریان هوا و خنک ماندن بدن کمک میکند.
نظر شما