ماهیان آب شیرین که برای تخم‌ریزی و ادامه زندگی، مسیرهای طولانی را در رودخانه‌ها و دریاها طی و از مکانی به مکان دیگر مهاجرت می‌کنند، تهدیدهای متعددی را در مسیر مهاجرت می‌بینند و این تهدیدات، بقای آن‌ها را نشانه رفته و بر معیشت جوامع محلی سایه انداخته ‌است.

رودخانه - سد - ماهی آب شیرین

همشهری‌آنلاین - مجیدجباری: نایب رئیس انجمن ماهی‌شناسی ایران با تاکید بر اینکه ماهیان آب شیرین در اکوسیستم‌های آبی نقشی حیاتی دارند، می‌گوید: این گونه‌ها علاوه بر حفظ زنجیره غذایی به کنترل جمعیت برخی جانداران، انتقال مواد مغذی در زیستگاه‌ها و پایداری تنوع زیستی کمک می‌کنند. بسیاری از ماهیان مهاجر برای تکمیل چرخه زندگی خود وابسته به اتصال طبیعی رودخانه‌ها، تالاب‌ها و دریاها هستند و هرگونه انسداد در این مسیرها می‌تواند بر تولید مثل و بقای آنها اثر بگذارد.

صابر وطن‌دوست در گفت‌وگو با همشهری‌آنلاین به تنوع گونه‌های آبزی در کشور اشاره می‌کند و می افزاید: نزدیک به ۳۰۰ گونه ماهی آب شیرین در آب‌های داخلی وجود دارد که حدود ۱۰۰ گونه از آنها بوم‌زاد (اندمیک) هستند.

او ادامه می‌دهد: دریای کاسپین هم از منظر زیستی جزو آب‌های داخلی محسوب می‌شود، زیرا این پهنه آبی داخلی محسوب می‌شود و اصطلاحا لب‌شور است و نقش مهمی در چرخه زیستی برخی آبزیان مهاجر دارد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دخالت‌های انسانی در زیستگاه‌های آبی مسیر طبیعی مهاجرت ماهیان را تهدید می‌کند، توضیح می‌دهد: سدسازی‌های بی ‌رویه، آلودگی‌های محیط ‌زیستی، ایجاد موانع انسانی، ساخت پل‌های نامناسب در مسیر رودخانه‌ها، صید خارج از فصل وغیرمجاز از مهم‌ترین عواملی هستند که پیوستگی رودخانه‌ها را مختل و راه مهاجرت این ماهیان را سد کرده‌است.

نایب رئیس انجمن ماهی‌شناسی ایران تاکید می‌کند: نتیجه این مزاحمت‌های انسان ساخت، کاهش جمعیت ماهیان مهاجر در آب‌های شیرین است که پیامدهای آن از بقا و حیات آبزیان فراتر رفته‌است. بسیاری از جوامع بومی و محلی، نسل‌ها از طریق صید و بهره‌برداری از این گونه‌ها امرار معاش کرده‌اند و کاهش جمعیت ماهیان، معیشت این خانواده‌ها را نیز با چالش روبه ‌رو کرده است.

قاتل آفریقایی آب سدهای ایران را آلوده می‌کند | مقصر ورود این قاتل به زیستگاه‌های طبیعی ایران کیست؟

وطن‌دوست با اشاره به اینکه کاهش جمعیت ماهیان مهاجر تعادل اکولوژیک را هم برهم زده است، به دریای کاسپین اشاره می‌کند و می‌گوید: برخی از مهم‌ترین گونه‌های مهاجر این پهنه آبی، تحت تاثیر همین عوامل با کاهش شدید جمعیت مواجه شده‌اند و این موضوع، توازن طبیعی اکوسیستم را مختل و حضور گونه‌هایی که زمانی نقش کلیدی در چرخه زیستی منطقه داشتند را کمرنگ کرده است.

نایب رئیس انجمن ماهی‌شناسی ایران خشکسالی سال‌های اخیر را یکی دیگر از عوامل فشار بر زیستگاه‌های آبی عنوان می‌کند و می‌افزاید: کاهش جریان رودخانه‌ها، کاهش منابع آبی و تغییر شرایط طبیعی زیستگاه‌ها، در کنار مداخلات انسانی، شرایط زیستی و بقای ماهیان مهاجر را دشوارتر کرده است.

این استاد دانشگاه با اشاره به وضعیت متفاوت مهاجرت ماهیان در آب‌های شمال و جنوب کشور می‌گوید: در خلیج فارس و دریای مکران، فقط یک گونه ماهی مهاجر به نام «صُبور» برای تخم‌ریزی وارد رودخانه‌های آب شیرین می‌شود و از میان صدها گونه ماهی ثبت ‌شده در این پهنه‌ آبی، گونه دیگری چنین الگوی مهاجرتی ندارد. اما در شمال ایران، شرایط متفاوت است. در دریای کاسپین بسیاری از گونه‌های اقتصادی و مهاجر برای تخم ‌ریزی وارد رودخانه‌ها می‌شدند و همین مسئله اهمیت حفاظت از رودخانه‌ها و مسیرهای آبی شمال کشور را مضاعف می‌کند.

کد خبر 1039046
منبع: همشهری آنلاین

برچسب‌ها

پر بیننده‌ترین اخبار محیط زیست

دیدگاه خوانندگان امروز

پر بیننده‌ترین خبر امروز

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha