همشهری آنلاین-رابعه تیموری: در اینروزها که جزئیات سفر ترامپ به چین زیر ذرهبین قرارگرفته و رفتارهای روسای جمهور کشورهای چین و آمریکا هنوز مورد تجزیهوتحلیل قرار میگیرد، یکی از ویدئوهای مربوط به این دیدار توجه افراد بسیاری را به خود جلب کرده است. در این ویدئو که تصاویری از قدم زدن دونالد ترامپ و شی جینپینگ در باغهای مجموعه حکومتی ژونگنانهای پکن منتشر شده، میزبان با اشاره به قدمت درختان چند صدساله کشورش، کهن بودن تاریخ، تمدن و فرهنگ چین را به رخ میهمانی میکشد که عمر وطنش به نیم قرن هم قد نمیدهد. بهدنبال این رجزخوانی در لفافه شی جینپینگ برای همتای آمریکاییاش، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشورمان، در توییتی به قدمت ٤ هزار و ۵٠٠ساله سرو ابرکوه اشاره کرده که کهنترین موجود زنده آسیا نامیده شده و ریشه دواندنش در خاک ایرانزمین، آن را به نماد آزادگی و ایستادگی مردم این مرزوبوم تبدیل کرده است. سرو ابرکوه تنها میراث طبیعی کهنسال ایرانیان نیست و در این خاک درختان کهن سال بسیاری قد کشیدهاند که میتوانند ریشهدار بودن تاریخ، اصالت و هویت ایرانیان را گواهی دهند.
سرو هرزویل
سالها پیش که گذر ناصر خسرو قبادیانی به کوهها و دشتهای اطراف رودبار و منجیل افتاد، سرو ١٠٠٠ساله هرزویل چنین قد و بالا و برگوباری به هم نزده بود، اما حالا که قامت ۲۵ تا ۳۰ متری و قطر ٤ متری اش در حوادث تلخی مانند زلزله رودبار و منجیل خم به ابرو نیاورده، به یکی از نمادهای استقامت و نامیرایی ایرانزمین تبدیل شده و بهعنوان یکی از سه اثر طبیعی ملی استان گیلان شناخته میشود.
شاید همین استواری این درخت همیشه سبز باعث شد تا سالها همدم و همراز ساکنان روستای هرزویل باشد و شاخ و بارش پر شود از قفلها و پارچههای گرهزدهای که شمارشان مانند امید و آرزوهای مردم این خطه بسیار است. اگر چه ناصرخسرو سن و سال سرو هرزویل را ده قرن تخمینزده، اما برخی از منابع تاریخی قدمت آن را ٣ هزار سال عنوان کردهاند.
تنگ چنار یزد
قنات پرآبی که از سالهای بسیار دور زیر پای درخت تنگ چنار یزد میجوشد، باعث سرسبز ماندن این عروس خوش قد و بالا و بیخزان کویر یزد شده است. کارشناسان میراث فرهنگی، دیرینگی این درخت را۱۲۰۰ سال تخمینزدهاند، اما ریشسفیدان شهرستان مهریز استان یزد باور دارند که عمر آن به هزار و ۵۰۰ سال هم میرسد. در میان آنها این باور و اعتقاد هم وجود دارد که «تنگ چنار» نامیرای دیارشان هر هزار سال یک بار آتش میگیرد و آتش خودبهخود خاموش میشود. قد این درخت کهنسال ۱۹ متر است و قطر تنهاش سه متر، اما آنچه باعث زیبایی چنار «تنگ چنار» میشود، ۱۱ شاخه فرعی همیشه بهار آن است.
ارس شهرستانک البرز
مردم روستای شهرستانک استان البرز هنوز هم نمیدانند درخت سربه مهر کهنسال روستایشان چرا بیوقفه و بیخستگی صمغی ترشح میکند که اگر بادی بوزد یا شاخه درختی روی آن بسابد یا حتی نور خورشید آن را لمس کند، آتش میگیرد و از بین میرود. آنها این درخت را «هورست» یا «پیر تودار» صدا میزنند و فکر میکنند نرمنرمک و ذرهذره رشد کردن آن باعث شده دانشمندان علوم زیستی به سن واقعی او پی نبرند.
گیاهشناسان سن ارس شهرستانک را حدود ٢٧٠٠ تا ٢٨۵٠ سال میدانند و از آن جا که این ماده درخت پرشاخ و بار از دوران هخامنشیان تا امروز شاهد روزگار مردم این دیار بوده، برخی معتقدند که او کهن سالتر از درخت ابرکوه وشاید هم قدیمیترین موجود زنده ایران است.
سرو طرز
سرو نماد ایستادگی و سربلندی ایرانیان است و مقاومترین و چغرترین نوع و گونه سروها در دل کویر کرمان و در روستای طرز میروید. هنوز مورخان نتوانستهاند بر سر سن و سال و عمر درختان طرز به اتفاقنظر برسند و تعدادی قدمت آنها را از دوران ساسانی میدانند و عدهای آنها را یادگار دوران عیلامیان میدانند، اما هیچکس نتوانسته انکار کند که ٣ هزار سال پیش هم در طرز سروی بلند قامت وجود داشته و کمعمرترین سرو این خاک هم ١۵٠٠ سال پیش سینه از خاک کنده است. شمار سروهای روستای طرز ٤٧ اصله است که بی نظیرترین سروستان ایران و جهان شمرده میشود.
چنار چشمه اکبری قائن
در میان تپهها و سنگلاخهای بخش نیمبلوک شهرستان قائن، درختی شگفتانگیز قد علم کرده که تنه عظیم توخالی آن از ٤٠٠ سال پیش برقرار و پابرجا مانده است. این درخت در دامنه کوهی صخرهای و در شیب تند درهای کمعرض، جا خوش کرده و رشیدی قد و قامتش به بلندای قلههای برافراشته کوه پهلو میزند. حفره توخالی تنه چنار چشمه اکبری که بهاندازه ١٤ متر گنجایش دارد، در ایام مختلف سال مانند غاری درختی آغوش خود را به روی گردشگران این خطه کویری باز کرده و بسیاری از رهگذران وقتی به نوای غلطیدن آب در بستر جوشان چشمه پایین دست کوه گوش میسپارند، در آغوش این پیر کهنسال سرسبز آرام میگیرند.
٢ هزار درخت ثبت ملی شدند
بیش از ۲۰۰۰ درخت کهنسال در ۶۰ گونه مختلف در ایران شناسایی و ثبت ملی شدهاند. از میان آنها، گونههای ارس و انواع سرو، قدیمیترین درختان ایران محسوب میشوند. پس از سرو ابرکوه، درختانی مانند ارس شهرستانک با قدمتی بین ۲۸۰۰ تا ۳۵۰۰ سال و چنار کیذقان با عمر ۲۵۰۰ سال در فهرست قدیمیترین موجودات زنده ایران قرار دارند. کیفیت، تعداد و تنوع چشمگیر درختان کهنسال ایران از مهمترین ویژگیهای زیستی کشورمان است که گویاتر از هر نمادی تاریخ و پیشینه سرزمین کهن پارس را نشان میدهند. درختان کهنسال ایران که مخازن ژنتیکی، طبیعی، فرهنگی و تاریخی ایران و جهان به شمار میآیند، از عهد باستان تاکنون نزد ایرانیان تقدس و جایگاهی خاص داشتهاند .
بیشتر بخوانید:پیام جالب پزشکیان درباره قدمت ایران
نظر شما