همشهریآنلاین - پروانه بندپی: شاید هیچکس عمداً تصمیم نگیرد به بدنش آسیب بزند، اما متاسفانه خیلی از عادتهای ظاهرا کوچک در زندگی ما وجود دارند که بسیار آسیبرسان هستند و ما معمولا از آنها بیخبریم یا به آنها توجه نمیکنیم. عادتهای روزمرهای که در سبک زندگی مدرن ریشه دواندهاند و اگر تکرار شوند، میتوانند به تدریج اثرات قابل توجهی بر سلامت جسم و روان بگذارند.
۱. چک کردن گوشی بلافاصله بعد از بیدار شدن
شروع روز با نگاه کردن به موبایل و هجوم پیامها و اخبار، ذهن را از همان اول روز درگیر و پراسترس میکند و تمرکز را کاهش میدهد. تکرار این عادت میتواند به افزایش اضطراب، افت بهرهوری و وابستگی بیشتر به فضای دیجیتال در طول روز منجر شود.
۲. نشستن طولانیمدت
نشستن طولانیمدت و بیتحرکی به خصوص در محیط کار یا هنگام استفاده مداوم از موبایل و لپتاپ، به یکی از عادتهای پرخطر تبدیل شده است. این وضعیت میتواند خطر دردهای اسکلتی-عضلانی، کاهش سوختوساز بدن و حتی افزایش ریسک بیماریهای قلبی-عروقی را در بلندمدت بالا ببرد. متخصصان تاکید دارند که دستکم هر یک ساعت، حتما از جای خود بلند شوید و ۲ - ۳ دقیقه فقط قدم بزنید یا چند حرکت کششی انجام دهید.
۳. استفاده نادرست از موبایل
استفاده از تلفن همراه با وضعیت نامناسب بدن، یکی دیگر از شایعترین عادتها است. خم شدن سر به سمت پایین و قوز کردن شانهها موقع کار با گوشی، به مرور زمان فشار قابل توجهی بر ستون فقرات وارد میکند و میتواند منجر به دردهای مزمن گردن و کمر شود.
۴. مصرف خوراکیهای ناسالم
مصرف بیرویه تنقلات و خوراکیهای ناسالم مخصوصا در زمان استرس، یکی دیگر از عادتهای ناسالم رایج است. در شرایط فشار روانی، مغز به دنبال راهی سریع برای کاهش تنش میگردد و خوردن خوراکیهای شیرین یا پرچرب به طور موقت احساس بهتری ایجاد میکند. اما تکرار این رفتار نه تنها به افزایش وزن منجر میشود، بلکه میتواند تعادل اشتها را به هم بزند، نوسانات قند خون ایجاد کند و احتمال بروز اختلالات متابولیک را افزایش دهد.
۵. بیتوجهی به زمان خواب و بیداری
بیتوجهی به زمان خواب و بیداری، از عادتهای ناسالم دیگری است که بین بسیاری از ما رواج دارد و کمتر به پیامدهای آن توجه میشود. به تعویق انداختن زمان خواب یا بینظمی در ساعت خوابیدن (برای مثال یک شب ساعت ۱۱، شب دیگر ۱۲ و شب دیگر ۲ بامداد) بهتدریج به یک الگوی پایدار تبدیل میشود و موجب اختلال در ریتم شبانهروزی، کاهش کیفیت خواب، خستگی روزانه، افت تمرکز و نوسانات خلقی میشود. در بلندمدت نیز میتواند سیستم ایمنی را تضعیف کند و یا منجر به افزایش استرس، اضطراب و اختلالات متابولیک (بههمخوردن تنظیم قند، چربی و وزن بد) شود.
۶. استفاده طولانیمدت از صفحهنمایش قبل از خواب
استفاده از تلفن همراه یا تماشای طولانیمدت صفحهنمایش قبل از خواب، یکی دیگر از عادتهای ناسالم عصر مدرن است. نور صفحهنمایش و درگیری ذهنی ناشی از محتوای دیجیتال، ریتم طبیعی خواب را مختل میکند و درنتیجه، فرد با وجود گذراندن ساعات کافی در رختخواب، کیفیت خواب مطلوبی را تجربه نمیکند و نتیجه آن احساس خستگی مداوم، کاهش تمرکز و افزایش تحریکپذیری و افت خلق و خو در طول روز است.
۷. نوشیدن ناکافی آب در طول روز
بسیاری از افراد تنها زمانی به سراغ آب میروند که احساس تشنگی شدید دارند. در حالی که بدن در کل روز به مایعات نیاز دارد. حتی خیلیها به جای آب اغلب نوشابه و چای پررنگ و آبمیوههای صنعتی مینوشند که عوارض متعددی دارد. عدم نوشیدن آب کافی میتواند به بروز علائمی مانند سردرد، احساس خستگی، کاهش تمرکز و حتی یبوست منجر شود و در بلندمدت نیز میتواند بر عملکرد کلیهها و تعادل متابولیک بدن اثر بگذارد.
بیشتر بخوانید؛
-
نشستن طولانی فقط کمردرد نمیآورد؛ این ۳ عارضه هم در کمیناند
-
نگاه کردن به موبایل در تاریکی، چشم را کور میکند؟
-
آیا استفاده زیاد از موبایل و لپتاپ باعث قوز قرنیه میشود؟
چرا ترک عادتهای کوچک سخت است؟
اما چرا ترک عادتهای ناسالم کوچک دشوار است که کمتر کسی راضی به کنار گذاشتن آنها میشود؟ مطهره شریفی، روانشناس بالینی در گفتگو با همشهریآنلاین میگوید: «پاسخ این سوال در ماهیت تدریجی این عادتها نهفته است. یعنی برخلاف بیماریهای حاد، پیامدهای عادتهای ناسالم کوچک سریع و فوری ظاهر نمیشود و همین باعث میشود افراد خطر آن را دستکم بگیرند یا متوجه نشوند. همچنین این رفتارها با پاداشهای کوتاهمدت همراهاند و فرد آرامش لحظهای را به پیامدهای آینده ترجیح میدهد؛ مثل خوردن خوراکی شیرین موقع استرس یا استفاده از تلفن همراه برای رسیدن به آرامش موقت.»
این روانشناس ادامه میدهد: «افراد به سختی از این آرامش لحظهای میگذرند. حتی اگر پیامدهای خوبی نداشته باشد. البته اصلاح این عادتها نیازمند تغییرات بزرگ نیست؛ کافی است آگاهیمان را بالاتر ببریم. مثلا بدانیم نشستن نادرست در آینده باعث دردهای گردن و ستون فقرات میشود، یا به جای مصرف تنقلات در زمان استرس آب و دمنوش بخوریم و حرکات کششی ساده انجام دهیم. اقدامات کوچکی که به تدریج میتوانند عادتهای ناسالم را تغییر دهند.»
نظر شما