همشهری آنلاین-رابعه تیموری: راه اندازی پویشهایی با عنوان «برای وطن-نه به کیسه پلاستیکی» و«پویش لیوان شخصی» قدمهایی است که برای کاهش مصرف ظروف یک بار مصرف برداشته شده و نقطه شروع آنها هم تجمعات مردمی بوده تا اهمیت صرفهجویی در استفاده از مواد پلاستیکی یک بار مصرف، برای چرخیدن چرخ صنعت پتروشیمی کشور مشخص شود. اگر چه ضرورتهای شرایط کنونی و نیاز کشور باعث این حرکت ملی شده، اما آثار آن به اینروزها و گذر از تنگناهای جنگ محدود نمیشود و فراگیرشدن این پویش، تلاشهای چندینساله فعالان محیطزیست برای نجات زمین و کاهش مواد تجزیهناپذیر را به ثمر میرساند:
ایما و اشارههای پنهان و آشکار
در پوسترهایی که برای ترویج پویش لیوان شخصی در گروههای مجازی منتشر شده، تصاویری خاص به چشم میخورد که در آنها، پرچم سه رنگ ایران بر روی لیوانهای شخصی شرکتکنندگان در تجمعات نقش بسته است. پیامهای کوتاه مکمل این تصاویر هم قابلتوجه است:« صرف هزینهها در جایی بهتر... کاهش آلودگی و زباله در خیابانها...» عنوان کردن دغدغه موکب دارها هم نقطه ختم این پیامها است: «هزینه خرید لیوان کمرشکن شده... »
در پویش «برای وطن- نه به کیسه پلاستیکی» مزایای کاهش مصرف مواد پلاستیکی یک بار مصرف در ابعاد بزرگتری موردتوجه قرارگرفته و با استفاده از تصاویر و المانهای مختلف، تاثیر این مواد آلوده کننده محیطزیست بر خاک، کشاورزی و محیطزیست کشورمان یادآوری شده است.
در بسیاری از گروههای مجازی مردمی بدون استفاده از این پوسترهای اطلاعرسان و دلیل و برهانهای رسمی هم برای کاهش استفاده از پلاستیک، همدلی و تلاشی بیتکلف و موثری شکل گرفته است. در یکی از این گروهها با پیامی از بانوان خواسته شده: «از آن جا که صرفهجویی در محصولات پتروشیمی ازجمله ظروف یکبار مصرف و کیسه نایلون، نیاز جدی فعلی کشور است، تصمیم داریم که برای بستهبندی ۲۵ لقمه، از کیسهها و ساکهای پارچهای استفاده کنیم.
و از مسئولین توزیع لقمهها درخواست کنیم که هر روز کیسه پارچهای را برای استفاده روزهای بعد، به ما برگردانند. پس از شما عزیزان درخواست میشود ساکهای پارچهای بیاستفاده در منزل خود را به ما برسانید. به شرطی که آن کیسه پارچهای گنجایش ۲۵ لقمه را داشته باشد. »

صرفه جویی وظیفهای ملی
دعوت مردم به شرکت در این پویشهای ملی فقط از طریق فضای مجازی انجام نمیشود و علاوه بر آن که در بسیاری از موکبها پوسترهای اطلاعرسان به چشم میخورد، سخنرانان تجمعات شبانه هم در گپوگفت خود با مردم حاضر در میادین شهر، از این نیاز مبرم و ضروری کشور صحبت میکنند. یکی از این سخنرانان «محمدحسین پویان فر» مداح و ذاکر اهلبیت (ع) است که اینروزها ویدئوی گفت و شنودش با شرکتکنندگان تجمعات شبانه در فضای مجازی موردتوجه قرارگرفته است: «مردان ما میدان رو دست گرفتن، ولی اونی که غوغا کرد، خواهران ما بودند که خیابان را فتح کردند. امروز یه عرصه سوم و مهمتری وجود داره که اگر از اون دو عرصه مهمتر نباشه، کماهمیتتر نیست و اونم عرصه صرفهجویی حداکثری یعنی جهاد صرفهجوییه. همانطوری که ملت توی میدان و خیابان سربلند بودند از این به بعد باید در میدان صرفهجویی هم سربلند باشند.»

قدمهای کوچک و بزرگ
بسیاری از افرادی که پیش از این هم دغدغه حفظ محیط زیست را داشتند،با راه افتادن این پویشهای ملی و فراگیر شدن دغدغه صرفهجویی در مصرف فرآوردههای صنعت پتروشیمی، در تجمعات شبانه پیشتاز و مروج این پویشها شده اند. سارینا مهدوی یکی از این افراد است که در گروه بانوان شهر ری از هم محلیهای خود خواسته هر شب لیوان شخصی همراه خود داشته باشند تا علاوه بر کاهش زبالهها و زحمت رفتگران شهر، در هزینه موکبها هم صرفهجویی شود. او می گوید: «یک شب که نذری خود را در یکی از موکبها پخش کردم، با دیدن حجم لیوانهای پلاستیکی یک بار مصرفی که در نایلونهای زباله انباشته شده بودند، به فکر افتادم که اینروزها بهترین زمانی است که میتوانیم توجه همه را به مضرات استفاده از مواد پلاستیکی جلب کنیم. »
زهرا امیری هم که در فعالیتهای محیطزیستی دستی بر آتش دارد، آگاهتر شدن مردم درباره اثرات کاهش پلاستیک در حفظ زمین را یک اتفاق خوب میداند و میگوید: «من و تعدادی از بانوان فعال محیطزیست با توزیع پوسترهای اطلاعرسان در تجمعات سعی میکنیم، فواید استفاده نکردن از ظروف یک بار مصرف را برای خانمها توضیح دهیم. »

از تجمعات شبانه تا مکانهای عمومی
اگر چه تجمعات مردمی نقطه شروع این پویشهای محیط زیستی در روزهای اخیر بودهاند، اما آثار راه اندازی پویشها در مکانهای عمومی دیگری مانند نانواییها، مساجد و فروشگاهها هم به چشم میخورد. «علی حاجی زاده» عضو هیئت امنای مسجد رسول اکرم (ص) در جنوب تهران است. او میگوید: «از وقتی مردم متوجه شدند که صرفهجویی آنها در مصرف پلاستیک گرهای از کار کشورشان باز میکند، تعداد زیادی از آنها موقع برگزاری نماز جماعت ظهر و عصر با کیسههای پارچهای به مسجد میآیند و از نایلونهایی که برای گذاشتن کفشها کنار در ورودی مسجد گذاشتهایم، استفاده نمیکنند.» حاجیزاده و دیگر اعضای هیئت امناء به فکر افتادهاند که با تهیه تعدادی کیسه پارچهای و برزنتی برای مسجد، صرفهجویی در مصرف نایلون را به رسم و فرهنگ همیشگی مسجد تبدیل کنند.
«امین الله علمداری» هم که از نانوایان محله راهآهن است، بر روی کاغذی که پشت شیشه نانوایی گذاشته نوشته است: «برای سلامتی خودتان لطفا تقاضای نایلون نکنید، نایلون نداریم!» اوتصمیم گرفته مشتریانش را به استفاده از کیسههای پارچهای تشویق کند و میگوید: «من قبلا برای استفاده مشتریان نایلون تهیه میکردم، اما قیمت نایلون بسیار بالا رفته و اگر مردم برای خرید نان از کیسه پارچهای استفاده کنند، علاوه بر آن که برای کشورشان قدمی برمی دارند، نان سالمتری مصرف میکنند و در هزینههایشان صرفهجویی میشود.»
بیشتر بخوانید:نه به استفاده از پلاستیک
نظر شما