به گزارش همشهری آنلاین آیت الله سید مصطفی محقق داماد، در گفتوگو با ایرنا با اشاره به سابقه نامهنگاری خود با پاپ، رهبر کاتولیکهای جهان ضمن ارائه یک نگاه معرفت دینی به نامه خود به جایگاه حقوق بشر در آموزههای اسلامی پرداخت.
مشروح این گفتوگو را بخوانید:
من بیش از سه یا نزدیک چهار دهه است که با واتیکان و پاپهایی که در واتیکان هستند، رابطه و رفت و آمد دارم و با ژان پل دوم از نزدیک آشنا بودم. آقای بندیکت بعد از فوت ژان پل دوم در یک سخنرانی به اسلام حمله کرد و گفت که اسلام دینی است که با شمشیر پیش رفته و با زور بر مردم تحمیل شده است و من در یک نامهای مفصل به زبان انگلیسی و با عنوان راز دلربایی اسلام از طریق سفارت واتیکان برای او فرستادم.
من در این نامه، مودبانه نوشتم که پاپ مطالعه خود را به اسلام بیشتر کند و گزارشی دادم که در طول تاریخ چه فلاسفه و صاحبنظران بزرگی به اسلام گرویدند. در آن نامه سوال کردم که آیا واقعا این بزرگان از روی شمشیر گرایش به اسلام پیدا کردند یا یک راز دلربایی در درون اسلام وجود دارد که دلهای آنها را به خود جذب کرده است.
پاپ بندیکت به دنبال این نامه، مشاور خود در امور خاورمیانه را فرستاد و او به نقل از پاپ گفت که حق با من بوده و ضمن عذرخواهی اذعان کرد که مطالعاتش درباره اسلام کم بوده است. پس از چند ماه یک مجمع به نام سینود در واتیکان تشکیل شد که اسقفهای درجه یک مسیحیت هر چند سال یک بار جمع میشوند و پاپ از من خواست تا درباره رابطه اسلام شیعی با مسیحیت سخنرانی کنم.
ارتباط من با بندیکت خیلی عمیق شد تا این که استعفا داد و منزوی شد و فرانسیس به جای او آمد که یک پاپ متواضع بود و هشت نفر را به عنوان اعضای مشاورین ادیان مختلف انتخاب کرد. من به عنوان مشاور شیعه از سوی پاپ انتخاب شدم و در کنفرانس تغییر اقلیم درباره محیط زیست از نظر اسلامی صحبت کردم.
من هنوز پاپ جدید را ندیدم ولی وقتی که انتخاب شد، یک پیام تبریک برای وی نوشتم و وقتی این جریان پیش آمد، با خود فکر کردم که یک رهبر دینی مثل آقای پاپ بایستی موضع بگیرد. لذا نامهای نوشتم و اشاره کردم که بشر چه زحمتها کشیده که جنگ و تجاوز را ممنوع کرده و از پاپ خواهش کردم که آقای ترامپ را نصیحت کند که مرتکب این تجاوزها نشود.
مشاور پاپ به نام عکاشه با من صحبت کرد و گفت که آقای پاپ نامه را دیده و گفته است که اقدام میکند. ترامپ بعد از موضعگیری پاپ، به او توهین کرد ولی آقای پاپ قاطعانه موضع گرفت و پاسخ داد که من هم اخیرا نیز طی نامهای از موضعگیری پاپ تشکر کردم.
نامه نگاری با علمای الازهر/ منتظر پاسخ احمد الطیب هستم
من نامهای هم به احمد الطیب رئیس الازهر نوشتم. موضعگیری وی برای شیعه بسیار جالب است. البته مضمون نامه وی با نامهای که برای پاپ نوشتم متفاوت بود. من از آقای پاپ خواستم تا ترامپ را نصیحت کند ولی از احمد الطیب خواستم تا موضعی بگیرد که همه علمای اسلام نسبت به تجاوز، آدمکشی، خونریزی و کودککشی موضعگیری کنند. البته از آقای احمد الطیب انتقادی ندارم ولی علمای دیگر الازهر موضع نامطلوبی گرفتند که از نظر من مورد تایید نیست. اعتراض من به این علماست که به جای محکوم کردن آمریکا و اسرائیل، کشورهای اسلامی را محکوم کردند. با این حال من به احمد الطیب نامه نوشتم و هنوز به دنبال پاسخ آن هستم که حداقل تجاوز را محکوم کنند.
من معتقدم که ما مسلمانها باید مدعی حقوق بشر باشیم. این طور نیست که غرب از بنیانگذاران حقوق بشر باشد و ما دنبال آنها هستیم. چون پیامبر اسلام(ص)، اول کسی بودند که بنیان اصول حقوق بشر را مطرح کردند. قرآن مجید در آیه ۱۳ سوره حجرات، موضوع وحدت خانوادگی بشر را مطرح کردند. البته کلمه حقوق بشر در عبارت های پیامبر و قرآن نیست ولی همان طور که یک بار «هیومن رایت» در نوشته های کانت، فیلسوف آلمانی دیده نمی شود ولی او را پدر حقوق بشر مینامند. چون آقای کانت «هیومن دیگنیتی» یعنی کرامت ذاتی برای بشر را مطرح کرده است.
من معتقدم قرآن مجید، کرامت ذاتی را برای بشر مطرح کرده است که می فرماید «و لقد کرمنا بنی آدم و حملناهم فی البر و البحر...» تکریم بشر توسط قرآن مجید معرفی شده که بشر ذاتا کریم است. در سوره مبارکه فرقان، آیهای آمده که توجه بشر به کرامت ذاتیاش، محور اجتناب از همه بدیهای اخلاقی است. «و اذا مروا باللغو مروا کراما» اگر انسان متوجه کرامت ذاتی خود باشد، همیشه کار خوب انجام می دهد.
مسلمانان بنیانگذار حقوق بشر هستند
در ادبیات ما دو اصل محوری برای حقوق بشر وجود دارد. یکی وحدت خانواده بشری است که همه انسان ها از یک پدر و مادر هستند و در سوره حجرات آمده است. یعنی شما همه برادرید و اصل برادری از وحدت خانواده بشری است و یکی هم اصل کرامت که منبع آزادی، حق حیات و حق برادری است. ما باید مدعی حقوق بشر در جهان باشیم و ما مسلمانها بنیانگذار اصول حقوق بشر هستیم. بنابراین باید از ادبیات اسلامی استفاده کنیم و در این نامه هایی که من نوشتم، به ادبیات اسلامی اشاره کردم. من کتابی دارم به نام «حمایت از حقوق افراد غیر نظامی در دوره جنگ مسلحانه از نظر حقوق بین الملل و حقوق اسلامی» که یک حقوق تطبیقی است و پایاننامه دکترای من در رشته حقوق بین الملل است که این کتاب در آمریکا چاپ شده است.
من در این کتاب دستورات اسلام را از این نظر که در زمان جنگ چه کسانی مصون هستند، مقایسه کرده ام؛ مصونیت شهروندان، روحانیون، مراکز فرهنگی، مساجد، کودکان و بیماران. در حقوق بشر دوستانه نیز چهار کنوانسیون ژنو را ذکر کرده ام که در ۱۹۴۸ به تصویب رسیده است. دو پروتکل نیز در ۱۹۷۷ به این کنوانسیونها ملحق شده و در آنجا مساله حمایت از پزشکان، پرستاران و بیمارستانها در حقوق اسلامی را با حقوق بین الملل مقایسه کردهام.
قدامات دولت آمریکا باعث شد آبروی غرب برود/ باید صدای خود را به جهان برسانیم
امروز غرب آبروی بشریت را برده است. غرب یعنی دولتهای غربی. رهبر شهید فرمودند مراد ما از مرگ بر آمریکا، سیاستهای غلط و تبعیضآمیز و ضد حقوق بشری است که توسط دولت ها انجام می شود و منظور ما مردم آمریکا نیست. بنابراین اقدام دولت های فعلی آمریکا در غزه و فلسطین در حمایت از رژیم صهیونیستی موجب شد که آبروی غرب برود و یکی از افتخارات غرب، دفاع از حقوق بشر بود.
ما امروز مدعی حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه هستیم. چرا باید دولتهای اینگونه در مقابل چشم بشریت جهان، ۱۶۷ کودک بیگناه در حال تحصیل را در دبستان بکشند، در حالی که دنیا ساکت باشد. البته بعضی از کشورها حمایت کردند اما تاریخ، سکوت دولتها را فراموش نخواهد کرد که چنین ضربهای به اخلاق بشریت زده شد و سقوط اخلاق را در این جریان دیدیم و آنها ساکت بودند و ما در این نامهها به این مسائل اشاره کردیم.
رژیم صهیونیستی از نظر رسانهای تمام کارها را کنترل کرده و بیشتر خبرگزاریها با این رژیم ارتباط دارند. لذا ما باید صدای خود را به جهان برسانیم. در یکی از بیانیه هایی که دادم، از تمام اهل تفکر و اهل دانش خواستم که با اهل فکر جهان ارتباط برقرار کنند و تذکر بدهند که سکوتشان در مقابل چنین جنایت هایی برای تاریخ ننگ است و با اعتراض خود اجازه ندهند که آبروی بشریت را ببرند.
یکی از افتخارات بشر بعد از جنگ جهانی دوم این بود که در سال ۱۹۴۸ کنوانسیونهای ژنو را تصویب کردند و گفتند که جنگ، ممنوع است ولی اگر جنگ اتفاق افتاد، باید این قوانین رعایت شود و حتی منشور حقوق بشر از افتخارات بشریت است و پروتکل های الحاقی از افتخارات بشری است ولی اکنون نقطه افتخار بشر در حال از بین رفتن است و اگر متفکرین جهان در مقابل این مساله ساکت باشند، یعنی با سقوط اخلاق موافقند.
ما معلمین کشور باید با اساتید جهان در ارتباط باشیم و همه آکادمی های جهان را به اخلاق دعوت کنیم و بگوییم از اخلاق و حقوق بشر حمایت کنند تا مبادا بشریت سقوط نکند. بشر باید قدم به قدم جلو برود و تکامل داشته باشد ولی اکنون شاهد عقبگرد اخلاق هستیم و الان سکوت، ننگ است.
موضع گیری آقای پاپ فراموش نخواهد شد
اگرچه نهادهای حقوق بشری کارایی ندارند ولی سازمان ملل می تواند کارایی داشته باشد درحالی که ساکت است و این نقص سازمان ملل است. از طرف دیگر، اندیشمندان می توانند اظهار نفرت بکنند؛ همانگونه که اسپانیا از کارهای ترامپ اظهار نفرت کرد و این موضع، یک نقطه مثبتی در طول تاریخ است. موضع گیری آقای پاپ در تاریخ فراموش نخواهد شد و معلوم شد که اخلاق هنوز در واتیکان زنده است. الازهر هم باید این کار را بکند.
آقای پاپ رئیس کاتولیکهاست و ترامپ کاتولیک نیست بلکه یک اونجلیست است. این ها یک نوعی مثل یک نوع گروه خاص منشعب شده ای از مسیحیت هستند و عقاید دینی احمقانه نادانی دارند و می گویند ما اگر کاری کنیم که اسرائیل از نیل تا فرات را بگیرد، عیسی برمی گردد و آن ها به خاطر برگشتن عیسی می جنگند در حالی که حضرت عیسی فقط بشیر است ولی پیامبر ما هم بشیر است و هم نذیر.
نظر شما