به گزارش همشهری آنلاین عوارض جانبی داروهای شیمیدرمانی برای هر فرد متفاوت است. آنها به نوع سرطان، محل، نوع و دوز یا مقدار شیمیدرمانی و سلامت عمومی شما بستگی دارند.
چرا شیمیدرمانی عوارض جانبی ایجاد میکند؟
سلولهای سرطانی به سرعت رشد میکنند و داروهای شیمیدرمانی سلولهای با رشد سریع را از بین میبرد. اما از آنجا که این داروها در سراسر بدن پخش میشود، میتواند بر سلولهای طبیعی و سالم که به سرعت در حال رشد هستند نیز تأثیر بگذارد. آسیب به سلولهای سالم باعث عوارض جانبی میشود. عوارض جانبی همیشه به آن بدی که انتظار دارید نیستند، اما نگرانی در مورد این بخش از درمان سرطان طبیعی است.
سلولهای طبیعی که به احتمال زیاد توسط شیمیدرمانی آسیب میبینند عبارتند از:
- سلولهای خونساز در مغز استخوان
- فولیکولهای مو
- سلولهای دهان، دستگاه گوارش و سیستم تولید مثل
- برخی از انواع شیمیدرمانی میتوانند به سلولهای قلب، کلیهها، مثانه، ریهها و دستگاه عصبی آسیب برسانند.
گاهی اوقات، میتوانید همراه با شیمیدرمانی داروهایی مصرف کنید تا به محافظت از سلولهای طبیعی بدن خود کمک کنید. همچنین درمانهایی برای کمک به تسکین عوارض جانبی وجود دارد.
پزشکان سعی میکنند شیمیدرمانی را در سطوحی به اندازه کافی بالا انجام دهند تا سرطان را درمان کنند و در عین حال عوارض جانبی را به حداقل برسانند. آنها همچنین سعی میکنند از استفاده از چندین نوع شیمیدرمانی که عوارض جانبی مشابهی دارند، خودداری کنند.
چه چیزهایی باید در مورد عوارض جانبی بدانم؟
هر فردی تمام عوارض جانبی ممکن را تجربه نمیکند و برخی افراد تعداد کمی از آنها را تجربه میکنند یا اصلاً هیچ عارضهای ندارند.
شدت عوارض جانبی (میزان وخامت آنها) از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است.
پزشک شما ممکن است داروهایی برای جلوگیری از برخی عوارض جانبی قبل از وقوع آنها به شما بدهد.
برخی از شیمیدرمانیها باعث عوارض جانبی طولانیمدت مانند آسیب قلبی یا عصبی یا مشکلات باروری میشوند. با این حال، بسیاری از افراد هیچ مشکل طولانیمدتی از شیمیدرمانی ندارند. از پزشک خود بپرسید که آیا شیمیدرمانی که دریافت میکنید اثرات طولانیمدت دارد یا خیر.
در حالی که عوارض جانبی میتوانند ناخوشایند باشند، باید در برابر نیاز به کشتن سلولهای سرطانی سنجیده شوند.
حتماً با تیم مراقبت بهداشتی خودتان درباره موارد زیر مشورت کنید:
- کدام عوارض جانبی در شیمیدرمانی شما شایعتر است؟
- این عوارض چه مدت ممکن است ادامه داشته باشند؟
- چه زمانی و با چه کسی در صورت بروز عوارض جانبی تماس بگیرید؟
-عوارض جانبی شیمیدرمانی چقدر طول میکشند؟
بسیاری از عوارض جانبی کوتاهمدت هستند. آنها پس از یک دوره شیمیدرمانی نسبتاً سریع از بین میروند، یا ممکن است تا زمانی که تحت درمان هستید، ادامه داشته باشند. اما برخی ممکن است عوارض جانبی طولانی مدت یا مزمن باشند. آنها در طول درمان شروع میشوند اما حتی پس از پایان درمان نیز ادامه مییابند و گاهی ماهها یا سالها طول میکشند. گاهی اوقات عوارض جانبی میتوانند تا آخر عمر ادامه داشته باشند، مانند زمانی که شیمی درمانی باعث آسیب طولانی مدت به قلب، ریهها، کلیهها یا اندامهای تولید مثل میشود.
انواع خاصی از شیمی درمانی گاهی اوقات باعث عوارض جانبی دیررس میشوند که پس از پایان درمان شروع میشوند. این عوارض جانبی میتوانند مدتها پس از درمان سرطان رخ دهند، مانند سرطان دوم که ممکن است سالها بعد ظاهر شود.
افراد اغلب در مورد مدت زمان درمان خود یا عوارض جانبی که دارند دلسرد میشوند. اگر چنین احساسی دارید، با تیم مراقبت پزشکی خود صحبت کنید. آنها ممکن است بتوانند دارو یا برنامه درمانی شما را تغییر دهند. یا ممکن است راههایی برای کاهش هرگونه درد و ناراحتی که دارید پیشنهاد دهند.
عوارض جانبی رایج شیمیدرمانی چه هستند؟
عوارض جانبی شیمی درمانی بسته به نوع درمانی که دریافت میکنید میتواند بسیار متفاوت باشد. در اینجا برخی از عوارض جانبی شایعتر ناشی از شیمیدرمانی آورده شده است:
- خستگی
- ریزش مو
- ترومبوسیتوپنی (تعداد پایین پلاکتهای خون)
- نوتروپنی (تعداد پایین سلولهای سفید خون)
- افزایش خطر عفونت
- کمخونی (تعداد پایین سلولهای قرمز خون)
- تهوع و استفراغ
- تغییرات اشتها
- یبوست
- اسهال
- زخمهای دهان
- نوروپاتی یا آسیب عصبی محیطی یا سایر مشکلات عصبی
- تغییرات پوست و ناخن مانند بثورات یا دانههای پوستی، خشکی پوست و تغییر رنگ
- بیاختیاری روده یا مثانه
- تغییرات وزن
- تغییرات تمرکز و توجه
- اضطراب
- افسردگی
- تغییرات در میل جنسی و عملکرد جنسی
- مشکلات باروری
تداخلات دارویی شیمیدرمانی و عوارض جانبی
هنگام بررسی بهترین روش ترکیب انواع شیمیدرمانی، پزشکان باید تداخلات بین داروهای شیمیدرمانی و سایر داروهایی که فرد مصرف میکند، از جمله داروهای بدون نسخه، ویتامینها و مکملها را بررسی کنند. این تداخلات ممکن است عوارض جانبی را بدتر کرده و بر عملکرد شیمیدرمانی تأثیر بگذارد.
مهم است که در مورد تمام داروهایی که مصرف میکنید، از جمله داروهای بدون نسخه، ویتامینها و مکملهای گیاهی یا غذایی که مصرف میکنید، به پزشک خود اطلاع دهید - حتی اگر فقط آنها را "در صورت نیاز" مصرف کنید.
به عنوان مثال، پلاکتها به لخته شدن خون کمک میکنند و از خونریزی جلوگیری میکنند. بسیاری از انواع شیمیدرمانی برای مدتی تعداد پلاکتها را کاهش میدهند. مصرف آسپرین یا سایر داروهای مرتبط نیز میتواند پلاکتهای خون را تضعیف کند. این برای افراد سالم با تعداد پلاکت طبیعی مشکلی ایجاد نمیکند، اما اگر فردی به دلیل شیمیدرمانی تعداد پلاکتهای پایینی داشته باشد، این ترکیب ممکن است او را در معرض خطر مشکل خونریزی جدی قرار دهد.
پزشک شما میتواند در مورد ایمنی استفاده از سایر داروها، ویتامینها و مکملها در حالی که تحت درمان سرطان هستید، با شما صحبت کند.
نظر شما