یکشنبه ۲ اسفند ۱۳۸۸ - ۱۱:۵۷

همشهری آنلاین: گویا خوابیدن با کتاب زیر بالش، به نحوی تأثیرگذار است. پژوهشگران سوئیسی معتقدند که مطالب فراگرفته شده در طول روز، هنگام خواب به طور خودکار تعمیق می‌شوند.

"فلوریان هاوک" ۱۲ سال دارد. او در ۷ سالی که به مدرسه می‌رود، روش‌های مختلفی را برای یادگیری بهتر آزمایش کرده و تجربیات جالبی در این زمینه به دست آورده است. فلوریان می‌گوید: «همیشه شب امتحان پیش از خواب یک‌بار دیگر مطالب درسی را مرور می‌کنم. فکر می‌کنم این روش واقعا به من کمک می‌کند.»

"رتو هوبر"، عصب‌شناس سوئیسی، قصد دارد کشف کند که آیا تجربه فلوریان تنها یک احساس است یا حقیقت دارد. او می‌خواهد بداند هنگام درس‌خواندن و خوابیدن چه اتفاقی در مغز فلوریان رخ می‌دهد.

سنجش میزان یادگیری

به این ترتیب هوبر تست یادگیری ویژه‌ای تنظیم می‌کند تا بتواند این پدیده را بررسی کند. او سر فلوریان را با ۱۲۸ الکترود می‌پوشاند. فلوریان باید با این پوشش الکترودی جلوی کامپیوتر بنشیند و با توپی مجازی نقاط تعیین‌شده را روی صفحه کامپیوتر هدف بگیرد.

در جریان این پژوهش، نکته‌ای که فلوریان از آن اطلاع ندارد این است که دستگاه موشواره طوری برنامه‌ریزی شده است که حرکات او روی صفحه کامپیوتر با تفاوتی چند میلی‌متری منتقل می‌شود. فلوریان از عدم موفقیت خود تعجب می‌کند و می‌گوید: «اصلا موفق نمی‌شوم به هدف بزنم».

اما مغز او به تدریج خود را با انحراف جزئی موشواره تطبیق می‌دهد و پس از مدتی بهتر هدف‌گیری می‌کند. "دستگاه اندازه‌گیری فعالیت الکتریکی مغز" نشان می‌دهد که بخشی از مغز فلوریان در طول روز از سایر بخش‌ها فعال‌تر است.

یادگیری در طول شب

هنگام شب فلوریان با پوشش الکترودی روی سر خود به تختخواب می‌رود. حال قرار است مشخص شود که آیا ارتباطی میان یادگیری و خواب وجود دارد یا نه. هوبر در این جریان متوجه نکته جالبی شد: «دقیقا همان بخشی از مغز که برای یادگیری به کار گرفته شده بود، هنگام خواب از بخش‌های دیگر بسیار کمتر فعال بود.» این پدیده می‌تواند دلائل مختلفی داشته باشد. هوبر می‌گوید: «نظریه‌ای حاکی از این است که مطالب فراگرفته شده، هنگام خواب مرور می‌شوند و فرد صبح روز بعد راحت‌تر آنها را به خاطر می‌آورد. در عین حال نظریه‌ای دیگر نشان می‌دهد که در مجموع هنگام خواب اطلاعات دریافت‌شده پاک می‌شوند، به غیر از مطالبی که پیش از خواب فرا گرفته شده‌اند.»

نتیجه پژوهش

فلوریان علی‌رغم پوشش الکترودی و فضای نامأنوس توانست راحت بخوابد. مدتی کوتاه پس از بیدار شدن جلوی کامپیوتر می‌نشیند و دوباره تلاش می‌کند با توپ مجازی نقاط مشخص‌شده را هدف بگیرد. موشواره نیز همچنان چند میلی‌متر انحراف را حفظ کرده است. فلوریان می‌گوید: « به هدف زدن امروز، به نحوی راحت‌تر از دیروز است.»

ارزیابی دستگاه‌ها مهر تأییدی بر گفته فلوریان است. به گزارش دویچه‌وله، این پروهش نشان داد که خواب به طور محسوسی روند یادگیری را تقویت می‌کند. رتو هوبر در ارتباط با کودکان دیگر نیز مشاهده کرده است که بازدهی آنها پس از خواب بین ۵ تا ۲۰ درصد افزایش می‌یابد. بنابراین یادگیری در خواب امکان‌پذیر است. اما تنها در صورتی که پیش از خواب عمل یادگیری صورت بگیرد.

کد خبر 101986

برچسب‌ها