محمدعلی نجفی در سال ۱۳۳۰ در شهر تهران دیده به جهان گشود. وی در دبیرستان مروی واقع در ناصر خسرو تحصیلات متوسطه را به پایان رساند و پس از گذراندن تحصیلات خود در رشته ریاضی در دانشگاه شریف، برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت.
نجفی در موسسه تکنولوژی ماساچوست دوره کاشناسی ارشد را طی کرد ولی به جهت فعالیتهای مربوط به پشتیبانی از حرکت انقلاب اسلامی در ایران دوره دکتری خود را ناتمام گذاشت و به ایران بازگشت.
در کارنامه محمدعلی نجفی چندین دوره وزارت در وزارتخانههای آموزش و پرورش و آموزش عالی به چشم میخورد.
وی از بنیانگزاران حزب کارگزاران سازندگی است و در شورای شهر تهران و هیئت علمی (بازنشسته) دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف سابقه خدمت دارد.
نجفی مرداد سال ۱۳۹۲ به عنوان گزینه دولت یازدهم برای تصدی وزارتخانه آموزش و پرورش به مجلس شورای اسلامی معرفی شد اما موفق نشد از مجلس رای اعتماد بگیرد.
نجفی روز پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲استعفا داد و این امر مورد موافقت دکتر روحانی رئیس جمهور قرارگرفت. جزئیات بیشتر در همین زمینه: روحانی استعفای نجفی را پذیرفت
نجفی در خرداد ۱۳۹۸، همسر دومش میترا استاد را به قتل رساند
محمدعلی نجفی، شهردار پیشین تهران پس از آزادی از زندان در سال ۱۴۰۲، در جلسه روسای ادوار سازمان برنامه و بودجه حضور یافت؛ این نشست با حضور محمدرضا عارف برگزار شد و گمانهزنیهایی درباره بازگشت نجفی به فعالیتهای عمومی را تقویت کرد.
مرکز رسانه قوه قضائیه در پی انتشار مطالبی در مورد وضعیت مبهم آزادی برخی از محکومان و برداشت های غیر صحیح و غیر دقیق از سخنان رئیس سازمان زندانها در این زمینه، توضیحاتی منتشر کرد.
