حمیدرضا امیدی‎سرور: ‌در حالی که معمولا در ماه مبارک رمضان، اکران سینماها رونق خاصی ندارد، امسال با اجرای طرحی تازه، شاهد گرمای گیشه در شب‌های رمضان شدیم.

تماشاگر روزه‌داری، که در روزهای طولانی و گرم رمضان، علاقه و رغبتی به سینمارفتن نشان نمی‌دهد، از طرح اکران شبانه فیلم‌ها استقبال جالب‌توجهی کرد. اجرای طرح از اذان تا سحر نشان داد که هیچ فصل کم‌رونقی برای اکران وجود ندارد و با برنامه‌ریزی و استفاده از طرح‌های نوین می‌توان تماشاگران پرتعدادی را به سالن‌های سینما کشاند؛ طرحی که البته اجرایش تنها 10شب دوام آورد و با مخالفت‌هایی که صورت گرفت ناتمام ماند. ولی شب‌های پررونق سینماهای تهران در دهه اول رمضان88، در یادها خواهد ماند.

درباره بحث اکران در سینمای ایران و ترافیک شدید فیلم‎های مانده در نوبت اکران و... بسیار سخن گفته شده است؛ معادله‎ای که به‎ظاهر بغرنج به‎نظر نمی‎رسد اما سال‎هاست که سینمای ایران را درگیر خود کرده و گویی راه گریزی نیز برای آن نیست.  از سینمایی که ظرفیت تولید آن تقریبا دوبرابر ظرفیت اکران سینماهایش در طول سال است، جز این نیز نباید انتظار داشت و راه حل نیز ظاهرا  درمقام حرف ساده است که اگر ظرفیت تولید به اندازه ظرفیت اکران پایین آورده شود، مشکل مرتفع خواهد شد! هرچند که این دم دستی‎ترین راهکار به‌نظر می‎رسد اما به هر حال همان حکایت دو‌دوتا چهارتاست، وقتی پتانسیل تولید بالاتری وجود دارد که در تناسب با ظرفیت اکران نیست یا باید همه پتانسیل تولید را به‎کار نگرفت و یا باید ظرفیت نمایش را افزایش داد. افزایش ظرفیت اکران هم تنها چاره‎اش افزایش تعداد سالن‎های سینماست تا همزمان بتوان بدون اینکه فیلمی را شهید کرد، به‎جای 4 یا 5 فیلم، 8یا 9فیلم را روی پرده فرستاد، درصورتی‎که همه این‎ فیلم‎ها نیز درخور میزان مخاطب خود، سالن‎های کافی سینما در اختیار داشته باشند.

وقتی بحث استفاده از ظرفیت‎های موجود به میان می‎آید، نباید از این نکته غافل شد که سینمای ایران علاوه بر محدودیت سالن‎ها با یک مشکل بزرگ دیگر نیز روبه‎روست و آن تعدد زمان‎هایی است که فصول مرده اکران به حساب می‎آیند؛ ایامی که به دلیل مصادف شدن با شرایط خاص، از جمله مراسم‌ مذهبی (ماه‎های محرم و رمضان) و یا روزهای آخر سال، زمان برگزاری جشنواره فیلم فجر و... در مجموع حدود 3ماه از سال را به‌خود اختصاص می‎دهند و این یعنی از دست دادن یک چهارم ظرفیت اکران که گریزی هم از آن نیست و ظاهرا باید دنبال راهکار‎هایی بود که به‎‎گونه‎ای سنجیده و با درنظر گرفتن ضرورت‎ها و شرایط موجود فکری به حال آن شود.

چند سال پیش با تمهیدی سنجیده، اسفندماه را که یکی از بدترین فصول اکران در سینمای ایران (از شروع جشنواره فیلم فجر تا پایان سال) به حساب می‎آمد، تا حد زیادی احیاء کردند. رسم بر این بود که این روزها همواره به نمایش فیلم‎هایی اختصاص می‎یافت که سال‎ها در نوبت اکران مانده و بدل به آثاری کهنه و تاریخ مصرف گذشته شده بودند؛ آثاری که برخی از آنها فیلم‎هایی با مخاطب خاص و محدود محسوب می‎شدند که در یک شرایط مناسب اکران هم مخاطبان چندانی پیدا نمی‎کردند، چه رسد به آنکه قرار باشد در فصلی مرده روی پرده قرار بگیرند. اما به هر حال با عقب کشیدن زمان آغاز فیلم‎های اکران نوروزی که همواره جزو آثار پرمخاطب محسوب می‎شوند، از میانه اسفندماه به بعد نیز سینماها از حالت رکود بیرون آمدند.

در ماه رمضان امسال نیز شاهد حرکتی ابتکاری و این‎چنینی بودیم و آن چیزی نبود جز طرح اکران از افطار تا سحر که نمونه بسیار خوبی است از توجه جدی به ضرورت‎ها و البته استفاده از ظرفیت‎های موجود، برای بهبود وضع اکران در این ماه؛ در حالی که سال‎های پیش، ماه مبارک رمضان نیز یکی از فصولی به‎حساب می‎آمد که روی پرده فرستادن فیلم‎ها در این ایام، یک ریسک جدی محسوب می‎شد و به سبب شرایط حاکم بر این روزها و تأثیر محسوسی که بر افت میزان مخاطبان سینما از خود بر جای می‎گذاشت، می‎توانست یک فیلم را به لحاظ اقتصادی کاملا زمین بزند. در این ماه حتی در روزهای تعطیل آخر هفته نیز به ندرت کسی تمایل از خود نشان می‎دهد تا پیش از ساعت افطار به سالن‎های سینما رفته به تماشای فیلم بنشیند.به همین جهت روبه‎رو شدن با سالن‎های خالی در ساعات روز و سانس‎های پیش از افطار یکی از صحنه‎های آشنا در طول ماه مبارک رمضان در طول سال‎های گذشته بود.

بعد از افطار نیز سانس‎های نمایش فیلم در سینماها، مصادف می‎شدند با زمان پخش سریال‎های روتین تلویزیونی که پشت سر هم از شبکه‎های مختلف سیما پخش می‎شدند و زمانی هم که مردم تصمیم می‎گرفتند از خانه خارج شوند، دیگر سانسی برای تماشای فیلم وجود نداشت. اما خوشبختانه امثال طرحی نو انداخته شده است که تا حد زیادی از رکود حاکم بر سینماها در ایام ماه رمضان کاسته است و حتی آمار و ارقام حکایت از آن دارد که به‎واسطه به‎کار بردن این طرح، کارکرد گیشه سینماها، در مقایسه با سال گذشته در همین زمان، رشدی چند برابری داشته است.طرح از افطار تا سحر که ‌‌ ظاهرا نخستین بار به همت گردانندگان پردیس‎های سینمایی «آزادی» و «زندگی» جامه عمل به‌خود پوشید.

 بسیاری از خانواده‎ها علاقه‎مند هستند تا بعد از افطار و احیانا تماشای سریال‎های تلویزیونی تا پاسی از نیمه‎شب بیرون از خانه مانده و وقت را در تفریحگاه‎ها سپری کنند؛ شرایطی که فرصتی برای شکل دادن به یک عادت تازه در استفاده از سالن‎های سینما بوده. در چنین شرایطی این ایده به ذهن آمد که چه بهتر که در همین ساعت‎ها سالن‎های سینما فعال بوده تا علاقه‎مندان این امکان را داشته باشند که از سالن سینما استفاده کنند. این طرح که رفته‎رفته با اقبال مخاطبان سینما روبه‎رو شد، اندک زمانی بعد مورد توجه دیگر پردیس‎های سینمایی نیز قرار گرفت و از آنجا که این پردیس‎ها به دلیل برخورداری از مجموعه چند سالن امکان نمایش اغلب فیلم‎های روی پرده را دارند، در برخی از این پردیس‎ها، شاهد آن بودیم که در هر نوبت از سانس‎های پس از افطار، یکی از فیلم‎های روی پرده به نمایش گذاشته شدند تا بر جذابیت و تنوع آن افزوده شود.

در رابطه با نحوه استفاده از فرصت به‎دست آمده و ایجاد تنوع بیشتر در نمایش فیلم‎ها، ایده‎های دیگری نیز به میان آمد که آن نمایش مجدد پاره‎ای از فیلم‎ها بود که در گذشته اکران شده بودند؛ اما این ایده که با توجه به شرایط موجود، توجیه چندان قانع‎کننده‎ای نداشت، مورد توجه قرار نگرفت، چراکه فیلم‎های اکران شده در گذشته که همگی توسط شبکه‎های ویدئویی نیز پخش شده‎اند، به‌سادگی در دسترس علاقه‎مندان قرار دارند و اگر اهمیت و ارزشی در به‎کار بستن این طرح وجود دارد، بهتر است مشمول فیلم‎هایی شود که به‎عنوان اکران نخست روی پرده‎اند تا از این طریق یکی از فصولی که پیش از این از دست رفته می‎نمود، احیاء شود و بر پتانسیل و ظرفیت اکران در سینمای ایران بیفزاید.

شاید اگر در کنار طرح‎هایی از این دست شرایطی مهیا می‎شد تا با تدارک دیدن محرک‎هایی دیگر، زمینه مساعدتری برای جذب بیشتر علاقه‎مندان به سینما و استفاده از سانس‎های پیش‎ از افطار نیز به‎وجود آید، (همانند نیم بهاکردن بلیت سینماها و نظایر آن) شرایط ‌ از هر نظر برای بهره‎برداری بهینه از این فصل اکران فیلم‎ها، فراهم می‎شد. به‎نظر می‎رسد در کنار راه‎اندازی سالن‎های جدید که رشدی بسیار آرام و لاک‎پشتی دارند، زنده‌کردن فصول مرده اکران و استفاده از ظرفیت‎های موجود یکی از بهترین راهکارها برای کاستن از ترافیک اکران باشد تا در آینده همچون شرایط فعلی،  چیزی نزدیک به تولید 2 سال سینمای ایران پشت سد اکران نماند.

کد خبر 89540