آسمان پرستاره نوجوانی

به طرف آن می روم و داخل ساختمانی می‌شوم که  وسط پارک قرار گرفته و روی دیوارش نوشته شده است: «مرکز رصد و نجوم کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان»
در حال نگاه کردن به پوستر و عکس های ماه و ستاره ها هستم که زنگ تفریح می شود و نوجوان های علاقه مند به نجوم و ستاره شناسی از کلاس هایشان بیرون می آیند و فضا را از شادی و خنده پرمی کنند. به سراغشان می روم تا با آنها گفت و گوکنم و درباره تابستان و نجوم و نوجوانی نظرهایشان را جویا شوم!

   « عرفان طاهایی» اولین نوجوانی است که با اشتیاق به طرفم می آید و از نجوم و این که چه طور به آن علاقه مند شده است می گوید: « روز نجوم دو سال پیش بود که به این پارک آمدم و وقتی برنامه های آن را دیدم تصمیم گرفتم اطلاعاتم را درباره ستاره ها و فضا بالا ببرم. به همین دلیل در کلاس های نجوم ثبت نام کردم و الان حدود دو سال است که در این کلاس شرکت می‌کنم.»

•    کدام قسمت نجوم را بیشتر دوست داری؟

   نحوه به وجود آمدن کهکشان ها و سحابی ها و سیاهچاله ها  برایم خیلی جذاب هستند.

•    تابستان به جز یادگیری نجوم، چه کارهای دیگری انجام می‌دهی؟

   کلاس ریاضی و زبان می روم و کتاب داستان می خوانم.

•    تصمیم داری در آینده چه رشته‌ای را ادامه بدهی؟

   می‌خواهم رشته ریاضی - فیزیک بخوانم.

   ***
   «سامان دولتی» که کلاس دوم راهنمایی را تمام کرده است، عاشق مبحث‌های مربوط به ذات و گذشته کیهان است.

   از سامان می پرسم که« چرا برای پر کردن اوقات فراغتش کلاس نجوم را انتخاب کرده است؟» سامان در جوابم می‌گوید: « چند سال پیش یک کتاب علمی درباره سیاره ها خواندم که خیلی برایم جالب ود. با خواندن آن کتاب به نجوم علاقه مند شدم و الان حدود سه سال است که به این کلاس‌ها می‌آیم.»

•    آیا می‌دانی که بیست و یک مرداد  روز جهانی نوجوان است؟

   نه!

•    به نظر تو نوجوانی چه رنگی است؟

   خوب معلوم است، سبز!

   ***

   هنگام گفت و گو با بچه ها متوجه می‌شوم که«محمد مهدی محاوری» از شهرت و محبوبیت زیادی در بین دوستانش برخوردار است. محمد مهدی، یکی از نوجوان‌های موفق کشور ماست که سال پیش در المپیاد کشوری نجوم، مدال طلا به دست آورده و مدال برنز جهانی در مسابقه‌های نجوم سال 2007 میلادی را نیز از آن خود کرده است.

•    کلاس چندم هستی؟

   امسال به کلاس سوم دبیرستان می روم.

•    چند وقت است که به طور جدی  در زمینه نجوم مطالعه  می‌کنی؟

   حدود سه سال و نیم.

•    کدام قسمت نجوم برایت جذاب‌تر از بقیه است؟ 

   مبحث اختر فیزیک را دوست دارم.

•    اختر فیزیک به چه معناست؟

   اختر فیزیک شاخه‌ای از نجوم است که درباره ساختار و درون ستاره‌ها صحبت می‌کند.

•    رصد کردن را دوست داری؟

   بله، علاوه بر رصدهای گروهی، من با تلسکوپ خودم هم رصد می کنم. مثلا 11 مرداد ماه که خورشیدگرفتکی اتفاق افتاد، من به ساری رفتم و از آنجا این پدیده را نگاه کردم.

•    درباره این پدیده کمی بیشتر توضیح بده.

   این کسوف در کشورهای روسیه و چین به طور کلی دیده شد و مرکز آن در سیبری بود. در ایران هم بهترین مکان برای رویت آن استان گلستان بود.

•    چه پیشنهادی برای بچه های علاقه مند به نجوم داری؟

   سعی کنند کتاب زیاد بخوانند و در صورت امکان به کلاس بروند و رصد کنند.

•    کتاب خاصی را پیشنهاد‌می‌کنی؟

   شناخت ستاره‌ها و کهکشان ها، نجوم به زبان ساده و نجوم دینامیکی، کتاب های خوبی هستند که معلومات نوجوان ها را درباره نجوم  بالا می برند.

•    بزرگ‌ترین آرزویی که داری چیست؟

   این‌که تغییر بزرگی در دنیای علم به وجود بیاورم و دیگر این که در ایران یک رصدخانه داشته باشیم!

   ***

   «کیان گلباغی» امسال کلاس اول راهنمایی را تمام کرده است و تا به حال تابستان پر باری را پشت سر گذاشته، چرا که کلی مطلب درباره منظومه شمسی و ستاره ها و صورت فلکی یاد گرفته است و به رصد ستاره ها علاقه‌مند شده است.

•    با معلوماتی که الان داری می توانی دب اصغر را در آسمان پیدا کنی؟

   بله، اگر در زاویه نود درجه به آسمان نگاه کنیم و ستاره قطبی را بیاییم، صورت فلکی دب اصغر را پیدا خواهیم کرد، چرا که ستاره قطبی پر نورترین ستاره این صورت فلکی است.

•    «دوچرخه» را می‌خوانی؟

   بله هر هفته دوچرخه را مطالعه می‌کنم و داستان و سرگرمی و شوت بازی و تقویم فضایی آن را خیلی دوست دارم!

•    به نظر تو آدم فضایی وجود دارد!؟

   (با خنده) بله!

   ***

   وقتی از نوجوان ها درباره این که چگونه به نجوم علاقه پیدا کرده اند می پرسیدم، متوجه شدم که نحوه آشنایی « مهدی آقازاده فرد» با این علم دوست داشتنی از بقیه جالب‌تر است! بهتر است ماجرا را از زبان خود مهدی بخوانید:

   من حدود سه سال پیش به کلاس روباتیک می رفتم و در آن زمینه مطالعه می کردم. وسط ترم معلم مان به مسافرت رفت و به جای او معلم دیگری آمد که درباره نجوم اطلاعات زیادی داشت و ما را با مفاهیم اولیه نجوم آشنا کرد. همین مطلب باعث شد که من به ستاره شناسی و رصد کردن علاقه مند بشوم و تصمیم بگیرم که آن را ادامه بدهم!

•    آیا تا به حال پیش آمده که تو هم شخص دیگری را به یادگیری نجوم تشویق کنی؟

   بله، چند نفر از دوستانم با صحبت ها و توضیحاتی که من برایشان دادم به نجوم علاقه مند شدند و الان در کلاس ها و برنامه های رصدی شرکت می کنند!

•    کدام برنامه تلویزیون را بیشتر از بقیه دوست داری؟

   برنامه آسمان شب که از شبکه چهار سیما پخش می شود.

•    چه درس هایی را دوست داری؟

   فیزیک و ریاضی را دوست دارم.

•    کمترین نمره ای که تا به حال گرفته ای مربوط به چه درسی بوده است؟

   نمره 17 در درس تاریخ!

•    چه پیشنهادی به هم سن و سال های خودت داری؟

   این که قدر این دوران را بدانند و  معلوماتشان را بالا ببرند، چرا که به گفته اکثر محققان، در سن کودکی و نوجوانی مغز انسان بیشترین فعالیت را دارد و بیشترین یادگیری در این دوره اتفاق می افتد.

   ***

   «مجید برق جلوه» 15ساله است و امسال به کلاس دوم دبیرستان می رود. در بین شاخه های نجوم، عکاسی نجومی را دوست دارد و در این زمینه فعالیت می‌کند.

•    تا به حال خودت عکسی از جرم‌های آسمانی گرفته ای؟

   بله از مریخ، ماه و رد ستاره ها عکس برداری کرده ام.

•    دوست داری در آینده چه کاره شوی؟

   می‌خواهم رشته فیزیک یا هوا فضا را ادامه بدهم و مخترع بشوم!

   ***

   اما بد نیست به صحبت های یکی از نوجوان‌ها هم اشاره کنم که از بارش شهابی که بامداد روز سه‌شنبه 22مرداد ماه اتفاق می‌افتد خبر داد. «حامد سلیمانی» 17 ساله، درباره این پدیده نجومی  گفت: «سه شنبه 22 مرداد، بارش شهابی رخ می دهد که به طور متوسط در هر ساعت 100 شهاب دیده خواهد شد. اوج آن در ساعت 2 شب است و هر کس می تواند آن را ببیند، تنها کافی است که به سمت شرق بایستد.»

•    در کجا این پدیده بهتر دیده می شود؟

   بهترین جا برای رصد، در ارتفاعات و جایی است که آلودگی نوری وجود ندارد. به دلیل این که تماشای بارش شهابی با چشم غیرمسلح انجام می شود، به همه کسانی که از دیدن آسمان لذت می برند پیشنهاد می‌کنم این موقعیت را از دست ندهند.