ترجمه - نیلوفر قدیری: ژنرال پرویز مشرف- رئیس‌جمهور پاکستان- 7سال است که رهبری یک دولت کودتا را در این کشور برعهده دارد، اما اکنون عمر این دولت، ماه‌هاست که به شماره افتاده و خود با خطر کودتا روبه‌روست.

 این خطر چندی پیش وقتی ژنرال برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک رفته بود از همیشه جدی‌تر شد و تا شلیک موشک به قصر مشرف هم پیش رفت، اما بی‌احتیاطی عاملان کودتا و تماس تلفنی آنها، این توطئه را برملا کرد و در نتیجه خنثی‌شدن این کودتا، بیش از  40 نفر دستگیرشدند.

اکثر دستگیرشدگان از افسران میان‌رتبه نیروی هوایی پاکستان بودند، اما در میان دستگیرشدگان، چند غیرنظامی هم دیده می‌شود که از جمله آنها پسر یک فرمانده ارتش است. همه دستگیرشدگان، از اسلام‌گرایان هستند و کانال‌های ارتباطی در راولپندی دارند. راولپندی محل استقرار و حضور پایگاه‌های نظامی ارتش پاکستان است.


پیگیری و شنود مکالمات تلفنی یک افسر نیروی هوایی که از تلفن همراه خود برای فعال‌کردن یک موشک پیشرفته هدف‌گرفته‌شده به سوی محل اقامت رئیس‌جمهور در راولپندی استفاده کرد، این توطئه را فاش نمود. محل موشک کشف شد و سازوکار فعال‌کردن آن، شماره تلفن دقیق آن افسر را نشان داد.

دستگیری او به دستگیری دیگر افسران و عاملان کودتا منجر شد. با افزایش دستگیری‌ها و بازجویی از دستگیرشدگان، چندین موشک دیگر از نقاط مختلف امنیتی دیگر کشف شد که بعضی از آنها به سوی مقر سرویس اطلاعات ارتش پاکستان در اسلام‌آباد نشانه رفته بود. دستگیری‌ها به این تعداد ختم نمی‌شود و باز هم ادامه خواهد یافت.


از زمانی که مشرف در پی کودتای سال1999 قدرت را در پاکستان در دست گرفت، تاکنون چندین سوء‌قصد به جان او صورت گرفته است. در همه این طرح‌های سوء‌قصد، ارتباطی میان عاملان آن و نیروهای مسلح- به‌ویژه نیروی هوایی- وجود داشته است اما این بار معلوم شده که علاوه بر حمله به رئیس‌جمهور، کودتا علیه دولت او هم در دست اقدام بوده است.

در ماه‌‌های گذشته تحولات بسیاری در پاکستان و در منطقه روی داده که زمینه را برای این کودتا فراهم می‌کرد. مشرف در آمریکا و در دیدار با جورج بوش بار دیگر تعهد خود به «جنگ با ترور» به رهبری آمریکا را اعلام کرد. او در سخنان خود در آمریکا، توجه جهان را به این نکته مهم جلب کرد که به باور او تهدید واقعی، طالبان در افغانستان است نه القاعده.

 در نتیجه مشرف با شرایط اعلام‌شده توسط واشنگتن برای انجام عملیات گسترده مشترک علیه طالبان موافقت کرد. اما در آمریکا در سخنانی که در داخل پاکستان با دقت دنبال می‌شد اعلام کرد که نیروهای خارجی اجازه تعقیب و پیگیری نیروهای شبه‌نظامی و بازمانده‌های طالبان را در داخل خاک پاکستان دارند. مشرف همچنین در واشنگتن ادعا کرد که افسران و مقامات سابق سرویس اطلاعاتی ارتش پاکستان از طالبان حمایت می‌کردند و او در دستوری به رئیس این سرویس، خواستار بررسی ارتباط افسران عالی‌رتبه از جمله ژنرال بازنشسته «حمید گل» و سرهنگ امیر سلطان معروف به «سرهنگ امام» شده است. گل، رئیس سابق سرویس اطلاعاتی ارتش و «امیر» بنیانگذار جنبش طالبان هستند.

همزمان با ظهور طالبان در افغانستان در نیمه دهه 1990، «امیر» کنسول پاکستان در هرات و در غرب افغانستان بود.
مشرف همچنین دستور داده بود که فهرستی از همه افسران بازنشسته تهیه شود که در فعالیت‌ها و عملیات‌های اطلاعاتی حضور داشته‌اند و مشکوک و مظنون به نزدیکی با طالبان هستند.


همزمان او شروع به خروج از توافقنامه‌ای کرده بود که اسلام‌آباد در مناطق قبیله‌ای وزیرستان با طالبان امضا کرده بود. موضوع این توافقنامه آزادی افراد مرتبط با القاعده است که در پاکستان دستگیر شده‌اند. اما مدتی بعد از امضای این توافقنامه که به‌طور موقت به آرام شدن اوضاع در مناطق قبیله‌ای منجر شد، دولت مشرف تعداد بیشتری از شبه نظامیان را دستگیر کرد.

 از جمله این دستگیر‌شدگان شاه محبوب برادر یکی از رهبران بزرگ جهادی در پاکستان و عضو پارلمان یعنی شاه عبدالعزیز بود. همچنین یکی از اعضای انگلیسی تبار القاعده به نام عبدالله هم دستگیر شد. بعضی از این شبه نظامیان و مقامات سابق سرویس اطلاعاتی ارتش مجبور به ترک کشورشدند و بعضی دیگر از کار برکنار شدند.

«خالد خواجه» از مقامات سرویس اطلاعاتی ارتش که بعد از بازنشستگی اجباری به افغانستان رفته است در گفت‌وگویی با سایت تحلیلی خبری آسیا تایمز گفت مشرف با هر یک از این اقدامات که با تفکرات حاکم در داخل پاکستان کاملاً مغایر بود، یک گام به آمریکا نزدیک شد اما فرسنگ‌ها از نیروهای داخل کشور فاصله گرفت.


مشرف همواره مدارس مذهبی را به افراط گرایی و ترویج تندروی متهم می‌کند. اما تقریباً همه توطئه‌ها برای ترور او و برکناری‌اش از درون نیروهای مسلح ناشی شده است.


بعضی منابع درون سرویس اطلاعاتی ارتش می‌گویند، برخلاف آنچه مشرف می‌گوید، تفاوتی میان مقامات سابق و فعلی این سرویس در رویکردشان نسبت به طالبان و حمایت از آن وجود ندارد. همه آنها یک نظر دارند، اما افسران بازنشسته آزادانه‌تر عمل می‌کنند و افسران مشغول به کار به دلیل محدودیت شغلی آزادی عمل چندانی ندارند.


آنچه در ماه‌های اخیر باعث ناخشنودی افسران ارتش و نیروهای نظامی پاکستان از پرویز مشرف شده است، سخنان تند او درباره ارتباط افسران سرویس اطلاعاتی با طالبان  است. افسران نظامی که اکنون قصد جان مشرف را کرده‌اند و برای سرنگونی دولت او در فکر کودتا هستند می‌دانند که تصمیم به حمایت از طالبان و به قدرت رسیدن آن در افغانستان تصمیمی بوده که در راس حکومت پاکستان اتخاذ شده است.

دولت‌هایی نظیر دولت پاکستان معمولاً برنامه‌هایی برای تامین منافع و نیازهای استراتژیک خود به اجرا می‌گذارند که زمان مشخصی دارد و بعد از کامل شدن این عملیات هرگونه نقش و حضور خود را انکار می‌کنند. در سال 1999 در عملیاتی که به خاطر منطقه محل انجام آن به کارگیل معروف شد و یک جنگ تمام عیار بود، نیروهای پاکستانی وارد منطقه تحت کنترل هند در کشمیر شدند.

دولت پاکستان در ابتدا این عملیات را کار مجاهدین دانست. اما شش ماه بعد افسران ارتش پاکستان به خاطر این عملیات یکی پس از دیگری مدال گرفتند. اکنون هم وقتی مشرف دستور برکناری افسران نزدیک به طالبان و دارای ارتباط نزدیک با آن را صادر می‌کند، این افسران برآشفته می‌شوند و از این که به خاطر گذشتن تاریخ مصرفشان کنار گذاشته می‌شوند در‌صدد انتقامجویی برمی‌آیند. با این حال دولت مشرف هرگونه ارتباط عوامل ارتش را با این کودتا رد می کنند و مسئولیت آن را رسماً متوجه القاعده دانستند.


نیروهای نزدیک به القاعده اکنون در پست‌های حساس و مراکز مهم پاکستان نفوذ کرده‌اند. بعضی از دستگیرشدگان کودتای نافرجام اخیر مهندسان نیروی هوایی پاکستان هستند که با «مجموعه تسلیحات هوایی» این کشور ارتباط دارند. این مجموعه از سازمان‌های مهم در حوزه تسلیحات و سیستم‌های هوایی است. پرسنل این سازمان معمولاً بعد از تحقیق و بازرسی دقیق به استخدام در‌می‌آیند.

 پرسنل دستگیر شده این سازمان در بخش تحقیق و پژوهش مشغول به کار بوده‌اند که کار طراحی پرتاب موشک‌ها به محل‌های مهم حکومتی در کودتای نافرجام اخیر را به عهده داشته‌اند. این افراد ارتباط اعتقادی و حتی سازمانی با القاعده داشته‌اند و این پرسش که چه‌طور در بررسی‌های گسترده و گزینش‌های دقیق سرویس‌های امنیتی، صلاحیت این افراد به تایید رسیده است، پرسشی قابل تامل و برای مشرف نگران‌کننده است. وزیر کشور پاکستان در کنفرانس خبری که بعد از انتشار خبر خنثی شدن کودتا برگزار شد گفت که عوامل القاعده مسئول این حملات بوده‌اند.


دولت مشرف هیچ گاه به نقش ارتش در توطئه سوءقصد و کودتا اشاره‌ای نکرده است. وزیر کشور پاکستان در همین کنفرانس خبری دستگیری بعضی از فرماندهان نیروی هوایی ارتش را تایید کرد، اما گفت که دستگیری این افسران ارتباطی با کودتای نافرجام نداشته است.
نیروهای مسلح پاکستان چه افسران و چه سربازان، اکثراً به مناطق روستایی استان پنجاب تعلق دارند که مناطق پشتون‌نشین هستند. ساکنان این مناطق به خاطر ارتباطات قبیله‌ای‌شان عقاید مذهبی نیرومندی دارند. بنابر این می‌توان گفت که دو دشمن اصلی مشرف در واقع در یک شکل واحد ظاهر شده‌اند.


وقایع بعد از 11 سپتامبر عقاید مذهبی سربازان و افسران ارتش پاکستان را تقویت کرده است. دولت اسلام‌آباد در هفته‌های گذشته عملیات بزرگی در مناطق شمال غرب و جنوب غرب (بلوچستان) علیه  شبه نظامیان نزدیک به طالبان شروع کرد.


همزمان با این درگیری‌ها دولت پاکستان به عملیات نیروهای آمریکا و ناتو در خاک این کشور واکنش نشان داد. مشرف از یک سو تحت فشار آمریکا برای تسلیم شدن بی‌چون‌وچرا در برابر خواسته‌های نظامی واشنگتن قرار دارد و از سوی دیگر با تحولات داخلی روبه‌روست که هر لحظه شدت می‌گیرد. باید دید مشرف چگونه از حرکت بر لبه تیغ حکمرانی جان به‌در می‌برد.

منبع: آسیا تایمز

کد خبر 11961

برچسب‌ها

دیدگاه خوانندگان

آخرین خبرهای بازار