همشهری‌آنلاین - پروانه بندپی: موارد ابتلا به آنفلوآنزا و کرونا در کشور همچنان رو به افزایش است و از آستانه هشدار عبور کرده است؛ روندی که با افزایش چشمگیر بستری‌ها همراه بوده است. در حال حاضر، میزان نمونه‌های مثبت کرونا از ۲۰ درصد فراتر رفته و موارد مثبت آنفلوآنزا نیز در برخی استان‌ها به ۴۰ درصد رسیده است. این در حالی است که برخلاف الگوی معمول سال‌های گذشته، هنوز آنفلوآنزای نوع A که علائم حادتری دارد، در کشور غالب نشده و فعلا نوع B در حال گسترش است. اما علت این الگوی متفاوت چیست؟ برای جلوگیری از عبور موارد ابتلا از آستانه هشدار چه باید کرد؟
جولان هم‌زمان دو ویروس در کشور
دکتر آمیتیس رمضانی، رئیس انجمن علمی متخصصان بیماری‌های عفونی کشور در این رابطه به همشهری می‌گوید: «ما دو آستانه هشدار داریم؛ یکی آستانه هشدار بالا که بیش از ۱۰ درصد موارد آزمایش‌شده مثبت باشند و دیگری آستانه هشدار پایین که بیش از ۵ درصد است. در حال حاضر، میزان موارد مثبت کرونا در کشور از ۲۰ درصد هم فراتر رفته است؛ یعنی از آستانه هشدار بالای ۱۰ درصد هم عبور کرده‌ایم. میزان ابتلا به آنفلوآنزا هم که قبل از این کمتر از ۱۰ درصد بود، الان به بالای ۱۰ درصد رسیده است. حتی در بیش از ۱۰ استان کشور، آمار ابتلا به آنفلوآنزا به ۲۰، ۳۰ و حتی ۴۰ درصد رسیده و از آستانه هشدار عبور کرده‌اند.»
دکتر رمضانی می‌گوید: «نکته مهم این است که درحال‌حاضر هر دو ویروس کرونا و آنفلوآنزا هم‌زمان شیب افزایشی قابل توجهی پیدا کرده‌اند و ما در حال حاضر با هر دو ویروس در محیط مواجه هستیم. به جز ویروس‌های سرماخوردگی که معمولاً علائم خفیفی ایجاد می‌کنند، دو گروه ویروسی کرونا و آنفلوآنزا شامل آنفلوآنزای نوع A و B و همچنین کووید، هر هفته در مقایسه با هفته قبل افزایش پیدا می‌کنند. این روند نشان می‌دهد که تا چه اندازه به رعایت مراقبت‌های بهداشتی نیاز داریم.» 
آیا افزایش موارد ابتلا طبیعی است؟
رئیس انجمن علمی متخصصان بیماری‌های عفونی کشور در پاسخ به این سوال که آیا افزایش موارد ابتلا جهش ویروس محسوب می‌شود و طبیعی است؟، توضیح می‌دهد: «این اتفاق را نمی‌توان جهش ویروس محسوب کرد. ما هر سال انتظار داریم که موارد ابتلا به آنفلوآنزا در این مقطع از سال افزایش پیدا کند، اما امسال تعداد موارد ابتلا به آنفلوآنزا در کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته کمی بیشتر شده است. نکته مثبت این است که پارسال در همین مقطع زمانی، آنفلوآنزای نوع A غالب بود که علائم حادتری دارد، اما امسال هنوز آنفلوآنزای نوع B شیوع بیشتری دارد. نوع B معمولاً خفیف‌تر است و شدت بیماری‌زایی کمتری دارد.»
چرا کودکان و نوجوانان بیشتر درگیر شده‌اند؟
اما چرا کودکان و نوجوانان بیشتر درگیر این دو ویروس شده‌اند؟ رئیس انجمن علمی متخصصان بیماری‌های عفونی کشور در این زمینه توضیح می‌دهد: «در مورد آنفلوآنزا حدود ۵۶ درصد موارد مثبت مربوط به گروه سنی زیر یک تا ۱۵ سال است که بیشترین سهم ابتلا که بیش از ۳۴ درصد است، به گروه سنی ۶ تا ۱۵ سال اختصاص دارد. این گروه سنی به دلیل سطح ایمنی پایین‌تر و مواجهه کمتر قبلی با ویروس آسیب‌پذیرترند.»
دکتر رمضانی اضافه می‌کند: «از طرف دیگر، تجمع کودکان و نوجوانان در محیط مدرسه و نامناسب بودن شرایط تهویه در این فضاها هم در افزایش موارد ابتلا مؤثر است. به همین دلیل بیشترین موارد ابتلا را در این گروه‌های سنی شاهدیم. بزرگسالان احتمالاً به دلیل عفونت‌های مکرری که در گذشته تجربه کرده‌اند، تا حدودی ایمنی نسبی دارند؛ ایمنی‌ای که در کودکان کمتر وجود دارد. به همین دلیل است که در حال حاضر موارد ابتلا در کودکان و حتی نوجوانان بیشتر دیده می‌شود.»
این متخصص بیماری‌های عفونی درباره کرونا هم می‌گوید: «وقتی سطح ایمنی جامعه کاهش پیدا می‌کند و تغییرات ویروس هم بیشتر می‌شود، پیک یا موج بعدی بیماری شروع می‌شود. در حال حاضر کرونا به همین دلیل وارد موج افزایشی شده است.»
آیا مقصر، ورودِ با تاخیر واکسن بود؟
امسال برخلاف سال‌های گذشته، واکسن آنفلوآنزا با تأخیر وارد کشور شد؛ زمانی که ویروس در جامعه در حال گردش بود و عملاً فرصت مناسب برای واکسیناسیون از دست رفته بود. از سوی دیگر، واکسن‌های عرضه‌شده از نظر نوع و برند با واکسن‌های سال‌های گذشته که مردم به آنها اعتماد داشتند، متفاوت بودند و عده‌ای از مردم از تزریق واکسن منصرف شدند. همین مسائل، این تصور را ایجاد کرده که کمبود و تأخیر در تأمین واکسن، عامل گسترش آنفلوآنزا در کشور بوده است.
دکتر رمضانی اما این موضوع را رد می‌کند و می‌گوید: «این مساله ارتباطی با افزایش موارد ابتلا ندارد.» او در این باره توضیح می‌دهد: «چون هنوز آنفلوآنزای نوع A در کشور شیوع پیدا نکرده است. بیشترین مشکل ما معمولاً با آنفلوآنزای نوع A است که هنوز وارد موج شیوع نشده. درحال‌حاضر حدود ۷۵ درصد موارد ابتلا به آنفلوآنزا در کشور از نوع B است که الگوی عجیبی است و تاکنون چنین الگویی نداشته‌ایم. چون طبق الگوی کلاسیک، در این مقطع زمانی باید آنفلوآنزای نوع A غالب باشد، اما هنوز چنین اتفاقی نیفتاده است. بنابراین افزایش فعلی موارد ابتلا را نمی‌توان به واکسن و میزان دسترسی به آن مرتبط دانست. ضمن اینکه ما اساساً تزریق واکسن آنفلوآنزا را فقط برای گروه‌های پرخطر توصیه می‌کنیم. نه برای همه افراد جامعه.»
مهم‌ترین توصیه‌ها برای پیشگیری از ابتلا
دکتر رمضانی تاکید می‌کند که در چنین شرایطی که دو ویروس قدرتمند در کشور در حال گردش و انتشسار هستند، رعایت پروتکل‌های بهداشتی بیش از هر کاری می‌تواند مانع ابتلای افراد شود. او می گوید: «مهم‌ترین توصیه این است که افراد در مکان‌های عمومی و وسایل حمل‌ونقل عمومی مانند مترو حتماً ماسک بزنند. همچنین بهتر است یک بطری کوچک محلول الکلی همراه داشته باشند تا بعد از تماس با سطوح مثل دستگیره‌ها و ... دست‌های خود را ضدعفونی کنند. به محض ورود به خانه هم دست‌ها را با آب و صابون یا مایع دستشویی بشویند.»
به گفته رئیس انجمن علمی متخصصان بیماری‌های عفونی کشور، «رعایت همین دو نکته می‌تواند تا حد زیادی سطح مراقبت را افزایش دهد و کمک کند هم خودمان مبتلا نشویم و هم اعضای خانواده مخصوصا گروه‌های پرخطر مثل سالمندان و کودکان خردسال در معرض ابتلا قرار نگیرند.»
نظر شما