به گزارش همشهری آنلاین، نوین یکی از نماینده های باسابقه تبریز در مجلس به حساب می آید که در دفتر نمایندگی همشهری در این شهر حضور پیدا کرد. با گفت وگو مفصلی را پیرامون موضوعات مختلف استان و همچنین کشور داشتیم که در ادامه می خوانید. او در این گفت‌وگو به وضعیت طرح‌های راه‌سازی، حمل‌ونقل ریلی، انتقال آب، نیروگاه تبریز، مراکز درمانی، صنایع استان و ضرورت برخورد با توهین‌های قومی در فضای فوتبال پرداخت.
- اگر بخواهید مهم‌ترین مشکلات امروز کشور و استان آذربایجان شرقی را جمع‌بندی کنید، به چه مواردی اشاره می‌کنید؟
به اعتقاد من، یکی از مشکلات اساسی کشور، فاصله میان تصمیم‌گیری و اجراست. در بسیاری از موارد، قوانین و برنامه‌ها تدوین می‌شوند، اما هنگام اجرا با موانع اداری، کمبود منابع، ناهماهنگی دستگاه‌ها و گاهی ضعف در تصمیم‌گیری مواجه می‌شویم.
در استان آذربایجان شرقی نیز پروژه‌های متعددی داریم که سال‌هاست در انتظار تکمیل هستند. برخی از این طرح‌ها برای توسعه اقتصادی استان، افزایش ظرفیت حمل‌ونقل، تسهیل تجارت و بهبود زندگی مردم اهمیت راهبردی دارند. با وجود این، اجرای آن‌ها با سرعت مورد انتظار پیش نمی‌رود.
البته باید از تلاش مدیران و مجموعه‌هایی که برای پیشبرد پروژه‌ها فعالیت می‌کنند، قدردانی کرد؛ اما واقعیت این است که وضعیت موجود با ظرفیت‌های استان و انتظارات مردم تناسب کامل ندارد. ما باید هم در سطح دولت و هم در مجلس، عملکرد خود را بررسی کنیم و ببینیم چرا برخی پروژه‌ها با وجود گذشت سال‌ها هنوز به نتیجه نرسیده‌اند.
- شما بر ضرورت مدیریت جهادی تأکید می‌کنید. این رویکرد چه تفاوتی با مدیریت معمول اداری دارد؟
مدیریت جهادی یعنی مدیر در برابر مشکلات احساس مسئولیت کند، تصمیم بگیرد و برای حل مسئله منتظر نماند تا همه شرایط به شکل ایدئال فراهم شود. البته تصمیم‌گیری باید در چارچوب قانون باشد، اما قانون نباید بهانه‌ای برای تعلل و مسئولیت‌گریزی شود.
امروز شرایط کشور عادی نیست و در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و زیرساختی با مسائل متعددی مواجه هستیم. در چنین وضعیتی، مدیر باید قدرت تصمیم‌گیری، روحیه خدمت و آمادگی پذیرش مسئولیت داشته باشد.
گاهی یک پروژه به دلیل تأخیر در یک امضا یا هماهنگ‌نشدن چند دستگاه، ماه‌ها متوقف می‌ماند. این در حالی است که هزینه اجرای همان پروژه با گذشت زمان افزایش پیدا می‌کند و مردم نیز از منافع آن محروم می‌شوند.
من معتقدم مدیران باید به جای انتقال مسئولیت به یکدیگر، سازوکارهای مشترک تصمیم‌گیری را تقویت کنند. اگر مسئله‌ای به چند وزارتخانه مربوط است، باید مرجع مشخصی برای تصمیم‌گیری سریع وجود داشته باشد. نمی‌توان انتظار داشت که هر دستگاه جداگانه عمل کند و در نهایت پروژه بدون مشکل به نتیجه برسد.
- شما از تغییرات دولت در بودجه و تأخیر در اجرای برنامه‌ها انتقاد کرده‌اید. مشکل اصلی را در کجا می‌دانید؟
بودجه و برنامه‌های توسعه باید مبنای روشن اداره کشور باشند. اگر برنامه‌ای تصویب می‌شود، باید شاخص‌های مشخصی برای ارزیابی اجرای آن وجود داشته باشد و دولت نیز در زمان مقرر گزارش عملکرد ارائه کند.
وقتی اصلاحات بودجه‌ای یا تغییرات برنامه‌ای با تأخیر انجام می‌شوند، ارزیابی عملکرد و تصمیم‌گیری برای سال بعد دشوارتر خواهد شد. در چنین شرایطی، ممکن است اهدافی که برای یک سال تعیین شده‌اند، عملاً فرصت کافی برای تحقق پیدا نکنند.
مجلس باید مراقب باشد که اصلاحات و تغییرات، اصل پاسخ‌گویی را تضعیف نکنند. از سوی دیگر، دولت نیز باید برنامه‌های مصوب را جدی بگیرد و اگر با مانعی روبه‌رو می‌شود، آن را به‌موقع و به شکل شفاف مطرح کند.
هدف از نظارت، تقابل سیاسی نیست؛ هدف این است که منابع کشور درست مصرف شوند و مردم نتیجه تصمیم‌ها و مصوبات را در زندگی خود ببینند.
- با توجه به فشارهای اقتصادی، آیا می‌توان گفت دولت و مجلس در زمینه معیشت مردم عملکرد قابل قبولی داشته‌اند؟
به نظر من، در این زمینه هنوز مشکلات جدی وجود دارد و نمی‌توان صرفاً با اشاره به مصوبات یا برنامه‌های اعلام‌شده، از عملکرد موجود دفاع کرد. معیار اصلی، نتیجه‌ای است که مردم در بازار و سفره خود احساس می‌کنند.
البته شرایط اقتصادی کشور پیچیده است و عوامل مختلفی بر آن اثر می‌گذارند؛ اما این موضوع مسئولیت دستگاه‌های اجرایی را از بین نمی‌برد. دولت باید برای کنترل تورم، تأمین کالاهای اساسی، مدیریت بازار و کاهش نوسانات اقتصادی برنامه روشن و قابل ارزیابی داشته باشد.
در عین حال، مجلس نیز باید با استفاده از ابزارهای نظارتی خود، میزان تحقق وعده‌ها و اجرای قوانین مرتبط با معیشت مردم را پیگیری کند.
- یکی از محورهای انتقاد شما، مدیریت بازار ارز است. چه ایرادی به سیاست‌های ارزی وارد می‌دانید؟
مدیریت بازار ارز از جمله مسئولیت‌های مهم دولت است. اختیار مدیریت شناور ارز به این معنا نیست که بازار بدون برنامه و نظارت رها شود. هدف از این اختیار باید مدیریت شرایط بازار و جلوگیری از نوسانات مخرب باشد.
وقتی بازار با شوک مواجه می‌شود، باید روشن باشد که منشأ این نوسانات چیست، منابع ارزی چگونه توزیع شده‌اند و چه سازوکاری برای جلوگیری از سوءاستفاده و فعالیت‌های غیرقانونی وجود دارد.
در سخنان مطرح‌شده در این جلسه، به موضوع توزیع ارز و احتمال خروج غیرقانونی منابع ارزی نیز اشاره شد. چنین مواردی باید با بررسی دقیق و اطلاعات مستند پیگیری شوند. صرف طرح یک رقم، بدون ارائه جزئیات و مستندات کافی، برای نتیجه‌گیری قطعی درباره عملکرد یک دستگاه یا وقوع تخلف کافی نیست.
نکته اصلی این است که سیاست ارزی باید قابل توضیح و قابل ارزیابی باشد. مردم حق دارند بدانند چرا نرخ ارز تغییر می‌کند، چه عواملی بر قیمت کالاها اثر می‌گذارند و دولت برای جلوگیری از انتقال شوک‌های ارزی به بازار کالاهای اساسی چه اقداماتی انجام می‌دهد.
- برخی معتقدند شرایط جنگی باعث شده بخشی از مشکلات اقتصادی با عنوان پیامدهای جنگ توجیه شود. ارزیابی شما چیست؟
باید میان پیامدهای واقعی جنگ و مشکلاتی که به ضعف مدیریت یا تأخیر در تصمیم‌گیری مربوط می‌شوند، تفاوت قائل شد. جنگ می‌تواند بر تجارت، تأمین کالا، حمل‌ونقل، هزینه تولید و فضای روانی بازار تأثیر بگذارد؛ اما نمی‌توان همه مشکلات را صرفاً به آن نسبت داد.
اگر قیمت کالایی افزایش پیدا می‌کند، باید بررسی شود که چه میزان از این افزایش ناشی از هزینه‌های واقعی، محدودیت واردات یا اختلال در زنجیره تأمین است و چه میزان به انتظارات تورمی، واسطه‌گری یا سوءاستفاده برخی فعالان بازار مربوط می‌شود.
برای مثال، تغییر قیمت ارز نباید بهانه‌ای برای افزایش نامتناسب قیمت همه کالاها باشد. در حوزه کالاهای اساسی نیز باید وضعیت نهاده‌های دامی، خوراک دام و طیور، سویا و سایر اقلام مؤثر بر تولید بررسی شود تا روشن شود افزایش قیمت گوشت و مرغ دقیقاً از چه عواملی ناشی شده است.
من معتقدم شرایط دشوار کشور، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند مدیریت دقیق و پاسخ‌گوست. دولت باید با اطلاع‌رسانی شفاف و نظارت مؤثر، اجازه ندهد نگرانی‌های مردم به ابزاری برای افزایش مصنوعی قیمت‌ها و سودجویی تبدیل شود.
- چگونه می‌توان از شکل‌گیری گرانی‌های مصنوعی و سوءاستفاده از فضای روانی جامعه جلوگیری کرد؟
در شرایطی که جامعه با نگرانی‌های اقتصادی روبه‌روست، شایعه و انتظار افزایش قیمت می‌تواند به رفتارهای هیجانی در بازار دامن بزند. گاهی افراد پیش از آنکه کمبودی در بازار رخ دهد، با تصور افزایش قیمت، خریدهای خود را جلو می‌اندازند و همین رفتار بر تقاضا اثر می‌گذارد.
در چنین وضعیتی، دولت باید هم بر زنجیره تأمین نظارت کند و هم با اطلاع‌رسانی دقیق، فضای روانی بازار را مدیریت کند. اگر کالا به اندازه کافی وجود دارد، باید این موضوع با اطلاعات معتبر به مردم اعلام شود. اگر کمبود واقعی وجود دارد نیز باید منشأ آن مشخص و برای رفع آن اقدام شود.
در کنار این اقدامات، برخورد با احتکار، گران‌فروشی و فعالیت‌های غیرقانونی ضروری است. البته هر افزایش قیمتی را نمی‌توان تخلف دانست؛ باید میان افزایش هزینه تولید، تغییرات واقعی عرضه و تقاضا و رفتارهای سودجویانه تفاوت قائل شد.
- بریم سراغ موضوعات استان؛ آقای دکگتر وضعیت پروژه‌های راه‌سازی استان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ به‌ویژه پروژه‌های تبریز ـ ارومیه و تبریز ـ بازرگان چه اهمیتی دارند؟
راه‌های ارتباطی از زیرساخت‌های اساسی توسعه اقتصادی استان هستند. آذربایجان شرقی به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتباط با بازارهای منطقه‌ای و کشورهای همسایه، ظرفیت مهمی در حوزه حمل‌ونقل و تجارت دارد. بنابراین، تکمیل مسیرهای اصلی استان فقط یک مطالبه محلینیست، بلکه از منظر ملی نیز اهمیت دارد.
در پروژه تبریز ـ ارومیه، بخش‌هایی از مسیر در استان آذربایجان غربی و بخش‌هایی در آذربایجان شرقی قرار دارند. پیشرفت نامتوازن قطعات و تأخیر در تکمیل برخی قسمت‌ها باعث شده است که بهره‌برداری کامل از ظرفیت این مسیر با مشکل مواجه شود.
یکی از مسائل مهم، تعیین تکلیف تملک اراضی و تکمیل قطعات باقی‌مانده است. هنگامی که پیمانکار بخش عمده‌ای از تعهدات خود را انجام داده، اما سهم دولت در تأمین منابع یا تملک زمین به‌موقع انجام نمی‌شود، پروژه نمی‌تواند به مرحله بهره‌برداری کامل برسد.
در مسیر تبریز ـ بازرگان نیز موضوع تکمیل مسیر و اتصال بخش‌های مختلف آن اهمیت زیادی دارد. این محور می‌تواند در تسهیل تجارت، کاهش زمان حمل‌ونقل و تقویت ارتباطات اقتصادی کشور نقش داشته باشد.
ما این مسائل را از طریق پیگیری‌های مجلس و ارتباط با وزارتخانه‌های مسئول دنبال می‌کنیم. انتظار این است که دولت با تعیین منابع مشخص، زمان‌بندی اجرایی و مسئولیت روشن برای هر بخش، از تداوم تأخیرها جلوگیری کند.
- پروژه راه‌آهن تبریز و تکمیل ایستگاه مرکزی این شهر در چه وضعیتی قرار دارد؟
توسعه حمل‌ونقل ریلی برای تبریز اهمیت ویژه‌ای دارد. راه‌آهن می‌تواند در جابه‌جایی مسافر، کاهش فشار بر جاده‌ها و تقویت ارتباطات اقتصادی نقش داشته باشد. با این حال، تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز و بهبود دسترسی به ایستگاه مرکزی همچنان از موضوعات قابل پیگیری است.
در گذشته برای پیشبرد این پروژه، موضوع تأمین منابع مالی و اختصاص اعتبار از محل‌های مختلف مطرح شده بود. با وجود این، برخی مراحل اجرایی با تأخیر مواجه شدند و طرح به نتیجه‌ای که مورد انتظار بود نرسید.
اکنون باید روشن شود که برای تکمیل پروژه چه میزان اعتبار لازم است، منابع آن از کجا تأمین خواهد شد و چه برنامه زمانی برای بهره‌برداری وجود دارد. بدون تعیین تکلیف این موارد، نمی‌توان از مردم انتظار داشت که نتیجه ملموسی از وعده‌های گذشته مشاهده کنند.
- انتقال آب ارس به تبریز نیز از پروژه‌های مهم استان است. آخرین وضعیت این طرح را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
تأمین پایدار آب برای تبریز و مناطق پیرامونی یکی از موضوعات راهبردی استان است. انتقال آب ارس از جمله طرح‌هایی است که سال‌ها درباره آن بحث شده و دولت‌ها و مسئولان مختلف بر اهمیت آن تأکید کرده‌اند.
با وجود این، فاصله میان اهمیت پروژه و سرعت پیشرفت آن همچنان قابل توجه است. در این‌گونه طرح‌ها، تأمین اعتبار، هماهنگی دستگاه‌های اجرایی، پیشبرد عملیات عمرانی و تعیین تکلیف تعهدات مالی باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شوند.
در جلسه‌های مربوط به این پروژه، درباره نیاز مالی و تأمین بخشی از منابع آن صحبت شده است؛ اما برای ارزیابی دقیق میزان پیشرفت و زمان پایان طرح، باید آخرین گزارش رسمی دستگاه‌های مسئول بررسی شود.
آنچه اهمیت دارد این است که موضوع آب نباید صرفاً در حد وعده و پیگیری اداری باقی بماند. لازم است دولت برنامه‌ای روشن برای تکمیل پروژه ارائه کند و میزان پیشرفت آن به‌طور منظم به اطلاع مردم برسد.
- درباره وضعیت نیروگاه حرارتی تبریز و مشکلات تأمین برق چه نظری دارید؟
نیروگاه تبریز از زیرساخت‌های مهم تأمین انرژی منطقه است و عملکرد آن بر وضعیت برق و محیط زیست شهری نیز تأثیر دارد. در سال‌های گذشته، موضوع استفاده از سوخت‌های مختلف و پیامدهای زیست‌محیطی آن مطرح بوده است.
از یک سو، تأمین پایدار انرژی ضروری است و از سوی دیگر، نمی‌توان آثار آلایندگی بر سلامت مردم را نادیده گرفت. به همین دلیل، باید برنامه‌های نوسازی تجهیزات، بهبود بهره‌وری و استفاده از روش‌های مناسب‌تر تأمین انرژی با جدیت دنبال شوند.
در این زمینه، لازم است دستگاه‌های مسئول درباره ظرفیت عملیاتی نیروگاه، وضعیت تجهیزات، میزان تولید و موانع موجود توضیح دهند. اگر خرابی تجهیزات یا مشکلات فنی موجب کاهش ظرفیت تولید شده باشد، باید علت و مسئولیت آن مشخص و برای جلوگیری از تکرار چنین مشکلاتی اقدام شود.
هدف نهایی باید تأمین پایدار برق همراه با کاهش آثار زیست‌محیطی و حفاظت از سلامت مردم باشد.
- یکی از مسائلی که این روزها در خصوص تبریز زیاد مطرح می شود به تیم تراکتور ارتباط دارد؛ آن هم در خصوص توهین‌های قومی در فوتبال و حواشی مربوط به هواداران تراکتور. نظر شما چیست و چه موضعی دارید؟
توهین به اقوام، صرف‌نظر از اینکه از سوی چه فرد یا گروهی صورت بگیرد، قابل قبول نیست. تنوع قومی، زبانی و فرهنگی یکی از ویژگی‌های مهم جامعه ایران است و باید به آن احترام گذاشت.
در موضوعات مرتبط با فوتبال نیز نباید اجازه داد اختلافات ورزشی به توهین قومی و ایجاد تنش میان مردم تبدیل شود. هواداران یک تیم نباید به دلیل هویت قومی خود مورد بی‌احترامی قرار بگیرند و برخورد با تخلفات نیز باید بر اساس ضوابط روشن و بدون تبعیض انجام شود.
در این زمینه، پیگیری‌هایی از طریق مسئولان و دستگاه‌های مرتبط مطرح شده است. همچنین موضوع عملکرد فدراسیون و تصمیم‌های انضباطی در سخنان مطرح‌شده مورد انتقاد قرار گرفت.
انتظار ما این است که وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال مسئولیت خود را در این زمینه به‌درستی انجام دهند، موارد توهین را بررسی کنند و در صورت احراز تخلف، برخورد قانونی و منصفانه داشته باشند.
این موضوع فراتر از یک باشگاه یا یک مسابقه است. حفظ احترام میان اقوام و جلوگیری از گسترش رفتارهای توهین‌آمیز، به انسجام اجتماعی و منافع ملی مربوط می‌شود.
سخن پایانی شما خطاب به مدیران اجرایی و مردم چیست؟
از مدیرانی که برای پیشبرد پروژه‌ها و حل مشکلات مردم تلاش می‌کنند، قدردانی می‌کنم. در عین حال، انتظار داریم همه مسئولان در برابر وظایف خود پاسخ‌گو باشند و اجازه ندهند تأخیرهای اداری و تصمیم‌گیری‌های طولانی، فرصت‌های توسعه را از بین ببرد.
ما باید از ظرفیت‌های اقتصادی، صنعتی، تجاری و انسانی آذربایجان شرقی استفاده کنیم. این استان از موقعیت جغرافیایی مهم، ظرفیت‌های صنعتی و معدنی، نیروی انسانی توانمند و امکان ارتباط با بازارهای منطقه‌ای برخوردار است. بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها نیازمند مدیریت کارآمد، هماهنگی میان دستگاه‌ها و حمایت از سرمایه‌گذاری است.
همچنین باید به مردم اعتماد کنیم و زمینه مشارکت آنان را در توسعه فراهم آوریم. مردم زمانی برای سرمایه‌گذاری و مشارکت ترغیب می‌شوند که شفافیت، ثبات تصمیم‌ها و جدیت مدیران را مشاهده کنند.
شرایط دشوار کشور، مسئولیت مدیران را سنگین‌تر می‌کند. نباید اجازه دهیم مشکلات بهانه‌ای برای توقف کارها شوند. وظیفه ما این است که با پیگیری مستمر، نظارت قانونی و همکاری میان مجلس و دولت، برای حل مشکلات مردم تلاش کنیم و نتیجه این تلاش‌ها را در زندگی روزمره آنان نشان دهیم.
نظر شما