به گزارش همشهری آنلاین، دکتر حسین رستگار، رئیس مرکز ملی تحقیقات حلال سازمان غذا و دارو در نشست خبری همایش بین‌المللی حلال و سلامت درباره چرایی قرار گرفتن دو مفهوم «حلال» و «سلامت» در کنار یکدیگر اظهار کرد: حلال از یک مقوله صرفاً مذهبی فراتر رفته است. در گذشته حلال بیشتر در موضوعاتی مانند ذبح شرعی و غیرشرعی مطرح بود، اما امروز به یک بازار بزرگ و یک موضوع اقتصادی مهم در جهان تبدیل شده است.
او افزود: کشورهای مختلف برنامه‌های کلانی برای توسعه بازار حلال در نظر گرفته‌اند و ساختارهای قدرتمندی در این زمینه ایجاد کرده‌اند. برای نمونه، مالزی هم مرکز تأیید حلال و هم یک مرکز فقهی در این حوزه دارد. کشورهایی مانند ترکیه نیز با سرعت در حال فعالیت در این زمینه هستند و کشورهای حوزه خلیج فارس هم وارد این بازار شده‌اند.
حلال فقط درباره غذا نیست
رئیس مرکز حلال سازمان غذا و دارو با بیان اینکه تصور عمومی از محصولات حلال بیشتر به مواد غذایی محدود می‌شود، گفت: حلال فقط مربوط به غذا نیست و در حوزه دارو، پیوند، سل‌تراپی و ژن‌درمانی و… نیز مطرح است.
رستگار ادامه داد: در حوزه آرایشی و بهداشتی نیز بسیاری از روغن‌ها و مواد مورد استفاده ممکن است منشأ حیوانی داشته باشند و باید از نظر حلال بودن بررسی شوند. در ملزومات پزشکی نیز این موضوع اهمیت دارد؛ برای مثال، برخی محصولات از پودر استخوان یا تاندون انسانی تهیه می‌شوند و موضوع حلال و ملاحظات اخلاقی و شرعی درباره آنها باید مورد توجه قرار گیرد.
او با اشاره به مخاطرات جهانی مرتبط با تجارت غیرقانونی اعضای بدن گفت: مسئله قاچاق و سرقت اعضای بدن انسان از مخاطرات جهانی است و حتی مواردی از سرقت استخوان و تاندون کودکان گزارش شده است. بنابراین، موضوع حلال در حوزه تجهیزات و ملزومات پزشکی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
از بازی و مد تا حمل‌ونقل
رئیس مرکز حلال سازمان غذا و دارو با بیان اینکه دامنه مفهوم حلال بسیار گسترده‌تر از حوزه غذا و دارو است، گفت: این موضوع در حوزه‌های مختلفی مانند بازی‌های رایانه‌ای، حمل‌ونقل و حتی مد و فشن نیز مطرح است.
به گفته رستگار، محصول یا محتوایی که به روح و روان انسان آسیب وارد کند، می‌تواند از منظر ملاحظات حلال مورد بررسی قرار گیرد و به همین دلیل، بازار حلال امروز حوزه‌های متنوعی را دربر گرفته است.
او تأکید کرد: حجم ۷ هزار میلیارد دلاری تجارت حلال در جهان فقط مربوط به غذا نیست و این مفهوم در بسیاری از حوزه‌های اقتصادی و تجاری ورود کرده است.
چین و آمریکا هم در بازار حلال فعال‌اند
رستگار با اشاره به حضور کشورهای غیراسلامی در بازار محصولات حلال گفت: حتی کشورهایی مانند چین و آمریکا به مراکز بزرگ تولید و صدور محصولات حلال تبدیل شده‌اند.
او سهم ایران از این بازار را حدود یک تا دو دهم درصد عنوان کرد و گفت: این میزان سهم در شأن جمهوری اسلامی نیست و باید برای توسعه حضور ایران در بازار جهانی حلال برنامه‌ریزی شود.
رئیس مرکز حلال سازمان غذا و دارو همچنین حلال را ظرفیتی برای توسعه روابط بین‌المللی ایران دانست و گفت: از طریق موضوع حلال می‌توان همکاری‌های معنوی با کشورهای اسلامی برقرار کرد و زمینه را برای توسعه ارتباطات فرهنگی، اجتماعی و بین‌المللی با این کشورها فراهم آورد.
۷۵ درصد کالاهای حلال در حوزه سازمان غذا و داروست
رستگار با اشاره به اهداف برگزاری همایش بین‌المللی حلال و سلامت گفت: یکی از اهداف این همایش تبیین مفهوم حلال و افزایش آگاهی اجتماعی درباره آن است؛ چراکه سلامت بخش مهمی از مفهوم حلال را تشکیل می‌دهد.
او افزود: در کشورهای مختلف، محصولات حلال معمولاً با قیمت بالاتری عرضه می‌شوند، زیرا علاوه بر الزامات شرعی، کیفیت و سلامت محصول نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.
رئیس مرکز حلال سازمان غذا و دارو ادامه داد: حدود ۷۵ درصد حوزه کالاهای حلال در حیطه فعالیت سازمان غذا و دارو قرار دارد و به عنوان یکی از زیرمجموعه‌های وزارت بهداشت، باید حوزه سلامت کالاهای حلال را مدیریت کنیم. در این زمینه نیز همکاری نزدیکی با دستگاه‌ها و نهادهای فعال وجود دارد.
همه دستگاه‌های مرتبط باید پای کار بیایند
رستگار یکی دیگر از اهداف برگزاری همایش حلال و سلامت را ایجاد همکاری بین‌بخشی عنوان کرد و گفت: در این حوزه از سازمان استاندارد تا سازمان غذا و دارو، بخش رسانه و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید در کنار یکدیگر قرار گیرند.
او افزود: حتی در حوزه گردشگری نیز موضوع حلال و سلامت مطرح است و این بخش می‌تواند حوزه مشترک وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و وزارت بهداشت باشد.
رئیس مرکز حلال سازمان غذا و دارو تأکید کرد: باید همه بازیگرانی که در حوزه حلال فعالیت دارند گرد هم جمع شوند و با همکاری بین‌بخشی، زمینه ارزش‌آفرینی و استفاده از ظرفیت بزرگ بازار جهانی حلال را برای کشور فراهم کنند.
حلال؛ موضوعی فراتر از یک مفهوم فقهی
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو و دبیر اجرایی همایش هم در این نشست با اشاره به ضرورت ورود علمی به موضوع حلال عنوان کرد: بسیاری از مفاهیم فقهی مانند مطهرات و نجاسات ممکن است برای برخی افراد آشنا باشد، اما در حوزه علمی وقتی قرار است درباره حلال یا حرام بودن یک ماده تصمیم‌گیری شود، موضوع به بررسی‌های تخصصی در حوزه‌های مختلف نیاز دارد.
وی افزود: در موضوعاتی مانند آب، زمین، انتقال، استحاله و انقلاب، مفاهیمی وجود دارد که در ظاهر برای ما آشنا هستند، اما برای رسیدن به یک حکم دقیق درباره حلال یا حرام بودن یک محصول، باید از ظرفیت استادان و متخصصان حوزه‌هایی مانند شیمی و فیزیک استفاده کرد.
هاشمی ادامه داد: برای نمونه، یک ماده رنگی غذایی ممکن است از یک حشره استخراج شود که در کشورهای شرق آسیا، به‌ویژه تایلند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر از نظر فقهی اثبات شود که این ماده بخشی از بدن آن حشره است، یک حکم دارد و اگر مشخص شود چنین نیست، حکم دیگری خواهد داشت. از سوی دیگر، تجارت گسترده‌ای نیز پیرامون همین مواد وجود دارد و نمی‌توان این موضوعات را نادیده گرفت.
دبیر اجرایی همایش گفت: در دنیای امروز که تجارت حلال به یک حوزه جدی تبدیل شده است، ناگزیر هستیم به چنین موضوعاتی ورود کنیم. مرکز ملی تحقیقات حلال جمهوری اسلامی نیز یکی از وظایف خود را ورود علمی به این حوزه‌ها قرار داده است.
وی افزود: در این مرکز، موضوعات مختلف از نظر علمی بررسی می‌شوند؛ برای مثال، ممکن است درباره یک حشره بررسی شود که در چه گروهی از موجودات قرار می‌گیرد و ویژگی‌های زیستی آن چیست. افرادی که در این حوزه فعالیت می‌کنند نیز از جمله نخبگان و پژوهشگران برجسته کشور هستند.
هاشمی با اشاره به کاربرد حلال در حوزه پزشکی گفت: در کشور شرکتی در زمینه بیوایمپلنت‌های پوستی و بافتی فعالیت می‌کند و به نوعی قطعات جایگزین برای بدن انسان تولید می‌کند. در برخی موارد، قطعات مورد نیاز بر اساس قالب بدن فرد تولید می‌شوند و سپس برای استفاده در بدن او آماده می‌شوند.
وی ادامه داد: بسیاری از کشورهای مسلمان ترجیح می‌دهند اگر قرار است بافت یا قطعه‌ای وارد بدن آنها شود، منشأ آن برایشان مشخص و مطابق با موازین حلال باشد. این موضوع در حوزه‌های آرایشی و بهداشتی، تجهیزات و ملزومات پزشکی و بسیاری از فرآورده‌های سلامت‌محور نیز اهمیت دارد.
غذا هم ایمن و با کیفیت و هم حلال
عباس مهدیزاده، مدیر راهبری، پایش و امور استان‌های غذا و دارو و دبیر علمی همایش حلال و سلامت هم در ادامه بیان کرد: بحث محصولات حلال نیاز اعتقادی و فقهی مسلمانان است. یک غذا می‌تواند ایمن و سالم و باکیفیت باشد و مثل همه جای دنیا استفاده شود اما در بحث اعتقادی مسائل مرتبط با حلال بودن آن هم مهم است و باید نیاز مسلمانان جهان را فراهم کند.
به گفته او، در دنیا غذاهایی تولید می‌شود که فرآیند حلال بودن آن در تولید کنترل می‌شود. اما محصولاتی هم هستند که در یک مرحله از تولید شاید این مساله را نداشته باشند. به عنوان مثال اگر منشا یک محصول ژلاتین خوکی باشد از نظر اسلام حرام است و زیاد هم استفاده می‌شود.
او تاکید کرد: مرکز حلال کمک می‌کند که محصولات تولید شده این شرایط را اصلاح کنند و به مصرف‌کننده اطمینان می‌دهد که با خیال راحت از آن استفاده کند.
هدف اصلی برگزاری همایش حلال و سلامت هم به گفته مهدیزاده، این است که کار تحقیقاتی را کامل کنیم و سهمی از تولید محصولات سلامت حلال داشته باشیم. یعنی هم برای کشور خودمان و هم در سطح بین‌المللی محصولاتی داشته باشیم که از نظر فقهی نظارت و پایش و ضوابط استاندارد و بهداشتی را داشته باشد. این سیاست در حوزه بین‌الملل برای مسلمانانی است می‌که خواهند حلال بودن یک محصول به کیفیت و سلامت آن اضافه شود.
حلال بودن درباره بیماران هم مهم است
در پایان این نشست هم نقی شهابی، معاون توسعه و منابع سازمان غذا و دارو و رییس شورای سیاستگذاری همایش حلال و سلامت عنوان کرد: برنامه حلال و سلامت پیام مشخص دارد و در زمان مناسبی هم (۱۱ آبان در سالن سران اجلاس) برگزار می‌شود.
به کفته این مسئول، هر چیزی با پایه و اساس درست است زمانی که قرآن و سنت صحبت می‌کنیم بلافاصله بحث عقل مطرح می‌شود. چیزی هم که بشر را نجات می‌دهد خرد و عقل جمعی است. مطالعات هم نشان داده بدن سالم به روش‌های متعدد تعادل را حفظ می‌کند که همان هم از عقل است.
او اهمیت حلال بودن محصولات درباره بیماران هم اشاره کرد و گفت: این مساله دارای اهمیت است چون مسلمانی که سندرم دارد یا فردی که در سالمندی دچار آلزایمر می‌شود هم نباید از چنین ظرفیتی محروم باشد.
شهابی درباره اهمیت برگزاری این همایش هم بیان کرد: قرار است یک کاری در کشور جا بیفتد که در کشورهای دیگر رخ داده و اهمیت آن در سلامت بدن ثابت شده است.
نظر شما