به گزارش همشهری آنلاین، علی نصیری در نشست تخصصی «الزامات پدافند غیرعامل در راستای برنامه‌ریزی مدیریت بحران شهری» در دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، گفت: مدیریت بحران و پدافند غیرعامل موضوعاتی نیستند که بتوان آنها را صرفا در زمان وقوع حادثه دنبال کرد؛ بخش اصلی کار، پیش از وقوع حادثه و در مرحله برنامه‌ریزی، مکان‌یابی، طراحی، ساخت، آموزش و آماده‌سازی انجام می‌شود.
وی با اشاره به تجربه‌های مختلف حوادث شهری و طبیعی افزود: بسیاری از مخاطرات زمانی به بحران‌های بزرگ تبدیل می‌شوند که آسیب‌پذیری‌های موجود از قبل شناسایی و برطرف نشده باشند. بنابراین باید به جای اینکه صرفاً منتظر حادثه باشیم، ریسک‌ها را شناسایی و برای کاهش آنها برنامه‌ریزی کنیم.
نصیری با اشاره به ادبیات جدید مدیریت خطرپذیری و رویکردهای بین‌المللی در این حوزه گفت: زلزله، سیل، طوفان و سایر مخاطرات طبیعی، به خودی خود به معنای وقوع فاجعه نیستند؛ آنچه یک مخاطره را به بحران تبدیل می‌کند، میزان آسیب‌پذیری جامعه، زیرساخت‌ها و نحوه مواجهه با آن است.
وی افزود: اگر در پهنه‌های پرخطر ساخت‌وساز کنیم، حریم رودخانه‌ها را نادیده بگیریم، الزامات فنی و ایمنی را رعایت نکنیم یا برای زیرساخت‌های حیاتی ظرفیت جایگزین نداشته باشیم، در واقع خودمان میزان خسارت یک حادثه را افزایش داده‌ایم.
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران تأکید کرد: همین نگاه باید در تمام تصمیمات مدیریت شهری جاری شود؛ یعنی از همان ابتدا بپرسیم یک پروژه در کجا ساخته می‌شود، چه خطراتی اطراف آن وجود دارد، در زمان حادثه چه میزان آسیب‌پذیر است و اگر از مدار خارج شد، جایگزین آن چیست.
نصیری در ادامه با تشریح مفاهیم اساسی مدیریت ریسک اظهار کرد: برای اینکه بتوانیم یک حادثه را مدیریت کنیم، باید چهار مؤلفه مخاطره، آسیب پذیری، ظرفیت و ریسک را بشناسیم.
وی توضیح داد: مخاطره می‌تواند یک پدیده طبیعی یا یک تهدید باشد؛ آسیب‌پذیری به ضعف‌ها و کمبودهایی گفته می‌شود که باعث می‌شوند یک مجموعه در برابر مخاطره آسیب بیشتری ببیند و ظرفیت نیز مجموعه توانمندی‌هایی است که برای مقابله با حادثه در اختیار داریم.
نصیری افزود: نیروی انسانی، تجهیزات، فضا، دانش، دستورالعمل، آموزش و تجربه، بخشی از ظرفیت‌های یک سازمان هستند و در مقابل، کمبود تجهیزات، ضعف زیرساخت، نبود منابع پشتیبان، ضعف آموزشی و نقص در فرآیندهای مدیریتی می‌تواند آسیب‌پذیری ایجاد کند.
وی یکی از مهم‌ترین موضوعات در برنامه‌ریزی مدیریت شهری را حفاظت از کارکردهای حیاتی دانست و گفت: اگر یک مرکز فناوری اطلاعات، مرکز کنترل و تصمیم‌گیری، مرکز حمل‌ونقل، ساختمان شهرداری یا ساختمان شورای شهر از مدار خارج شود، ممکن است اختلال آن فقط محدود به همان ساختمان نباشد و بخشی از عملکرد شهر را تحت تأثیر قرار دهد.
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با اشاره به اهمیت آموزش نیروهای مستقر در ورودی‌ها و مراکز حساس نیز گفت: حتی نیروهای نگهبانی و حراست باید متناسب با مأموریت خود آموزش ببینند و بدانند در شرایط اضطراری چه اقداماتی باید انجام دهند و چگونه از خود و محیط حفاظت کنند.
نصیری با تشریح برخی اصول پدافند غیرعامل گفت: مکان‌یابی صحیح، فاصله گرفتن از کانون‌های خطر، ایجاد ظرفیت جایگزین، چندمنظوره بودن فضاها، پراکندگی، کوچک‌سازی، مقاوم‌سازی و ایجاد ظرفیت‌های موازی از جمله اقداماتی است که می‌تواند آسیب‌پذیری شهر را کاهش دهد.
وی افزود: نباید همه ظرفیت‌های حیاتی یک شهر را در یک نقطه متمرکز کرد؛ چراکه اگر همان نقطه آسیب ببیند، بخش بزرگی از خدمات نیز ممکن است همزمان از کار بیفتد.
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران تهران گفت: تاب‌آوری شهر تنها به واکنش پس از وقوع حادثه محدود نمی‌شود، بلکه باید از مرحله مکان‌یابی و ساخت‌وساز تا حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، تداوم خدمات و آموزش نیروها در ساختار مدیریت شهری دنبال شود.
کد خبر 1073874
منبع: همشهری آنلاین
نظر شما