توهم دیدن آدم‌ها و گل‌ها در افراد کم‌بینا؛ وقتی مغز تصاویر می‌سازد

به گزارش همشهری آنلاین، دیدن آدم‌هایی که واقعاً آنجا نیستند، گل‌های رنگارنگ، اشکال هندسی یا الگوهای عجیب می‌تواند ترسناک به نظر برسد؛ اما برای برخی افرادی که به بیماری‌های جدی چشمی مبتلا هستند، این تصاویر خیالی می‌توانند نتیجه مستقیم کاهش بینایی باشند؛ عارضه‌ای شناخته‌شده که به «سندرم چارلز بونت» معروف است.

افراد مبتلا به این سندرم، در حالی که می‌دانند آنچه می‌بینند واقعی نیست، ممکن است تصاویر واضحی از انسان‌ها، حیوانات، گل‌ها، الگوها یا اشکال هندسی را مشاهده کنند. با این حال، بسیاری از آنها به دلیل ترس از اینکه این تجربه نشانه زوال عقل یا بیماری روانی باشد، درباره آن با دیگران صحبت نمی‌کنند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد سندرم چارلز بونت می‌تواند حدود یک نفر از هر ۶ فرد مبتلا به بیماری‌های شبکیه یا کاهش شدید بینایی را تحت تأثیر قرار دهد و در افرادی که افت بینایی شدیدتری دارند، بیشتر دیده می‌شود.

این سندرم به‌ویژه در مبتلایان به «تباهی لکه زرد وابسته به سن» یا AMD دیده می‌شود؛ بیماری‌ای که به ماکولا، بخش مرکزی شبکیه که مسئول دید واضح و مستقیم است، آسیب می‌زند. شیوع این بیماری نیز با افزایش سن، به‌خصوص پس از ۵۵ سالگی، بیشتر می‌شود.

اما دلیل ایجاد این تصاویر چیست؟ پژوهشگران معتقدند زمانی که سیگنال‌های عصبی چشم به دلیل کاهش بینایی کمتر به مغز می‌رسند، بخش‌هایی از قشر بینایی که ورودی کمتری دریافت می‌کنند، تحریک‌پذیرتر می‌شوند. در نتیجه، سلول‌های عصبی ممکن است بدون دریافت محرک واقعی از چشم، خودبه‌خود فعال شوند و تصاویری را در ذهن ایجاد کنند.

هنوز مشخص نیست چرا برخی افراد دچار این توهم‌ها می‌شوند و برخی دیگر نه. با این حال، متخصصان تأکید دارند که سندرم چارلز بونت به‌خودی‌خود به معنای ابتلا به بیماری روانی یا زوال عقل نیست.

پزشکان البته باید سایر علل احتمالی توهم‌های بینایی را نیز بررسی کنند. صحبت با بیماران درباره احتمال بروز این تجربه، پیش از شروع علائم، می‌تواند از ترس و نگرانی آنها کم کند. این توهم‌ها نیز در بسیاری از افراد با گذشت زمان خفیف‌تر می‌شوند، هرچند ممکن است به طور کامل از بین نروند.