به گزارش همشهریآنلاین، عبدالباری عطوان سردبیر روزنامه اینترنتی رای الیوم با اشاره به این موضوع آورده است: این مسئله را میتوان به دلایل زیر نسبت داد:
نخست: این مذاکرات نخستین گفتوگو از این نوع است که پس از مدتها تأخیر، بهصورت مستقیم و رو در رو میان وزیران خارجه کشورهای منطقه خلیج فارس و ایران برگزار میشود و از مداخلات و تهدیدهای آمریکا دور است. آمریکا کشوری مداخلهگر است که تلاش میکند اختلافات فرقهای و سیاسی ایجاد کند و کشورهای خلیج فارس را با عنوان «حفاظت و حمایت» تحت فشار قرار دهد.
دوم: مشخص شده است که آمریکا و اسرائیل در دستیابی به اهداف خود در جنگ علیه ایران ناکام ماندهاند؛ بهویژه در هدف اعلامشده برای تغییر نظام ایران و نابودی برنامه هستهای این کشور. دلیل این ناکامی، مقاومت ایران در میدان جنگ و خودداری تهران از عقبنشینی یا دادن امتیاز در برابر فشارهای نظامی و اقتصادی آمریکا است.
سوم: کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، از جمله اصلیترین آسیبدیدگان این جنگ بودهاند؛ جنگی که وارد ششمین ماه خود شده است. بیشتر این کشورها به دلیل توقف صادرات نفت و گاز از طریق تنگه هرمز، درآمدهای نفتی خود را از دست دادهاند.
ایران با بستن تنگه هرمز و اصرار بر تحقق خواستههای خود، از جمله رفع محاصرههای دریایی و اقتصادی و آزادسازی داراییهای مسدودشده، فشار زیادی بر کشورهای منطقه وارد کرده است. کشورهای خلیج فارس پیش از این روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت را از طریق تنگه هرمز صادر میکردند و ناوهای هواپیمابر و کشتیهای جنگی آمریکا نیز نتوانستهاند این تنگه را چه از طریق نظامی و چه از مسیر مذاکره باز کنند. برخی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس برای جبران کسری بودجه خود به صدها میلیارد دلار استقراض روی آورده و شماری از پروژههای توسعهای خود را متوقف کردهاند.
چهارم: برخی میانجیهایی که در این بحران نقش داشتند، چه عرب و چه مسلمان ــ از جمله پاکستان ــ بهجای ایفای نقش بیطرفانه، تحت فشار آمریکا قرار داشتند و بیشتر نقش انتقالدهنده شروط و فشارهای واشنگتن به ایران را ایفا میکردند.
پنجم: عمان به دلیل جایگاه خود در میان کشورهای منطقه و روابطش با همه طرفها، مسیر مناسبتری برای مذاکره فراهم کرده است. او مینویسد عمان بخشی از منطقه خلیج فارس است و گفتوگو میان ایران و کشورهای عربی منطقه از طریق این کشور، نوعی «گفتوگوی درونخانوادگی» محسوب میشود.
نویسنده همچنین به نقش عمان در مذاکرات پیشین میان ایران و آمریکا در ژنو و مسقط اشاره میکند و معتقد است میانجیگری عمان در آن مذاکرات میتوانست به توافقی مورد قبول طرفها منجر شود، اما این روند متوقف شد. اسرائیل در شکست آن تلاشها نقش داشت زیرا خواهان توافق میان ایران و آمریکا و پایان جنگ نبوده و ادامه درگیریها را ترجیح میداد.
ششم: کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از «غفلت» در زمینه امنیت منطقه خارج شدهاند و به این نتیجه رسیدهاند که آمریکا و حتی اسرائیل نمیتوانند امنیت آنها را تضمین کنند.
او همچنین به حضور پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه اشاره میکند و می آورد: این پایگاهها در جریان جنگ آسیب دیدهاند.
نویسنده همچنین با اشاره به سفر دونالد ترامپ به سه کشور عربی حوزه خلیج فارس در ماه مه ۲۰۲۵، افزوده است که این کشورها در قبال حمایت آمریکا هزینههای بسیار سنگینی پرداخت کردهاند.
نویسنده در ادامه، سلطان هیثم بن طارق، سلطان عمان، را یکی از عوامل اصلی شکلگیری این نشست میداند و موفقیت او را تنها ناشی از روابط خوب عمان با طرفهای مختلف نمیداند، بلکه حکمت، سکوت و سفرهای متعدد او به پایتختهای کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را نیز از عوامل مؤثر بر این روند معرفی میکند.
او معتقد است کشورهای خلیج فارس که بیشترین آسیب را از جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل دیدهاند، در صورت دستیابی نشست صلاله به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز، حتی بهطور موقت، میتوانند به یکی از بزرگترین برندگان این روند تبدیل شوند؛ زیرا در این صورت، انتقال نفت به بازارهای جهانی از سر گرفته خواهد شد.
چرا مصر و اردن دعوت نشدند؟
نویسنده میگوید ترجیح میداد مصر و اردن نیز به این نشست دعوت شوند، هرچند میداند که چارچوب اولیه مذاکرات صرفاً به کشورهای حوزه خلیج فارس محدود شده است؛ زیرا این دو کشور ارتباط مستقیمی با تنگه هرمز ندارند.
او ابراز امیدواری میکند که در آینده نزدیک، نشستی تاریخی برای آشتی و مصالحه میان ایران، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، مصر و اردن برگزار شود.
آیا جنگ یمن در دستور کار خواهد بود؟
در پایان، نویسنده ابراز امیدواری میکند که جنگ جاری در یمن و بحران این کشور در صدر دستور کار نشست وزیران خارجه در صلاله قرار گیرد و در این باره تأکید میکند که عمان از اعتماد همه طرفهای درگیر در مسئله یمن برخوردار است و میتواند زمینهساز گفتوگو و مصالحه باشد.
نویسنده در پایان، نشست صلاله را فرصتی برای آشتی و نزدیکشدن کشورهای عربی و ایران و همچنین بستن راه مداخلات و ایجاد اختلاف از سوی آمریکا و اسرائیل توصیف میکند و ابراز امیدواری میکند که این نشست بتواند به کاهش تنشها و تقویت همکاری منطقهای منجر شود.
نظر شما