به گزارش همشهری آنلاین، دکتر عباس بصیری، رییس مرکز تحقیقات ارولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در آیین رونمایی از داروی «سیترولیز کی» برای اولین بار در کشور عنوان کرد: این دارو در سطح جهانی رقبای زیادی ندارد و تنها یک یا دو شرکت در این زمینه فعالیت میکردند که ورود آنها به ایران نیز تقریباً قطع شده است.
بصیری ادامه داد: این دارو ترکیبی از «سیتریک اسید» و «سیترات پتاسیم» است که محیط ادرار را در کودکان تغییر میدهد. این تغییر محیطی باعث میشود کریستالهایی که قصد تشکیل سنگ را دارند، نتوانند به یکدیگر بچسبند و بزرگ شوند، در نتیجه سنگ تشکیل نمیشود.
به گفته بصیری این دارو در گذشته به شکل دستساز در داروخانهها در قوطبهای بزرگ ارائه میشد و روش استانداردی نبود. البته که از نظر علمی میتوانست بسیار مؤثر باشد، اما در عمل تأثیر مطلوب خود را در کودکان نداشت. دلیل این امر آن بود که به دلیل تفاوت در نحوه ساخت در داروخانههای مختلف، تأثیر نیروی انسانی در آن بسیار زیاد بود.
استاد ارولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تاکید کرد: داروی ترکیبی طعم و مزه خوبی نداشت و بیماران نسبت به آن واکنش منفی نشان میدادند. از آنجایی که کودکان گروه حساسی هستند و نمیتوان آنها را به مصرف دارو مجبور کرد و معمولاً همکاری کودکان در مصرف دارو در همه جا کمتر است، این مسئله چالشبرانگیز بود. علاوه بر این، برای خانوادهها نیز حملونقل این دارو دشوار بود، زیرا دارو تغییر رنگ میداد و میبایست در محیطهای خاصی نگهداری میشد که این موارد باعث ایجاد مشکل در مصرف دارویی میشد.
رییس پژوهشکده کلیه و مجاری ادرار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: پیش از این، ما دارویی به نام «یوروسیترا» به صورت قرص در بازار داشتیم که برای بزرگسالان بود، اما این محصول جدید، مخصوص کودکان است. اکنون این دارو بهصورت پودر و داخل «ساشه» تولید شده و با استفاده از افزودنیهای مخصوص، طعم و مزه آن تغییر کرده که طبق مطالعات انجام شده، برای بیماران بسیار خوشایندتر و قابلتحملتر است. این دارو صرفاً برای جلوگیری از تشکیل سنگ در کلیه و کیسه صف است.
به گفته بصیری عملکرد این دارو دقیقاً بر اساس مکانیسم مشخص در بدن است.
روند افزایشی ابتلای کودکان به سنگهای ادراری
بصیری درباره آمار شیوع سنگهای ادراری هم بیان کرد: بر اساس مطالعات اپیدمیولوژی انجامشده شبوع سنگهای دستگاه ادراری در آمریکای شمالی بین ۷ تا ۱۳ درصد، در اروپا بین ۵ تا ۹ درصد و در آسیا بین یک تا ۵ درصد است. ما در ایران در پیک آسیا قرار داریم و شیوع سنگهای دستگاه ادراری ۶.۶ درصد است. این آمار مربوط به مطالعهای است که در سال ۲۰۲۳ در ایران انجام شده است.
به گفته این متخصص موضوع در کودکان متفاوت است و آمار دقیقی از شیوع سنگ در کودکان نداریم، اما سالانه بین ۵ تا ۱۰ درصد به جمعیت کودکان سنگساز اضافه میشود. این آمار بسیار تکاندهنده است و شاید بیشتر مربوط به رژیم غذایی، فستفود و مصرف زیاد نمک باشد.
او ادامه داد: بیشترین سنگسازی هم بین دختران ۵ تا ۱۹ ساله است. در سال ۱۹۹۷ آمارها نشان میدهد ۷۵ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر ابتلا داشتیم، در حالی که در سال ۲۰۱۲ به ۱۲۰ در ۱۰۰ هزار رسیده است. این آمار روند روبهافزایشی را نشان میدهد.
رییس مرکز تحقیقات ارولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درباره شایعترین سنگها هم بیان کرد: سنگهای کلسیمی شایعترین هستند که در بزرگسالان ۸۰ درصد و در کودکان ۷۰ درصد سنگها را تشکیل میدهند. بعد سنگهای اسیدی هستند که ۱۰ درصد سنگهای بزرگسالان و ۴ تا ۸ درصد سنگهای کودکان را تشکیل میدهند. اما مهمتر از همه، سنگ سیستئین است که در بزرگسالان بین یک تا سه درصد و در کودکان تا ۱۰ درصد سنگها را تشکیل میدهد. متخصصان این حوزه میدانند که سیستئین دشوارترین سنگ برای پیشگیری است و با وجود همه کارهایی که برای بیمار انجاممیشود، دوباره با تولید سنگ مراجعه میکند.
راهکاری جدید برای درمان سنگهای کلیه
محمداسماعیل قیداری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی هم در این مراسم بر ضرورت توجه دانشگاهها به نیازهای واقعی جامعه و ایفای مسئولیت اجتماعی تأکید کرد و گفت: دانشگاه باید بتواند مشکلات جامعه را حل کند، سلامت و رفاه بیشتری به همراه بیاورد و زمینه زندگی بهتر مردم را فراهم کند.
قیداری با اشاره به مفهوم دانشگاه نسل چهارم اظهار کرد: دانشگاهها در ابتدا بیشتر دانشمحور بودند و در ادامه، در قالب دانشگاههای نسل سوم، کارآفرینی و ایجاد اشتغال نیز مورد توجه قرار گرفت. اما در دانشگاه نسل چهارم، «مسئولیت اجتماعی» جایگاه ویژهای پیدا میکند و دانشگاه باید فعالیتهای خود را بر اساس نیازهای جامعه تنظیم کند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی افزود: امروز دانشگاه باید ابتدا نیازها را شناسایی کند و سپس بر اساس آن نیازها، به پژوهش، آموزش و ارائه راهحلهای مؤثر بپردازد.
وی همچنین بر ضرورت تناسب پذیرش دانشجو با نیازهای واقعی کشور تأکید کرد و گفت: ظرفیت پذیرش در رشتههای تخصصی، از جمله پزشکی، نباید صرفاً بر اساس افزایش تعداد دانشجویان تعیین شود. در بسیاری از کشورهای دنیا، ظرفیت تربیت نیروی انسانی بر مبنای نیازهای آینده و پیشبینی وضعیت نیروی انسانی تعیین میشود.
قیداری ادامه داد: نیروی انسانی بیشتر لزوماً به معنای ارزش اجتماعی بیشتر نیست. باید متناسب با نیاز جامعه و به اندازه مورد نیاز، نیروی انسانی تربیت کنیم.
وی با اشاره به پیامدهای گسترش آموزش عالی بدون توجه کافی به نیازهای جامعه اظهار کرد: توسعه آموزش عالی و پژوهش دستاوردهای مهمی برای کشور داشته است، اما در کنار آن، تربیت نیروهایی با کیفیت یا تخصص نامتناسب با نیاز بازار و جامعه نیز میتواند پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و روانی به همراه داشته باشد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: نیاز اجتماعی باید مشخص کند دانشگاه چه رشتهای را توسعه دهد، چه پژوهشی انجام دهد و چه نیروی انسانی تربیت کند. دانشگاه باید نیازهای جامعه را شناسایی و پژوهش را در جهت رفع این نیازها هدایت کند.
وی رونمایی از این دارو را نمونهای از حرکت پژوهش دانشگاهی در مسیر حل مسائل جامعه دانست و گفت: در این طرح، یک مشکل موجود با استفاده از روشهای علمی مورد بررسی قرار گرفته و تلاش شده است راهکاری جدید برای درمان سنگهای کلیه ارائه شود؛ راهکاری که امیدواریم پس از طی مراحل لازم، بتواند در عمل نیز به رفع بخشی از مشکلات بیماران کمک کند.
این دارو دغدغه خانواده بیماران را حل میکند
دکتر نکیسا هومن، رئیس انجمن نفرولوژی کودکان هم در ادامه بیان کرد: نفرولوژیستهای اطفال همیشه با این مساله مواجه هستند که قرصهای موجود در بازار ممکن است برای کودکان بیمار ما قابل استفاده نباشد. بچههای ما ممکن است حتی از سنین نوزادی تا سنین بالاتر مشکلات کلیوی داشته باشند و بسیاری از این قرصها برای آنها قابل استفاده نبوده است. محلولهایی هم که در بازار بعضی از داروخانهها برایمان میسازند، ماندگاری کمی دارند و آنهایی که در شهرستان زندگی میکنند، گاهی میگویند ترکیباتی که برایشان در شهرستان ساخته میشود، با ترکیبات تهران فرق دارد و به آن اعتماد نمیکنند. برای خیلیها سخت است که هر دو هفته یک بار به تهران مراجعه کنند و این دارو را سفارش دهند.
او ادامه داد: در گذشته ساشههایی از خارج میآمد که طعم خوبی هم داشت، اما متاسفانه آن هم دیگر وارد نمیشود.
به گفته هومن، یکی از محاسن این داروی جدید تولید داخل، ساشهای بودن است که بیماران میتوانند خیلی راحت همه جا همراه خودشان داشته باشند.
نظر شما