همشهری آنلاین - مجیدجباری: رئیس بخش زلزله شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با تاکید بر اینکه اصفهان پرخطرترین شهر ایران از نظر فرونشست زمین است، گفت: برخلاف بسیاری از شهرهای کشور که فقط بخشی از محدوده شهری آنها درگیر فرونشست است، تقریبا همه پهنه شهری اصفهان در معرض این پدیده قرار دارد.
علی بیتاللهی در گفتوگو با همشهریآنلاین کاهش شدید سطح آب های زیرزمینی در سراسر کشور عامل اصلی فرونشست است، اما در اصفهان خشک شدن زاینده رود شرایط را بحرانیتر کرده است. بیت اللهی توضیح داد که این رودخانه در گذشته بخش قابل توجهی از آبخوان های منطقه را تغذیه میکرد و قطع جریان دائمی آن، همراه با تداوم برداشت های گسترده از منابع زیرزمینی، روند فرونشست را تشدید کرده است.
بیتاللهی با اشاره به نقش زاینده رود در تغذیه آبخوان های اصفهان گفت: این رودخانه در گذشته بخش مهمی از منابع آب زیرزمینی منطقه را تامین میکرد و در برخی دوره ها بیش از نیمی از تغذیه آبخوان ها از محل نفوذ آب زایندهرود انجام میشد. اما قطع جریان دائمی این رودخانه در کنار تداوم برداشت های گسترده از منابع زیرزمینی، شرایطی ایجاد کرده که فرونشست زمین در اصفهان نسبت به بسیاری از شهرهای دیگر کشور ابعاد گسترده تر و نگرانکننده تری پیدا کند.
این زمینشناس با اشاره به ارتباط فرونشست با حوادثی مانند فروریزش خیابان ها گفت: نشست تدریجی زمین موجب وارد شدن تنش به خطوط آب و فاضلاب، شکستگی لولهها، ایجاد شستگیهای زیرسطحی و تشکیل حفرههای پنهان میشود.
بیتاللهی تصریح کرد: طی سالهای اخیر موارد متعددی از فروریزش زمین در اصفهان گزارش شده و رخداد اخیر نیز در منطقهای حساس و در مجاورت میدان نقش جهان اتفاق افتاده است. اگر چنین پدیدههایی در زیر پی بناهای تاریخی رخ دهد، خسارت های جبرانناپذیری به میراث فرهنگی کشور وارد خواهد شد.
آثار فرونشست در بناهای تاریخی
رئیس بخش زلزله شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی همچنین از مشاهده آثار فرونشست در برخی بناهای تاریخی اصفهان خبر داد و گفت: در محدوده میدان نقش جهان، نرخ فرونشست سالانه بین ۴ تا ۶ سانتیمتر گزارش شده است. همچنین در بخشهایی از مسجد جامع اصفهان ترک خوردگی و انحراف برخی ستون ها مشاهده شده و آثار این پدیده در دیگر بناهای تاریخی شهر نیز قابل مشاهده است.
او تصریح کرد: مناطق شمالی اصفهان از نظر نرخ فرونشست در شرایط بحرانی تری قرار دارند و در برخی نقاط میزان نشست زمین به ۱۵ تا ۱۷ سانتیمتر در سال میرسد. با این حال، مناطق مرکزی شهر نیز به دلیل وجود بافتهای فرسوده و ساختمانهای کممقاومت در معرض خطر بالایی هستند.
بیت اللهی درباره وضعیت پل های تاریخی اصفهان نیز گفت: هرچند پل خواجو به دلیل قرار گرفتن در بستر رودخانه کمتر تحت تاثیر فرونشست قرار میگیرد، اما قطع و وصل مکرر جریان آب زاینده رود و تغییرات پیدرپی رطوبت خاک میتواند به سازههای تاریخی آسیب وارد کرده و زمینه ترک خوردگی آنها را فراهم کند.
بیت اللهی کاهش برداشت از آبخوانها و تامین حقابه محیط زیستی زاینده رود و تالاب گاوخونی را مهم ترین راهکارهای مهار فرونشست در اصفهان دانست و تصریح کرد: بدون احیای جریان پایدار آب در حوضه زایندهرود، خطر فرونشست همچنان زیرساخت های شهری و میراث تاریخی اصفهان را تهدید خواهد کرد.
نظر شما