همشهری آنلاین- سحر جعفریان عصر: شمارش آنها که این روزها میآیند پی کارتن خالی برای بستهبندی وسایل خانه و اسبابکشی از دست صاحب سوپرمارکت محل در یکی از مناطق مرکزی پایتخت دررفتهاست...مرد جوان شاید نفر بیستم و یا بیست و پنجم باشد که با جمله «نمیدونم والله؛ برو خودت ببین کدوماش به دردت میخورن. هر کدوم خوب بود از ۵۰ تا ۸۰ تومن پاش بده» صاحب سوپرمارکت، سر از انباری انتهای سوپرمارکت درمیآورد. آنجا چند ۱۰ کارتن کوچک و بزرگ توی هم و روی هم تلنبار شدهاند. هم مرد جوان و هم صاحب سوپرمارکت هر ۲ خبر از بازار غیررسمی کارتنهای خالی با قیمتهای عجیب و غریب دارند. بازاری از انواع کارتنهای نو و دستدوم که مدتیست به جز جداییناپذیر زندگی مستاجران و خانهبهدوشان تبدیل شدهاند.
زندگی مستاجری و کارتنِموزی
به تقویم مستاجران هنوز فصل جابهجایی خانه است و مستاجران هنوز، ناگزیر به تهیه کارتنهای نو، در حد نو و دستدوم و کارکرده هستند. میان همه کارتنهای ویژه بستهبندی، رکورد بیشترین خرید و فروش با کارتنهای موز یا موزی است. کیومرث نظری، اجارهنشین است و این روزها یک سر در بنگاههای مشاور املاک دارد و سر دیگر در سوپرمارکتهای دور و نزدیک و فروشگاههای مجازی: «قیمت کارتن، طوری بالا رفته که چند سالیه کسی کارتن اسباب و اثاثیهاش را دور نمیاندازه. توی انباری یا پارکینگ و جایی نگه میداره برای روزایی که باید خونهشو جابهجا کنه...الان یه کارتن موزی سالم، نه نو، اونم سایز کوچیک، شده حدود ۷۰ تا ۹۰ هزار تومن...برای اسبابکشی، دستکم باید ۲۰ تا ۳۰ تا کارتن مثل اون داشته باشیم.» نظری این جمله را هم به حرفهایش اضافه میکند: «البته ۲۰ تا ۳۰ کارتن برای قشر ما که معمولا یه خونواده ۴، ۳ نفرهایم توی خونههایی ۵۰ تا ۶۰ متری و با مقدار متوسطی از وسایل خونه.»
او تاکنون بیش از ۳ میلیون تومان صرف خرید ۲۵ کارتن در ابعاد گوناگون کرده و هنوز به تعدادی دیگر کارتن نیاز دارد: «آخرین بار، ۲ سال پیش اسبابکشی داشتیم. اون موقع هر کارتن موزی دستدوم حدود ۵۰ هزار تومن قیمت داشت.» وسواس و حساس نیست. اما معتقد است هر چقدر پول بابت خرید کارتنهای مقاوم هزینه کنی درنهایت به سود خودت است؛ چون طی اسبابکشی، وسایلت سالم میمانند: «اونم توی این دوره و زمونه که نه کارگرای باربری، حوصله و دقت برای حمل وسایل دارن و نه تورم اجازه میده اگه وسایلت آسیب دید، تعمیر کنی یا نوش رو بخری!»
فصل جابهجایی و عید کارتن فروشها
«گذشت اون روزا که صاحب مغازهها، صلواتی و از روی ثواب، کارتنای خالیشون رو میدادن به همسایههای اجارهنشین»؛ این را مِستر کارتن میگوید که رضا علیآبادی نام دارد و چند سالیست در یکی از سایتهای نیازمندیهای رایگان و خرید و فروش کالا به تبلیغ کسب و کارش مشغول است: «کارتن خوب یعنی کارتنی که حداقل ۳ لایه ضخامت داشته باشه، سبک و جادار باشه، کاغذش کرافت یا از مقوای بازیافتی باکیفیت باشه و منافذ تهویه برای جلوگیری از نفوذ آلودگی و رطوبت داشته باشه...این کارتن، نوش الان توی بازار با فاکتور عمده، حدود ۶۰ هزار تومن قیمت داره. البته اگه به سفارش شرکتای باربری و اسبابکشی روشون چاپ بخوره که قیمتش بالاتر هم میره.»
از چانه زدن خوشش نمیآید و بر مقطوع بودن قیمت کارتنهایش تاکید میکند: «توی ۱۵ سال اخیر، ۳ مرتبه کاغذ حسابی گرون شد. برای همین، کارتنای بستهبندی و موزی افتادن توی چرخه مصرف دوباره و دوباره.» مستر کارتن که کارش را از سولههای ضایعات کاغذ در شهرکهای صنعتی اطراف تهران آغاز کرده درباره روزهای رونق بازار و عید صنف کارتنسازان و کارتنفروشان میگوید: «عیدِ ما فصل اسبابکشی مستاجراس؛ از اولای خرداد تا آخرای پاییز.» او همچنین توضیح میدهد: «مشتری عمده ما بهخصوص برای کارتنای نو شرکتای باربری هستن. مشتری خرد، خیلی دنبال کارتن نو نمیاد؛ کارش با دستدومای تمیز هم راه میوفته.»
مورد عجیب کارتن موزیهای غیرشکستنی
نشانی بازار قدیمی کارتنهای خالی و موز به حجرههایی میانه میدان میوه و ترهبار مرکزی تهران منتهی میشود. حجرههایی دوداندود با سقفهایی بلند که چند ۱۰ ستون کارتنی از کف به آنها رسیدهاند. نبیالله افشاری، کارگر افغان یکی از این حجرهها در حالی که سرگرم خالی کردن کارتنها از پوشالهای کاغذی رطوبت گرفته است، میگوید: «این کارتنا رو از حجرهدارای همین میدون میخریم...حجرهدارایی که تو کار واردات و صادرات موز هستن.»
پیشتر، کارگری دیگر، کارتنها را از عقب وانتبار به وسط حجره آورده و در همان حین، کارتنهایی که لِه، پاره و خیس بودهاند را سَوا کردهاست. نبیالله، آخرِ کار، پوشالها به گونی پلاستیکی بزرگی میچپاند: «این پوشالا رو هم جدا میفروشیم به مستاجرایی که کارتن موزی میخرن...راستش مشتری کارتن، کم شده؛ چون خیلیا دیگه کارتناشون رو نگه میدارن.» در حجرهای دیگر از حجره کارتنفروشان میدان، محمد کریمی که فروشنده است ۵۰ کارتن موزی متوسط را تحویل مشتری حضوری میدهد: «خیرشو ببینی داداش. انشالله باهاشون بارِ شادی و خوشی جابهجا کنی.» مشتری از قرار، تازه داماد است: «مرسی سلطان. بارمون، بارِ جهیزیه و عروسیه...خیالم راحت باشه دیگه، کارتنا محکمن؟ خدایی کم پول ندادم بالاشون...» محمد این طور تضمین میکند: «داداش از حجرهای کارتن خریدی که کارتناش همه از مقوای اعلاست؛ کارتن موزای وارداتی هند. برو با خیال راحت روشون بنویس که بااحتیاط هم حمل نشد، نشد. کارتنش خراب شدنی نیست.»
پشت پرده دورریختنیهای گران
کارتنهای موزی غیرقابل استفاده حجرههای میدان میوه و ترهبار مرکزی را کسانی مانند افشین و ایرج حیدری، برادران خریدار ضایعات کاغذ، بار نیسانشان میکنند و میرانند تا نزدیکی سولهای در محدوده پاکدشت. افشین میگوید: «کارتنای ضایعاتی موز رو میخریم و توی سوله، خمیر میکنیم و جوهرزُدایی. تَهِشو بخوام بگم، از خمیر دورریختنیای کارتن موزی، دوباره کارتن تولید میکنیم.» ایرج از باقی کارشان میگوید: «کارتن با گِرَمای سبکتر میسازیم که ارزونتر دربیاد.» او همچنین به عجیبترین کارتنهای بستهبندی که به تازگی در فضای مجازی دیده، اشاره میکند: «کارتن یخچال و لباسشویی را قیمت زدهاند، ۲ و نیم میلیون تومن! کارتنی که مقاومت کارتنای موز رو نداره و وزنشون با همه سایز بزرگ، سبکه.» افشین از پشتپرده این دست آگهیهای عجیب خبر دارد که میگوید: «خیلی از این کارتنا که به قیمتای نجومی میفروشن برای اجناس قاچاق و استوکه و خیلیای دیگشون هم برای اجناسیه که صاحباشون با دیدن یه بازار کاذب به فکر سود کردن، افتادن.» در فصل جابهجایی مستاجران، بازار کارتنهای بستهبندی و موزی علیرغم گرانی و نوسان قیمتها هنوز رونق دارد و مستاجران پی تعدادی کارتن محکم از این سوپرمارکت به آن صفحه آنلاینشاپ و بورس کارتنفروشی در میادین میوه و ترهبار هستند.
نظر شما