همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: تهران که خون مورد نیاز حدود ۱۸۰ بیمارستان را تأمین میکند، تا پیش از این تنها یک مرکز مجهز برای غربالگری و فرآوری خون داشت؛ موضوعی که در شرایط بحران میتوانست روند تأمین خون بیماران را با مشکل روبهرو کند. اکنون با افتتاح دو مرکز جدید در تهرانپارس و سازمان انتقال خون کشور، این نگرانی برطرف شده است.
این مراکز علاوه بر پذیرش اهداکنندگان، به آزمایشگاههای مستقل غربالگری و بخش فرآوری خون مجهز هستند و در صورت اختلال در فعالیت مرکز وصال، میتوانند خدمات آن را ادامه دهند.
متولیان نظام سلامت تاکید میکنند که این اقدام، تابآوری نظام سلامت را در شرایط بحرانی افزایش داده است. همچنین ظرفیت جدید، دسترسی سریعتر بیمارستانها به خون و فرآوردههای خونی را ممکن میکند.
۸۰۰ واحد ظرفیت جدید برای پشتیبانی تهران
دکتر احمد قره باغیان مدیر عامل سازمان انتقال خون درباره تعداد تختها و آزمایشگاههای این دو مرکز اهدای خون تازه افتتاح شده به همشهری میگوید: با توجه به برنامههای پدافند غیر عامل، دو مرکز پشتیبان اهدای خون در تهران ایجاد شد. این دو مرکز میتوانند در کنار هم ۸۰۰ واحد خون و آزمایشات مرتبط با گروهبندی، غربالگری در ارتباط با سلامت خون و هم انواع فراوردههای سلولی و پلاسمایی را در کنار مرکز وصال تهیه کنند. البته خود مرکز وصال به تنهایی ۱۵۰۰ واحد ظرفیت کاری دارد و در واقع اینها مراکز پشتیبان هستند که بتوانیم در هر زمان و در هر شرایطی پاسخگوی نیازهای درمانی استان تهران باشیم.
به گفته این مسئول در استان تهران نزدیک ۱۸۰ بیمارستان وجود دارد که خون خود را از این مراکز اهدای خون تامین میکنند. هر چند درصد قابل توجهی از بیمارانی که در استان تهران بستری هستند متعلق به استانهای دیگر هستند که در تهران بخشی از درمان یا درمان کامل خود را انجام میدهند.
مدیر عامل سازمان انتقال خون درباره اینکه آیا این دو مرکز برای رفع کمبود و چالشهای تامین خون راهاندازی شدهاند، توضیح میدهد: چالشی نداشتیم اما مساله ما تنها یک مرکز جامع در وصال شیرازی بود که اگر اتفاقی برای آنجا رخ میداد، نمیتوانستیم به سرعت پاسخگوی نیازهای درمانی شهر تهران باشیم. بنابراین دو مرکز پشتیبان ایجاد شد اگر به هر یک از مراکز به طور مستقیم یا غیر مستقیم آسیبی وارد شود، حداقل از نظر تامین خون استان دیگر دغدغهای نخواهیم داشت. ایجاد این دو مرکز فوق العاده از نظر پدافند مهم است. و در ادامه هم به دنبال ایجاد مرکز چهارم در جنوب تهران هستیم.
مزیت مراکز جدید
او درباره اینکه آیا این ۲ ظرفیت جدید تسهیل در اهدای خون برای اهداکنندگان است هم توضیح میدهد: مرکزی که در خود سازمان انتقال خون کشور ایجاد شده پوششدهنده ساکنان غرب و شمال غرب تهران است. ساعت کاری این مرکز از ۸ صبح تا ۴ بعد از ظهر است و آزمایشگاه هم ۲۴ ساعته فعال خواهد بود. مرکز تهرانپارس هم قبلا به عنوان مرکز اهدای خون فعالیت میکرد اما آزمایشگاهی نبود و اکنون به این ظرفیت مجهز شده است.
بیماران تالاسمی و سایر گروههای دریافت کننده خون
قرهباغیان در پاسخ به این سوال که آیا نگرانیها برای تامین خون بیماران نیازمند با افزایش این ظرفیتها برطرف خواهد شد، به گروههای نیازمند دریافت خون اشاره و عنوان کرد: گروهی از بیماران داریم که برای دریافت خون همیشه در مراکز ما حضور دارند، مانند بیماران تالاسمی. حیات بیماران تالاسمی وابسته به دریافت خون است و هر ۱۵ تا ۲۰ روز برای دریافت خون مراجعه میکنند. برای تامین خون بیماران تالاسمی ما هیچ دغدغهای نداریم،
بیشتر بخوانید:
وزیر بهداشت: ذخیره خون کشور در ایام جنگ ۳ برابر شد
خون ایرانشهر تامین بود اما از داوطلبان اهدای خون، خونگیری شد
او ادامه داد: گروه دوم در زمان حوادث و بحرانها نیازمند خون هستند. مانند حوادث ترافیکی یا حوادثی که امکان دارد در زمان کار برای افراد اتفاق بیفتد. گروه سوم هم کسانی هستند که بخشی از درمان آنها وابسته به خون است مانند بیماران دیالیزی یا بیماران سرطانی که امکان دارد جراحی کنند و نیاز به خون داشته باشند. گروه چهارم جراحیهای الکتیو است که فرد برای جراحی نوبت گرفته و در زمان جراحی نیاز به خون دارد. در نتیجه ما همیشه به خون نیاز داریم. این ذخیره خون باید به میزانی باشد که به هیچ عنوان درمان بیمار دچار آسیب و وقفه نشود.
البته به گفته این مسئول امکان دارد که درباره یک گروه خونی خاص چالش رخ دهد که در سایر کشورها هم وجود دارد. این وظیفه سازمان انتقال خون است که با انتقال به موقع خون نگذارد وضعیت درمانی بیمار با مشکل مواجه شود.
رئیس سازمان انتقال خون کشور همچنین درباره وضعیت ذخایر خون در حال حاضر بیان کرد: وضعیت اهدای خون در کشور اکنون خوب است اما این نکته مهمی است که اهدای خون به دلیل نیاز روزانه مراکز درمانی و بیماران باید مستمر باشد. مردم نباید منتظر بحران یا حادثه باشند. در جنگ رمضان آنها استقبال خوبی برای اهدای خون داشتند اما خواهش ما این است که به مرور و به شکل مستمر برای اهدای خون مراجعه کنند.
آزمایشگاههایی که زمان را نجات میدهند
فاطمه محمدعلی، معاون فنی فناوریهای نوین سازمان انتقال خون در گفتگو با همشهری درباره افتتاح این دو مرکز جدید و افزایش تختهای اهدای خون گفت: در سازمان انتقال خون ۱۰ تخت در قسمت آقایان و ۳ تخت در قسمت خانمها افتتاح شده و ظرفیت افزایش تخت را هم داریم.
به گفته محمدعلی از این به بعد خونهای اهدا شده در مراکزی از جمله ستاری و صدر به این مرکز انتقال، فراوری و برای استفاده به بیمارستانها ارسال میشود. آمار تهران پارس را ندارم اما آن مرکز ظرفیت ۳۰۰ تا ۴۰۰ اهدا کننده رادارد. مرکز اهدای خون سازمان ظرفیت ۲۰۰ تا ۳۰۰ اهدای کننده را دارد.
او درباره اهمیت تجهیز این دو مرکز به آزمایشگاههای غربالگری توضیح داد: در تهران تنها یک مرکز در خیابان وصال مجهز به آزمایشگاه غربالگری خون داشتیم و این نگرانی وجود داشت که اگر در دوره جنگ آسیب ببیند، ناچار به ارسال کل نمونه خون استان تهران به آزمایشگاه غربالگری در استان دیگر شویم. این وقفه زمانی به دلیل حمل و نقل منجر میشد ریلیز خون با تاخیر انجام شود. به همین دلیل دو مرکز جدید امروز افتتاح شد که هر کدام از آنها به صورت مستقل آزمایش، فراوری و جداسازی فراوردهها را انجام میدهد. از این پس اگر وقفهای در کار مرکز وصال ایجاد شود این دو مرکز پتانسیل آن را دارند که بار آن مرکز را هم بپذیرند.
به گفته محمدعلی اگر در این مراکز شیفت اضافه شود حتی تا پذیرش ۱۰۰۰ اهدا کننده هم ظرفیت خواهیم داشت.
محمدعلی درباره اینکه تصمیم به ایجاد این مرکز در چه بازه زمانی گرفته شد، عنوان کرد: مرکز سازمان انتقال خون به دلیل وجود فضای از قبل طراحی شده به اسم مرکز نوآوری در یک هفته راهاندازی شد. این مرکز مختص کنترل کیفی و ارزیابیهای ورودیهای جدید به سازمان بود و ما آن را را بدون هزینهکرد اضافی به مرکز اهدای خون تغییر کاربری دادیم. در این مرکز جدید ما از دستگاههای موجود در استانهای دیگر و از پتانسیل نیروهای موجود در آزمایشگاه قبلی استفاده کردیم.
او درباره تصمیم به افزایش مراکز اهدای خون دیگر در تهران هم بیان کرد: فعلا درصدد افزایش مراکز نیستیم و همین ظرفیت کفایت میکند. اما به دستور مدیرعامل مرکز آزمایشگاه و فراوری هم در مرکز اهدای خون منطقه شهرری در جنوب تهران مستقر خواهد شد.
نظر شما