همشهری آنلاین_فاطمه عسگری نیا:تا همین چند سال پیش، وقت ناهار در بیشتر دانشگاهها یک تصویر آشنا داشت؛ صفی که آرامآرام جلوی سلف شکل میگرفت، دانشجوهایی که کارتشان را روی دستگاه میکشیدند و سینیهایی که یکی پس از دیگری پر میشد. حالا قرار است این تصویر تغییر کند. وزارت علوم میگوید از سال تحصیلی آینده، یارانه غذای دانشجویان دیگر مستقیم به سلف یا پیمانکار پرداخت نمیشود، بلکه به کیف پول الکترونیکی هر دانشجو میرود؛ اعتباری که او میتواند با آن از مراکز طرف قرارداد غذا تهیه کند؛ تصمیمی که حالا مخالفان و موافقان خودش را دارد.
دانشجویان چه میگویند؟
در نگاه اول، این تصمیم بیشتر شبیه یک تغییر فنی بهنظر میرسد اما در واقع قرار است یکی از قدیمیترین خدمات رفاهی دانشگاهها را دگرگون کند. در گفتوگوی همشهری با دانشجویان مهمترین نگرانی آنها از اجرای این طرح نرخ یارانه پرداختی در برابر تورم موجود در جامعه است. اکثر این دانشجویان که مخالف این طرح هستند، میگویند اگر قیمت غذا بالا برود، اعتبار کیف پول هم به همان نسبت افزایش پیدا میکند یا نه؟ امیرحسین مومنی، دانشجوی یکی از دانشگاههای تهران هم با اشاره به کیفیت غذا بهعنوان یکی دیگر از دغدغههای دانشجویی در برابر این طرح میگوید مسئله فقط شیوه پرداخت نیست؛ کیفیت پایین، تنوع کم و مشکلات بهداشتی غذا از مدتها قبل محل اعتراض بوده و اگر فقط روش پرداخت تغییر کند اما کیفیت همان بماند، اتفاق خاصی رخ نداده است. دغدغهای را که امیرحسین مطرح میکند، رویا میراسماعیلی، دانشجویی دیگر هم اینطور تکمیل میکند و میگوید اگر قیمت رستورانهای طرف قرارداد از میزان یارانه بیشتر باشد، سهم پرداختی خودشان افزایش پیدا میکند و در عمل هزینه تغذیه بالا میرود. غذا، برخلاف بسیاری از خدمات دیگر، بخشی از زندگی روزمره دانشجوست و کوچکترین تغییر در شیوه تأمین آن، مستقیما روی کیفیت زندگی دانشجویی اثر میگذارد. همین موضوع باعث شده در کنار استقبال از افزایش حق انتخاب، پرسشهای زیادی هم مطرح شود. آیا همه دانشگاهها به تعداد کافی رستوران یا مراکز عرضه غذای طرف قرارداد خواهند داشت؟ از طرف دیگر، چه نهادی قرار است بر کیفیت غذا و قیمت آن نظارت کند تا اعتبار دانشجو در همان چند روز اول تمام نشود؟
البته در مقابل این مخالفان دانشجویی، بخشی از دانشجویان از این ایده استقبال کردهاند، چون معتقدند اگر چند رستوران یا تأمینکننده وجود داشته باشد، دیگر مجبور نیستند فقط غذای سلف را بخورند. اما همزمان این سؤال را مطرح میکنند که در دانشگاههای شهرهای کوچک که شاید فقط یک یا ۲ مرکز طرف قرارداد وجود داشته باشد، این حق انتخاب چه معنایی خواهد داشت؟
مسئولان چه دفاعی از طرح دارند؟
در حاشیه نشست معاونان دانشجویی و دبیران شورای صنفی رفاهی دانشجویان کشور که در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد سعید حبیبا، رئیس سازمان امور دانشجویان وزارت علوم با بیان اینکه این طرح براساس قانون بودجه سال۱۴۰۵ و ماده۷۳ ضوابط اجرایی بودجه اجرا میشود، گفته در گذشته دولت یارانه تغذیه را به دانشگاهها پرداخت میکرد و دانشگاهها نیز از طریق انعقاد قرارداد با پیمانکاران، هزینه تهیه غذا را پرداخت میکردند اما در طرح جدید، این یارانه بهصورت اعتبار در کیف پول دانشجویان شارژ میشود و پول نقد به دانشجو پرداخت نخواهد شد. او مدعی است این شیوه میتواند علاوه بر افزایش شفافیت در هزینهکرد منابع، موجب ارتقای کیفیت و تنوع غذایی شود. بهگفته او، در این مدل، دیگر پیمانکار غذا نداریم، بلکه تأمینکنندگان غذا فعالیت میکنند و هر دانشگاه میتواند متناسب با امکانات خود، از چندین تأمینکننده استفاده کند.
حبیبا که گویی نگرانیهای دانشجویان درباره اجرای این طرح و تورمهای احتمالی در طول اجرای این طرح به گوشش رسیده، گفته با توجه به شرایط جنگی کشور و احتمال افزایش تورم، این موضوع را در جلسات مستمر هفتگی با نماینده تامالاختیار سازمان برنامه و بودجه مطرح کردهایم. سازمان برنامه و بودجه اعلام کرده است که جای نگرانی نیست و منابع مورد نیاز متناسب با شرایط تأمین خواهد شد. بهگفته او، براساس برآوردهای انجامشده، در حال حاضر ۲۲همت برای اجرای این طرح اختصاص یافته است. علاوه بر این، بخشی از منابع نیز از محل اعتبارات یارانهای و بودجه سنواتی تغذیه دانشگاهها تأمین خواهد شد. اینطور که حبیبا میگوید، این طرح فعلا در سال تحصیلی جدید مهرماه فقط در دانشگاههای دولتی اجرا میشود. البته دانشگاه فرهنگیان و دانشگاههای ماموریتگرا از این طرح مستثنی هستند و دانشگاه آزاد اسلامی هم در این طرح سهمی ندارد و بنابراین فقط حدود ۱۰۵ دانشگاه دولتی مشمول آن میشوند.
نحوه اجرا چطور است؟
بنا بر اعلام رئیس سازمان امور دانشجویان، این اعتبار مشابه شیوه پرداخت یارانه در برخی حوزهها ازجمله نان است. دانشجویان از طریق سامانهای که صندوق رفاه دانشجویان طراحی کرده است، غذای موردنظر خود را انتخاب و ثبت میکنند. بخشی از هزینه غذا توسط دانشجو پرداخت میشود و بخش عمده آن را دولت بهصورت یارانه تأمین میکند. در سال اول اجرای طرح، دهکبندی دانشجویان اعمال نمیشود و همچنین محدودیتی برای دانشجویان نوبت دوم (شبانه) یا سنواتی درنظر گرفته نشده است.
نظر شما