همشهریآنلاین - پروانه بندپی: «برای ازدواج تست HPV نگیرید، دنبال مقصر ابتلا هم نگردید.» این مهمترین هشدار رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور درباره ویروسی است که به گفته او، بیشتر از آنکه به دلیل خود بیماری مشکلساز شود، به خاطر اطلاعات نادرست، تجویزهای غیرعلمی و برداشتهای اشتباه، زوجها را گرفتار اختلافات اساسی میکند. دکتر آمیتیس رمضانی در گفتوگو با همشهری از واقعیتهایی میگوید که بسیاری از مردم و حتی برخی پزشکان از آنها اطلاع کافی ندارند.
تستهای غیرضروری، خانوادهها را گرفتار میکند
به گفته رمضانی «بسیاری از تستها و اقدامات تشخیصی که امروز برای ویروس HPV انجام میشود، ضرورتی ندارد و حتی میتواند به اختلافات خانوادگی، اضطراب و تحمیل هزینههای بیدلیل منجر شود. متأسفانه در بسیاری از موارد، این آزمایشها توسط برخی همکاران پزشک تجویز میشود.»
او تاکید میکند: «همانطور که در دوران کرونا با حجم زیادی از اطلاعات درست، نادرست و گمراهکننده روبهرو بودیم، الان هم وضعیت مشابهی وجود دارد. به خصوص در فضای مجازی. بخش زیادی از مطالب منتشرشده در فضای مجازی پایه علمی ندارند و فقط باعث نگرانی خانوادهها میشوند. درحالیکه عفونت HPV در بسیاری از موارد خودبهخود برطرف میشود و حتی ممکن است فرد متوجه ابتلای خود نشود.»
افراد زیر ۲۵ سال نیازی به انجام تست HPV ندارند
رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور به این نکته هم اشاره میکند که «افراد زیر ۲۵ سال اصولاً نیازی به انجام تست HPV ندارند. چون سیستم ایمنی در این گروه سنی بسیار قوی است و در بیش از ۹۰ درصد موارد، ویروس طی ۲ سال خودبهخود از بدن پاک میشود. بنابراین انجام تستهای غیرضروری در این سنین فقط باعث افزایش نگرانی افراد و تحمیل هزینههای اضافی خواهد شد.»
او ادامه میدهد: «درباره HPV یک موضوع اهمیت اساسی دارد و آن زمان انجام غربالگری سرطان دهانه رحم است که باید از ۲۱ سالگی آغاز شود و قبل از آن هیچ ضرورتی ندارد. زنان ۲۱ تا ۲۵ ساله فقط هر ۳ سال یک بار باید آزمایش پاپاسمیر انجام دهند و در این گروه سنی نیازی به تست HPV نیست. افراد زیر ۲۱ سال هم حتی اگر ازدواج کرده باشند، به هیچ نوع غربالگری نیاز ندارند. از ۲۵ تا ۶۵ سالگی انجام همزمان تست پاپاسمیر و HPV توصیه میشود.»
اشتباه رایج؛ درخواست تست HPV برای همه افراد
رمضانی، یکی از رایجترین خطاهای پزشکی در کشور را درخواست تست HPV برای همه افراد، بدون توجه به سن و اندیکاسیون علمی، میداند و میگوید: «اگر غربالگری با پاپاسمیر انجام میشود، این آزمایش فقط باید هر ۳ سال یکبار تکرار شود. مگر اینکه موردی غیرطبیعی در نتیجه آزمایش دیده شود. از ۲۵ تا ۶۵ سالگی نیز انجام همزمان تست پاپاسمیر و HPV هر پنج سال یکبار کافی است. تکرار بیدلیل این آزمایشها فقط دردسر ایجاد میکند. این توصیهها مطابق دستورالعملهای روتین غربالگری در دنیاست و همه مراجع معتبر علمی جهان آن را تأیید میکنند.»
او تأکید میکند: «تجویز واکسن HPV هم باید بر اساس دستورالعملهای علمی انجام شود، نه بعد از ابتلا یا صرفاً به دلیل مشاهده زگیل تناسلی.»
برای زگیل تناسلی بیوپسی و PCR لازم نیست
رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور درباره یکی دیگر از اشتباهات رایج در کشور میگوید: «برخی از زگیلهای تناسلی بیوپسی میشوند. در حالی که تشخیص زگیل تناسلی اصولاً با بیوپسی نیست و بر اساس معاینه و مشاهده ظاهری انجام میشود.عامل ایجاد زگیلهای تناسلی هم تقریباً تیپهای ۶ و ۱۱ ویروس HPV است؛ تیپهایی که کمخطر و خوشخیم هستند و ارتباطی با بدخیمی ندارند. بنابراین انجام آزمایش PCR برای تعیین تیپ ویروس در این موارد ضرورتی ندارد. چون چه تیپ ۶ باشد و چه ۱۱، روش درمان تفاوتی نخواهد داشت.»
زگیل تناسلی، بیماری خطرناکی است؟
رمضانی میگوید: «حدود ۹۰ درصد زگیلهای ناحیه تناسلی ناشی از تیپهای ۶ و ۱۱ هستند؛ تیپهایی که کمخطرند و معمولاً مشکل جدی ایجاد نمیکنند. این زگیلها حتی ممکن است بدون درمان هم خودبهخود برطرف شوند.
او ادامه میدهد: «اگر هم زگیل درمان شود، باز هم احتمال برگشت آن وجود دارد. افراد باید از ابتدا بدانند که با وجود همه روشهای درمانی مانند جراحی، لیزر و سایر درمانها، امکان بازگشت زگیل وجود دارد. چون یکی از ویژگیهای ویروس HPV همین عودهای مکرر است. البته سیستم ایمنی بدن میتواند ویروس را کنترل کند، اما عواملی مثل استرس یا برخی تحریکها ممکن است باعث فعال شدن دوباره ویروس شوند.»
ویروسی که بعضی زندگیها را به طلاق ختم میکند
رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور در ادامه به تبعات اجتماعی HPV اشاره میکند و میگوید: «ما با موارد متعددی از اختلافات خانوادگی و حتی طلاق مواجه هستیم که زوجین به دلیل ابتلا به HPV، همدیگر را مقصر میدانند. این برداشت از نظر علمی نادرست است. چون یکی از ویژگیهای ویروس HPV این است که ممکن است فرد امروز به آن مبتلا شود، اما اولین علائم بیماری یک سال بعد یا حتی چند سال بعد ظاهر شود. به همین دلیل به هیچ عنوان نمیتوان مشخص کرد اولین فرد مبتلا چه کسی بوده یا ویروس دقیقاً چه زمانی منتقل شده است. بنابراین بر اساس آنچه همه مراجع معتبر علمی بینالمللی تأکید میکنند، نباید به دنبال پیدا کردن نخستین فرد مبتلا به HPV بود.»
رمضانی میگوید: «در حال حاضر هیچ روش تشخیصی قطعی در دنیا وجود ندارد که بتواند مشخص کند کدامیک از زوجین اول به ویروس HPV مبتلا شده است. زن و شوهر بعد از چند بار رابطه جنسی، ویروس را حتما و قطعا به هم منتقل میکنند، اما این طور نیست که مدام باعث آلودگی مجدد یکدیگر شوند. بعد از آنکه ویروس یک بار وارد بدن فرد شود، ابتلا به آن تیپ فقط همان یک بار رخ میدهد.»
زن مقصر است یا مرد؟
رمضانی میگوید: «مردان معمولاً علائم کمتری دارند و کمتر دچار زگیل تناسلی میشوند. همین موضوع باعث میشود خیلیها تصور کنند که زن منشأ ابتلا بوده و مقصر است. در حالی که چنین برداشتی اصلا درست نیست.»
او در این باره بیشتر توضیح میدهد: تفاوت عملکرد سیستم ایمنی و شرایط هورمونی زنان باعث میشود ویروس HPV در خانمها بیشتر خود را نشان دهد. علاوه بر این، تشخیص HPV در زنان آسانتر است. چون از نظر آناتومیک دسترسی برای نمونهگیری وجود دارد و نمونهبرداری با دقت و حساسیت بالایی انجام میشود. اما در مردها به دلیل ویژگیهای آناتومیک و وجود مجرای ادرار، دسترسی برای نمونهگیری و تشخیص بیماری دشوارتر است.»
برای ازدواج تست HPV نگیرید
رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور ادامه میدهد: «مواردی را دیدهام که افراد پیش از ازدواج برای مشاوره HPV مراجعه میکنند و میخواهند مشخص شود چه کسی ناقل یا مبتلای اولیه بوده است. در حالی که اصلا نباید وارد چنین بحثی شد. نباید به دلیل نتیجه یک تست HPV، یک ازدواج یا یک زندگی مشترک را به هم زد.»
رمضانی تأکید میکند: «واقعیت این است که بسیاری از تستهای HPV که در کشور انجام میشوند، آنقدر دقت و ارزش تشخیصی ندارند که بخواهیم بر مبنای آنها درباره سرنوشت یک خانواده یا یک رابطه تصمیمگیری کنیم. از نظر علمی هم هیچ اندیکاسیونی وجود ندارد که برای فردی که قصد ازدواج دارد یا دو نفری که تصمیم به شروع زندگی مشترک گرفتهاند، به صورت روتین تست HPV درخواست شود. چنین توصیهای هیچ مبنای علمی ندارد.»
بیشتر بخوانید؛
- آیا پرونده ورود واکسن HPV به برنامه ملی بسته شد؟
- بالاترین آمار HPV مثبت در ایران برای این گروه سنی است
- با تست مثبت HPV این اقدامات ضروری است
HPV درمان قطعی ندارد اما ...
رمضانی درباره روند بیماری HPV میگوید: «هنوز درمان قطعی شناختهشدهای در دنیا ندارد و تا الان هیچ درمانی که بتواند این ویروس را به طور کامل و قطعی از بدن حذف کند، کشف نشده است. اما این موضوع به معنای خطرناک بودن بیماری برای همه افراد نیست. در حدود ۹۰ درصد موارد، سیستم ایمنی بدن طی دو سال ویروس را به طور خودبهخود مهار میکند و فقط حدود ۱۰ درصد موارد ممکن است باقی بمانند و در آینده به ضایعات پیشسرطانی یا بدخیم منجر شوند.»
این ویروس ممکن است سالها خاموش بماند
رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور میگوید: «حتی در افرادی که ویروس کنترل میشود، ممکن است HPV به صورت نهفته در بدن باقی بماند. در این شرایط، ویروس هنوز در بدن حضور دارد، اما میزان تکثیر آن بسیار کم است. عواملی مثل استرس، تضعیف سیستم ایمنی یا سایر فشارهای جسمی و روانی میتوانند باعث فعال شدن دوباره ویروس شوند. به همین دلیل ممکن است فرد سالها هیچ علامتی نداشته باشد و مثلاً ۵ سال بعد برای اولین بار دچار زگیل تناسلی شود. به همین دلیل نباید بیش از حد درگیر یافتن زمان دقیق ابتلا یا منشأ اولیه عفونت شد. چون این ویروس ممکن است سه هفته قبل وارد بدن شده باشد یا حتی به ۵ تا ۱۰ سال قبل مربوط باشد و تازه امروز علائم خود را نشان دهد.»
بسیاری از پزشکان هم اطلاعات ضعیفی دارند
رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور با اشاره به ضعف آگاهی عمومی درباره HPV در کشور میگوید: «این کمبود آگاهی فقط به عموم مردم محدود نمیشود. حتی خیلی از پزشکان هم اطلاعات کافی درباره این ویروس، راههای انتقال، غربالگری و واکسن HPV ندارند.»
نظر شما