همشهریآنلاین - مجیدجباری: محرم و اربعین برای بسیاری از مردم با نذر، خدمت و همدلی گره خورده است، اما این تجمعهای گسترده حجم زیادی پسماند نیز تولید میکنند. سازمان حفاظت محیطزیست با اجرای پویش «زائر اربعین، سفیر محیطزیست» تلاش میکند در کنار شور عزاداری و زیارت عتبات عالیات، فرهنگ کاهش مصرف پلاستیک، مدیریت پسماند و حفظ محیطزیست را در هیاتها و موکبها و همچنین در مسیر پیادهروی اربعین گسترش دهد.
مدیر دفتر مشارکتهای مردمی و مسئولیتهای اجتماعی سازمان حفاظت محیطزیست از اجرای پویش «زائر اربعین، سفیر محیطزیست» در ایام محرم و اربعین خبر داد و گفت: تشکلهای مردمی، محیطبانان و موکبداران در قالب پویش «زائر اربعین، سفیر محیطزیست» برای کاهش تولید زباله، مدیریت پسماند و ترویج فرهنگ حفاظت از محیطزیست در روزهای محرم و مسیرهای منتهی به عتبات عالیات در مراسم اربعین فعالیت میکنند.
محمدحسین بازگیر درگفتوگو با همشهریآنلاین با اشاره به اینکه آیینهای محرم ریشه در فرهنگ ایرانی و اسلامی دارند، اضافه کرد: بخشی از اخلاق اجتماعی و دینی ما به پرهیز از آسیب رساندن به دیگران و همچنین حفاظت از محیطزیست مربوط میشود و به همین خاطر، توجه به مسائل محیطزیستی در چنین اجتماعات بزرگی ضروری است.
او با اشاره به اجرای پویش «زائر اربعین، سفیر محیطزیست» گفت: این پویش چند سالی است با هدف کاهش اثرات محیطزیستی راهپیمایی اربعین و دیگر مناسبتهای مذهبی برگزار میشود. یکی از مهمترین چالشهای محیط زیستی در این اجتماعات، مصرف گسترده ظروف یکبار مصرف و تولید حجم بالای پسماند به ویژه زبالههای پلاستیکی است که در صورتی که مدیریت نشود، میتواند آثار نامطلوبی بر محیطزیست داشته باشد. در این طرح، فعالان و علاقهمندان محیطزیست که عازم سفر اربعین هستند از طریق تشکلهای مردم نهاد ساماندهی میشوند و علاوه بر انجام فعالیتهای فرهنگی، در برنامههای پاکسازی و مدیریت پسماند نیز مشارکت میکنند. برای این افراد متناسب با زمان و محل حضورشان برنامهریزی میشود و در قالب گروههای داوطلب در بخشهای مختلف مسیر فعالیت دارند.
فرهنگسازی سفیران محیطزیست
مدیردفتر مشارکتهای مردمی و مسئولیتهای اجتماعی سازمان حفاظت محیطزیست با بیان اینکه بخشی از فعالیتهای پویش «زائر اربعین، سفیر محیطزیست» به فرهنگسازی اختصاص دارد، گفت: داوطلبان با پوششها و نمادهای مشخص پویش، در طول مسیر راهپیمایی اربعین با زائران گفتوگو میکنند، توصیههای محیطزیستی ارائه میدهند و مردم را به رعایت اصولی مانند کاهش مصرف پلاستیک، جمعآوری زباله و حفظ پاکیزگی محیط تشویق میکنند. همچنین برخی تشکلها غرفهها و موکبهایی را در ایام محرم و در مسیر پیادهروی اربعین برپا میکنند و به طور تخصصی به موضوع محیط زیست، ظرفیتهای طبیعی کشور و شیوههای حفاظت از آن میپردازند.
محمدحسین بازگیر با اشاره به مشارکت نیروهای این سازمان در اربعین سالهای گذشته گفت: سال گذشته حدود ۱۷۰ نفر از محیطبانان، کارشناسان و نیروهای اجرایی سازمان از مرزهای مهران و شلمچه اعزام شدند و در طول مسیر علاوه بر ارتباط مستقیم با زائران، با موکبها نیز تعامل داشتند و توصیههای محیط زیستی را منتقل میکردند.
ابلاغ سالانه شیوه نامه
مدیر دفتر مشارکتهای مردمی و مسئولیتهای اجتماعی سازمان حفاظت محیطزیست از تدوین و ابلاغ سالانه شیوه نامه ملاحظات محیطزیستی محرم و اربعین خبر داد و گفت: در این شیوهنامه بایدها و نبایدهای محیطزیستی برای موکبها و زائران مشخص شده است. مدیریت پسماند، کاهش مصرف ظروف یکبار مصرف، مدیریت فاضلاب، نحوه جمعآوری زباله، جلوگیری از هدررفت مواد غذایی و کاهش آلودگیهای محیطی از محورهای اصلی این دستورالعمل است.
محمدحسین بازگیر یکی از توصیههای مهم به زائران را استفاده از کیسههای پارچهای به جای کیسههای پلاستیکی، تفکیک و کم حجم کردن زبالهها و همکاری با پاکبانان و نیروهای خدماتی در ایام محرک و در مسیر راهپیمایی اربعین دانست و افزود: همچنین برنامههایی نظیر پاکسازیهای نمادین، برگزاری نشستها، جلسههای پرسش و پاسخ و توزیع محصولات فرهنگی و آموزشی نیز در دستور کار قرار دارد.
او با بیان اینکه ادارههای کل محیطزیست استانهای مرزی نیز در این زمینه فعال هستند، اظهار کرد: در ایلام، خوزستان، کرمانشاه و آذربایجان غربی موکبها و ایستگاههای فرهنگی محیطزیستی برپا میشود که ضمن ارائه خدمات به زائران، پیامهای آموزشی و اقلام فرهنگی مرتبط با محیطزیست را توزیع میکنند. برخی استانها حتی در داخل خاک عراق نیز موکبهای محیطزیستی برپا و فعالیتهای فرهنگی و آموزشی را دنبال میکنند.
همکاری با موکب داران در سراسر کشور
مدیردفتر مشارکتهای مردمی و مسئولیتهای اجتماعی سازمان حفاظت محیطزیست از همکاری با موکبداران در سراسر کشور خبر داد و گفت: ادارههای کل محیطزیست با موکبها جلسههای متعددی برگزار میکنند تا مسئولان موکبها با اصول مدیریت پسماند و الزامهای زیستمحیطی آشنا شوند. همچنین تلاش شده است در هر موکب فرد یا افرادی به عنوان سفیر یا مسئول محیطزیست فعالیت و اجرای این ملاحظات را پیگیری کنند.
محمدحسین بازگیر با اشاره به تغییر نگرش موکبداران در سالهای اخیر اظهار کرد: امروز نسبت به گذشته شاهد دغدغه و حساسیت بیشتری در حوزه محیطزیست هستیم. بسیاری از موکبها به سمت استفاده از ظروف دائمی و چند بار مصرف حرکت و برخی نیز غرفهها و نمایشگاههای محیطزیستی ایجاد کردهاند.
او در ادامه به فعالیت یکی از موکبهای شاخص محیطزیستی در همدان اشاره کرد و گفت: این موکب با وجود ارائه خدمات گسترده به هزاران زائر، تلاش کرده است کمترین اثر منفی محیطزیستی را داشته باشد. استفاده از ظروف چندبار مصرف، حذف سفرههای پلاستیکی، مدیریت فاضلاب، جمعآوری و تصفیه پساب و استفاده مجدد از آن برای آبیاری فضای سبز از اقدامات این موکب است.
محدودیت مالی موکبها
این مدیر محیط زیستی با بیان اینکه سازمان حفاظت محیط زیست شاخصهایی برای ارزیابی موکبهای سبز و دوستدار محیطزیست تدوین کرده است که این موارد در بازدیدهای میدانی بررسی میشود، افزود: برخی موکبهای موفق در سالهای گذشته نیز مورد تقدیر مسئولان سازمان قرار گرفتهاند.
بازگیر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به محدودیت منابع و امکانات موجود گفت: برخی موکبها برای حذف ظروف یکبار مصرف و اجرای طرحهای محیطزیستی نیازمند تجهیزات و حمایتهای مالی هستند. برای نمونه، تعدادی از موکبها درخواست تجهیز به ماشینهای ظرفشویی صنعتی یا سایر زیرساختهای مورد نیاز را مطرح کردهاند، اما تامین این امکانات نیازمند مشارکت بیشتر نهادهای حمایتی، خیران و بخش خصوصی است.
مدیر دفتر مشارکتهای مردمی و مسئولیتهای اجتماعی سازمان حفاظت محیطزیست در پایان تاکید کرد: هرچند هنوز تا رسیدن به شرایط مطلوب فاصله وجود دارد، اما روند فعالیتهای محیطزیستی در ایام محرم و اربعین رو به رشد است و مشارکت مردم، موکبداران و تشکلهای مردمی موجب شده است توجه به حفظ محیطزیست به بخشی از فرهنگ این اجتماعات بزرگ مذهبی تبدیل شود.
نظر شما