همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: تصور اینکه یکتکه نان خشکیده و سیاه در مقبرهای تاریک بتواند ساختار علمی و دانش مهندسی یک تمدن بزرگ را دگرگون کند، شاید در ابتدا عجیب به نظر برسد، اما واقعیت دارد.
توالییابی موفقیتآمیز دیانای مخمرهای چهارهزار ساله نشان داد مصریان باستان، بسیار پیش از آنکه علم امروزی متولد شود، فرمولهای پیچیدهای برای دستکاری و اهلیکردن میکروارگانیسمها در اختیار داشتند. این کشف بزرگ که با استفاده از پیشرفتهترین ابزارهای بیوتکنولوژی صورتگرفته، پرده از یک سیستم پنهان و بسیار پیشرفته در زنجیره غذایی پادشاهان کهن برمیدارد و نشان میدهد که نان، فراتر از یک غذای ساده، یک ابزار استراتژیک برای بقای امپراتوری بوده است.
جستوجو در تاریکخانه مقابر برای یافتن سلولهای زنده
همه چیز از بررسی دقیق بیولوژیکی بقایای مواد غذایی در مقبرههای فراعنه آغاز شد، جایی که باستانشناسان به تکههایی از نانهای دستنخورده برخوردند که به همراه مومیاییها دفن شده بودند. محققان ابتدا تصور میکردند این مواد در طول زمان کاملاً از بین رفتهاند، اما ساختار مومیاییشدن محیط و خشکی مطلق هوا باعث شده بود سلولهای خمیرمایه باستانی در حالتی شبیه به خواب زمستانی، کدهای ژنتیکی خود را تا به امروز حفظ کنند تا سرانجام در زیر میکروسکوپهای مدرن رمزگشایی شوند.
بیشتر بخوانید :
شگفتی مخمرهای باستانی
آزمایشهای ژنتیکی روی این مخمرهای باستانی یک شگفتی بزرگ به همراه داشت؛ دیانای این موجودات تکسلولی نشان داد که آنها هیچ شباهتی به مخمرهای صنعتی و اصلاحشده امروز ندارند. مصریان باستان به روشی کاملاً تجربی و شگفتانگیز، گونههای خاصی از قارچهای میکروسکوپی را از طبیعت وحشی شکار کرده و در یک فرآیند طولانی چندصدساله، آنها را برای تخمیر نان و نوشیدنیهای خاص خودبهینهسازی کرده بودند که نشاندهنده درک عمیق آنها از بیولوژی کاربردی است.
اسرار پخت نانهای ماندگار برای سفرهای ابدی
به گزارش سایت Live Science یکی از مسائل معمایی درباره این نانها، توانایی ماندگاری بالای آنها بوده است. بررسیها نشان میدهد این خمیرمایههای باستانی دارای ترکیبات خاصی بودهاند که اسیدیته نان را بهگونهای تنظیم میکرد که مانع از رشد باکتریهای فاسدکننده و کپکها میشد. این ویژگی به مصریان اجازه میداد نانهایی تولید کنند که برای مدتهای طولانی در سفرهای جنگی یا در انبارهای بزرگ دولتی بدون خرابشدن باقی بمانند؛ مهارتی که در دنیای باستان یک برگ برنده حیاتی محسوب میشد.
تأثیر عمیق خشکسالی بر تغییر کدهای ژنتیکی مخمرها
نانواهای قصر فراعنه تنها باتکیهبر حس بویایی، چشایی و تکرار دقیق فرآیندها توانسته بودند به پایداری ژنتیکی در مخمرها دست یابند که امروزه تنها در آزمایشگاههای پیشرفته سئو و ژنتیک قابلدستیابی است و این نشان از نبوغ پنهان در تمدنهای کهن دارد.
باستانشناسان با ردیابی تغییرات در نسلهای مختلف این مخمرها متوجه شدند در دورههای بروز خشکسالی شدید در مصر، ساختار ژنتیکی این میکروارگانیسمها نیز برای بقا تغییر کرده است.
نظر شما