همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: ضایعات غذایی یکی از چالشهای مهم بسیاری از کشورهاست و سالانه حجم زیادی از مواد خوراکی پیش از مصرف نهایی راهی سطل زباله میشود. اکنون گروهی از پژوهشگران ژاپنی راهکاری خلاقانه برای کاهش این هدررفت پیدا کردهاند؛ آنها نودلهای دورریختنی را به نوعی کاغذ زیستتخریبپذیر تبدیل میکنند که میتواند کاربردهای مختلفی داشته باشد.
این پروژه در استان کاگاوا ژاپن، منطقهای که به نودل مشهور «سانوکی اودون» شناخته میشود، توسعه یافته است. هر سال مقدار قابل توجهی از این نودلها پس از پخت و به دلیل فروش نرفتن یا از دست دادن کیفیت مطلوب، دور ریخته میشوند. پژوهشگران دانشگاه کاگاوا تصمیم گرفتند از این ضایعات غذایی برای تولید محصولی جدید استفاده کنند.
هدایت این طرح را «نائوتاکا تاناکا»، استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه کاگاوا، برعهده دارد. او با بهرهگیری از پژوهشهای خود درباره میکروارگانیسمها و باکتریهای تولیدکننده سلولز، فناوری تبدیل نودلهای بلااستفاده به ورقههایی شبیه کاغذ سنتی ژاپنی را توسعه داده است.
در این فرایند، ابتدا نودلهای باقیمانده با آب مخلوط و به خمیری رقیق تبدیل میشوند. سپس آنزیمهایی به این مخلوط افزوده میشود تا نشاسته موجود در نودلها را به گلوکز تبدیل کنند. در مرحله بعد، باکتریهای اسید استیک به ترکیب اضافه میشوند. این باکتریها طی چند روز لایهای از سلولز را روی سطح مایع تشکیل میدهند.
پس از شکلگیری این غشا، لایه سلولزی روی سینی قرار میگیرد و در معرض هوا خشک میشود. نتیجه نهایی، ورقههایی نازک و سبک است که از نظر ظاهری شباهتی به کاغذهای سنتی ژاپنی دارند.
به گفته پژوهشگران، هر وعده نودل میتواند ماده اولیه لازم برای تولید پنج تا ۱۰ برگ کاغذ در اندازه A۴ را فراهم کند. این محصول علاوه بر تجزیهپذیری طبیعی در خاک، در برابر آب و پارگی نیز مقاومت بیشتری نسبت به بسیاری از کاغذهای معمولی دارد.
تاناکا میگوید ایده اولیه این فناوری حدود ۱۶ سال پیش و با هدف آموزش نحوه تولید سلولز توسط میکروارگانیسمها به دانشجویان شکل گرفت. اما بعدها او متوجه شد این ماده سبک و بادوام میتواند راهکاری عملی برای کاهش ضایعات غذایی در منطقه باشد.
بیشتر بخوانید:
- حل یک معمای تاریخی | انسانها چگونه سنگ ۶ تنی استونهنج را جابهجا کردند؟
- دانشمندان موفق شدند بوی وقایع تاریخی را بازآفرینی کنند
دانشگاه کاگاوا از حدود سال ۲۰۲۰ این فناوری را بهصورت رایگان در اختیار یک سازمان رفاه اجتماعی محلی قرار داد تا فرصتهای شغلی مناسبی برای افراد دارای معلولیت فراهم شود. هرچند در ابتدا مشکلاتی مانند آلودگی باکتریایی و رشد کپک وجود داشت، اما با استفاده از محفظههای کنترل دما، فرایند تولید به ثبات رسید.
در حال حاضر این مرکز ماهانه حدود ۱۰۰ برگ از این کاغذ تولید میکند. رستورانها نودلهای باقیمانده را در اختیار پروژه قرار میدهند و در مقابل، دادههایی درباره میزان ضایعات غذایی و الگوهای آبوهوایی دریافت میکنند تا بتوانند تقاضای مشتریان را بهتر پیشبینی کنند.
این کاغذ تاکنون برای ساخت آثار هنری و اقلام تبلیغاتی استفاده شده و پژوهشگران در حال بررسی کاربردهای دیگری مانند تولید طعمههای زیستتخریبپذیر برای ماهیگیری هستند. طراحان پروژه امیدوارند این مدل بتواند به الگویی برای کاهش ضایعات غذایی و توسعه اقتصاد چرخشی در جوامع محلی تبدیل شود.
نظر شما