همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: در گوشهای دورافتاده از مجمعالجزایر پالاون در فیلیپین، پروژهای عجیب و بحثبرانگیز در حال شکلگیری است؛ جزیرهای کوچک که قرار است نه با سیاستمداران واقعی، بلکه با نسخههای هوش مصنوعی رهبران تاریخی جهان اداره شود. ایدهای که برای بعضیها شبیه داستانهای علمیتخیلی است و برای برخی دیگر، هشداری جدی درباره آینده قدرت گرفتن ماشینها.
این جزیره که «سنسِی» نام دارد، فقط حدود ۳.۶ کیلومتر مربع وسعت دارد و متعلق به «دن تامسون» مدیر یک شرکت ساخت چتباتهای هوش مصنوعی است. او میخواهد در این جزیره یک «micronation» یا کشور کوچک مستقل با کابینهای متشکل از ۱۷ شخصیت هوش مصنوعی ایجاد کند؛ شخصیتهایی که بر اساس رهبران و متفکران مشهور تاریخ طراحی شدهاند.
به گزارش ویون، در میان این چهرهها نامهایی مثل مهاتما گاندی، وینستون چرچیل، النور روزولت، نلسون ماندلا، لئوناردو داوینچی و حتی سانتزو دیده میشود. به گفته طراحان پروژه، این روباتها فقط شبیه این افراد صحبت نمیکنند، بلکه قرار است «مثل آنها فکر کنند، بحث کنند و تصمیم بگیرند». آنها میتوانند درباره مسائل مختلف رأیگیری کنند، پیشنهاد بدهند و سیاستهای اجرایی تدوین کنند.
تامسون معتقد است اگر بهترین ذهنهای تاریخ کنار هم قرار بگیرند، شاید بتوانند شکل بهتری از حکومتداری را ارائه دهند؛ حکومتی که کمتر تحت تأثیر فساد، احساسات یا منافع شخصی قرار میگیرد. اما همین ایده، نگرانیهای زیادی را هم به وجود آورده است.
منتقدان میگویند سپردن تصمیمگیری واقعی به هوش مصنوعی، حتی اگر بر اساس شخصیتهای محبوب تاریخی باشد، میتواند به اشتباههای خطرناک و غیرقابل پیشبینی ختم شود. در حال حاضر، تصمیمهای این شورای هوش مصنوعی هنوز توسط انسانها اجرا میشود، اما برنامه آینده پروژه بسیار فراتر از این است.
تامسون قصد دارد در ادامه، سیستم حکومتی جزیره را به کارتهای بانکی مستقل و کیف پولهای رمزارزی متصل کند تا هوش مصنوعی بتواند بهطور مستقیم کارگر استخدام کند، پول پرداخت کند و حتی پروژههای اجرایی را مدیریت کند. همین بخش از ماجراست که بسیاری از کارشناسان را نگران کرده است.
او در گفتوگویی با شبکه CNN حتی سناریویی افراطی را مطرح کرده و گفته بود: «اگر هوش مصنوعی شروع به خرید سلاح و حمله به جزیرههای همسایه کند، قطعا وضعیت بدی خواهد بود.» هرچند خودش تأکید کرده که چنین اتفاقی را «بسیار بعید» میداند.
بیشتر بخوانید:
- دانشمندان میگویند هرچه هوش مصنوعی باهوشتر میشود، ما ممکن است خنگتر شویم!
- هوش مصنوعی واقعا «آگاه» است؟
- هوش مصنوعی جای پادکسترها را میگیرد
برای جلوگیری از بروز بحران، سازوکاری به نام «مجمع مداخله انسانی» طراحی شده تا در شرایط اضطراری بتواند کنترل سیستم را دوباره به دست انسانها برگرداند. با این حال، بسیاری معتقدند همین که چنین سناریوهایی مطرح میشود، نشان میدهد پروژه تا چه اندازه میتواند خطرناک باشد.
با وجود تمام این نگرانیها، استقبال از ایده جزیره هوش مصنوعی با کمال تعجب زیاد بوده است. طبق اعلام مسئولان پروژه، تاکنون بیش از ۱۲ هزار نفر برای دریافت «اقامت الکترونیکی» این جزیره ثبتنام کردهاند. این اقامت دیجیتال به کاربران اجازه میدهد به خدمات آنلاین و ساختار مجازی کشور دسترسی داشته باشند.
تامسون میگوید دلیل استقبال گسترده مردم، بیاعتمادی فزاینده به دولتهای سنتی است. او حتی برنامه دارد در آینده تا ۳۰ ویلای گردشگری در جزیره بسازد تا سنسی به مقصدی متفاوت برای گردشگران تبدیل شود.
فعلا تنها ساکن دائمی جزیره، نگهبانی به نام «مایک» است؛ اما اگر پروژه طبق برنامه پیش برود، شاید تا چند سال دیگر نخستین جامعهای شکل بگیرد که تصمیمهای مهم زندگی روزمرهاش را نه انسانها، بلکه الگوریتمها میگیرند؛ آیندهای که برای بعضی هیجانانگیز و برای بعضی دیگر، ترسناکتر از هر فیلم علمیتخیلی است.
نظر شما