به گزارش همشهری آنلاین، حمید صاحب، مدیر کل سلامت شهرداری تهران در نشست خبری که صبح امروز( ۲۶ اردیبهشت) به مناسبت هفته ملی سلامت برگزار شد، با اشاره به اهمیت فرهنگسازی در حوزه اهدای عضو تأکید کرد و گفت: «سی و یک اردیبهشت ماه روز اهدای عضو است؛ ما حدود هزار مرگومیر داریم که میتوانیم نجات بدهیم. الان ده هزار نفر اهداکننده داریم و واقعا میشود سالانه هزار نفر را نجات داد.»
مدیرکل سلامت شهرداری تهران تصریح کرد: «توصیه من این است که حتما این موضوع را به عنوان یک فرهنگ جا بیندازیم. وقتی مرگ مغزی فردی تأیید شد، خانواده اجازه دهند اعضای او برای نیازمندان پیوند شود. این کار شماست و حوزه شماست که این موضوع را در اذهان عمومی مطرح کنیم.»
انسان یعنی اندیشه؛ سلامت باید به سبک زندگی تبدیل شود
صاحب با تأکید بر نگاه جامع به مفهوم سلامت اظهار داشت: «انسان یعنی اندیشه؛ یعنی فکر، و نتیجهاش در سبک زندگی اوست. ما باید سلامت را به یک سبک زندگی تبدیل کنیم.»
وی افزود: «منظور از سلامت فقط درست کار کردن فیزیولوژی بدن نیست؛ این خیلی فراتر از این است. بدن ما باید سالم باشد، اما ما فقط بدن نیستیم. روان ما هم باید سالم باشد، اندیشه ما هم باید سالم باشد. اتفاقا اصل ما روان ماست و جسم ما فرع ماست؛ هر دو باید مراقبت شوند.»
هیچ رفتار غیرمنطقی بدون عارضه نیست
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به اهمیت بهداشت روان گفت: «اگر چیزی وارد وجود ما شود که سنخیتی با بدن ما ندارد، مشکل جسمی ایجاد میکند. همین موضوع در حوزه روان هم صادق است. اگر چیزی ببینیم یا بشنویم یا کاری انجام دهیم که مطابق موازین عقلی نباشد، حتما روان ما دچار اختلال میشود. روی این ‘حتما’ تأکید میکنم؛ چون صددرصد هیچ رفتار غیرمنطقی بدون عارضه نیست.»
او ادامه داد: «باید این مسائل را با مردم در میان بگذاریم تا خودشان دروازهبانی زندگیشان را بلد باشند. مشکل اصلی ما در حوزه سلامت این است که گاهی مردم دروازهبانی بلد نیستند؛ کاری را انجام میدهند که نباید، یا کاری را که باید انجام دهند ترک میکنند.»
پیروز میدان، مردمی هستند که تابآوری بیشتری دارند
مدیرکل سلامت شهرداری تهران، با اشاره به پیامدهای چندوجهی شرایط جنگی گفت: «جنگ فقط پیامد نظامی ندارد؛ پیامدهای فرهنگی، اجتماعی، انسانی و روانی هم در پی دارد. کار ما این است که این پیامدهای فرهنگی و اجتماعی را کاهش دهیم.»
او با تأکید بر نقش تابآوری اجتماعی در عبور از بحرانها افزود: «پیروز میدان کسی است که حتی یک روز تابآوری بیشتری داشته باشد. انسجام اجتماعی در پیروزی بسیار مهم است. اگر سرباز خط مقدم، عقبه درستی نداشته باشد، قطعا انگیزهای برای جنگیدن نخواهد داشت.»
میدان از جبهه به خیابان توسعه پیدا میکند
صاحب فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی را همسنگ مجاهدت در میدان دانست و تصریح کرد: «کاری که شما انجام میدهید عین جهاد و رزمندگی است؛ همان کاری است که سرباز در خط مقدم انجام میدهد. میدان امروز به خیابان توسعه پیدا کرده است.»
وی ادامه داد: «انسجام اجتماعی در شرایط بحران اهمیت مضاعف پیدا میکند. کار ما افزایش تابآوری مردم و توانمندسازی آنهاست. به این میگوییم زندگی در بحران؛ و این یک ضرورت است، نه یک امر مستحب یا فانتزی.»
شهرداری خانه دوم مردم است
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به نقش نهادهای شهری اظهار داشت: «قبلا شهرداریها بیشتر به مسائل کالبدی میپرداختند، اما امروز حوزه فرهنگ و اجتماع جزو مهمترین مأموریتهاست؛ چون با مردم در ارتباطاند. وقتی از خانه بیرون میآیید، قدم در خانه دومتان یعنی شهرداری میگذارید. این افتخار شهرداری است.»
او افزود: «شهرداری میتواند در ایجاد حال خوب برای مردم نقش جدی داشته باشد، اما موفق نمیشود مگر اینکه مردمی شود. پیروز میدان مردم هستند و مردم باید برای مردم فعال شوند. هیچ نهادی به تنهایی نمیتواند در توانمندسازی و افزایش تابآوری موفق باشد مگر اینکه از ظرفیتهای مردمی و گروههای جهادی استفاده کند.»
محله، یک سلول زنده اجتماعی است
صاحب بر ضرورت سازماندهی گروههای داوطلب در سطح محلات تأکید کرد و گفت: «ما باید محلهها را به گروههای جهادی مجهز کنیم؛ در حوزه سلامت روان، پزشکی و خدمات اجتماعی. فرق میکند محلهای که آماده و مجهز است با محلهای که هیچ آمادگی ندارد.»
او خاطرنشان کرد: «محله یک سلول اجتماعی زنده است و حیاتش به فعال بودن ظرفیتهای مردمی آن است. تمام تلاش ما این است که محلهها را مجهز به گروههای جهادی کنیم.»
زندگی در بحران را باید آموخت
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به لزوم توجه به گروههای آسیبپذیر گفت: «در هر محله شهروندان عادی و شهروندان با شرایط خاص داریم؛ سالمندان، افراد دارای معلولیت، مادران و کودکان. اینها نباید در شرایط بحران مورد غفلت قرار بگیرند.»
او تأکید کرد: «ما به تنهایی نمیتوانیم در لحظه بحران همه خدمات مورد نیاز سالمندان را تأمین کنیم. این ممکن نیست مگر اینکه خود مردم محله داوطلبانه و در لحظات بحرانی مداخله کنند.»
در هر محله حدود ۵۰۰۰ سالمند داریم
حمید صاحب، مدیرکل سلامت شهرداری تهران، با تشریح برنامههای محلهمحور این ادارهکل گفت: «همان مداخلات لازم را در سطح محلات انجام میدهیم. یکی از برنامههای جدی ما رسیدگی به سالمندان تنها و منزوی است؛ افرادی که در محله یا حتی در خانواده کسی را ندارند و بهتنهایی زندگی میکنند. اینها نباید مورد غفلت قرار بگیرند.»
او با اشاره به ترکیب جمعیتی محلات تهران افزود: «حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد جمعیت ما سالمند هستند. در یک محله با متوسط جمعیت ۲۸ هزار نفر، حدود ۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ سالمند داریم. از این تعداد، تقریبا ۱۵ درصد یعنی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر سالمندِ تنها و منزویاند که اغلب هم از بانوان هستند. اینها در شرایط عادی نیازمند توجهاند و در شرایط بحران و جنگ، اهمیت خدمترسانی به آنها مضاعف میشود.»
محله را برای بحران بسیج کردهایم
صاحب تأکید کرد: «لازم است از ظرفیت مردمی برای ارائه خدمات در شرایط خاص استفاده کنیم. در همین راستا، ساختارهای محله را بسیج کردهایم. در حوزه سالمندان، مادران و گروههای آسیبپذیر، سازماندهی داوطلبانه در حال انجام است.»
او ادامه داد: «دو اقدام دیگر هم در دستور کار داریم. در شرایط بحرانی، اقدامات اورژانسی، درمانی و پزشکی اهمیت ویژه پیدا میکند؛ بنابراین کانون پزشکان را در محلات فعال کردهایم. این کانونها از قبل وجود داشتند، اما اکنون متناسب با شرایط، بازطراحی و تقویت شدهاند.»
۷۰۰ مسجد آرمانی، پایگاه خدمات پزشکی و روانی
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به ظرفیت مساجد گفت: «در تهران حدود ۲۲۰۰ مسجد داریم که از این تعداد، حدود ۷۰۰ مسجد در طرح آرمان قرار دارند؛ مساجد شاخصی که از نظر کالبدی وضعیت مناسبی دارند. این مساجد باید به گروههای جهادی مجهز شوند.»
او توضیح داد: «گروه جهادی پزشکی شامل پزشک، پرستار، پیراپزشک، دندانپزشک و ماما در این مساجد شکل گرفته و در حال توسعه است. گروه دوم، گروه روانشناسان هستند؛ چون میدانیم در شرایط جنگ، اختلالات روانی تشدید میشود و لازم است خدمات روانشناختی در محل و بهصورت محلهمحور ارائه شود.»
۶۴۰۰ مهمان در مراکز اقامتی تحت پوشش خدمات سلامت
صاحب در بخش دیگری از سخنانش به مأموریت جدید ادارهکل سلامت اشاره کرد و گفت: «از روزهای نخست جنگ، ادارهکل سلامت بهعنوان نماینده تامالاختیار معاونت فرهنگی و اجتماعی مأمور شد خدمات سلامت را در اماکن اقامتی ارائه کند. در حال حاضر حدود ۶۴۰۰ مهمان در بیش از ۵۰ هتل و مرکز اقامتی اسکان دارند.»
او افزود: «ارائه خدمات سلامت جسمی و روانی به این افراد نیز در دستور کار قرار گرفته تا در کنار اقدامات محلهمحور، پوشش کاملتری برای مدیریت پیامدهای انسانی و اجتماعی بحران فراهم شود.»
مدیرکل سلامت شهرداری تهران در پایان تأکید کرد: «هدف ما این است که با مردمیسازی سلامت و سازماندهی ظرفیتهای جهادی در محلات، پیامدهای انسانی، اجتماعی و روانی بحران را به حداقل برسانیم.»
از ۳۰ ایستگاه به صدها پایگاه مردمی رسیدیم
حمید صاحب، مدیرکل سلامت شهرداری تهران، با اشاره به گسترش فعالیتهای میدانی و مردمی در حوزه سلامت و تابآوری گفت: «علاوه بر خدمتی که به مردم ارائه میشود، برای آنها توضیح میدهیم و آشناشان میکنیم که سبک زندگی و تابآوری چقدر اهمیت دارد و این موضوع را به مردم گوشزد میکنیم.»
او با اشاره به افزایش چشمگیر ایستگاههای مردمی افزود: «بیش از حدود ۳۰۰ ایستگاه کوچکمقیاس داریم و در کنار آن، میدانهای بزرگ هم فعال هستند. در روزهای اول فقط حدود ۳۰ ایستگاه داشتیم، اما حالا با جوشش مردمی، از قریب ۱۲۰ میدان بزرگ و حدود ۳۰۰ ایستگاه کوچک شکل گرفته است.»
حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ ایستگاه کوچک و بزرگ فعال شدهاند
صاحب ادامه داد: «در مجموع، چیزی حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ ایستگاه کوچک و بزرگ در حال فعالیت هستند. برخی از این ایستگاهها به شکل کاروانی در خیابانها گردش میکنند و برخی دیگر بعدا در میدانها مستقر میشوند. تعداد این مقیاسها بهقدری گسترده شده که از شمارش ما هم خارج شده است.»
مدیرکل سلامت شهرداری تهران این روند را نشانهای از مشارکت اجتماعی در شرایط بحران دانست و تأکید کرد: «این گسترش، نتیجه جوشش مردمی است و نشان میدهد که مردم در میدان حضور دارند و در کنار نهادهای رسمی، نقش مهمی در افزایش تابآوری اجتماعی ایفا میکنند.»
«ربات ایران یار»؛ یک اقدام مهم در حوزه سلامت و آگاهیبخشی
ربات “ایرانیار” برای مراقبت از روان شهروندان رونمایی میشود
در ادامه نشست مدیران و فعالان حوزه سلامت شهری، از طرح «ربات ایرانیار» به عنوان یکی از ابزارهای جدید مدیریت سلامت روان شهروندان رونمایی شد؛ پلتفرمی که به گفته طراحان آن، با هدف ارتقای سواد سلامت روان، آموزش خودمراقبتی و گسترش حمایتهای روانی و اجتماعی در اپلیکیشن «بله» طراحی شده است.
شرایط امروز با گذشته خیلی متفاوت است
مرادی، مشاور مدیرکل سلامت شهرداری تهران در توضیح فعالیت ربات با اشاره به وضعیت خاص جامعه و فشارهای روانی موجود گفت: «همه شما میدانید که اکنون در دورهای هستیم که با گذشته خیلی متفاوت است و معضلات مختلفی دارد. سلامت روان و سلامت جسم شهروندان تهدید میشود و آسیبهای جدی به شهروندان وارد میشود.»
وی افزود: «از استرسهای روزمره جزئی تا بحرانهای مختلف، متأسفانه آسیب جدی به سلامت روان خانوادهها وارد میشود. اگر بخواهیم از یک بحران اخیر نام ببریم، میتوانیم از بحران جنگ یاد کنیم. پیامدهای ناشی از جنگ و فضای اضطراب، ترس و ناامنی باعث شده سلامت روان خانوادهها به خطر بیفتد.»
این مشکلات، راهحلهای علمی و منطقی میطلبد
این مقام مسئول با تأکید بر ضرورت مداخلات تخصصی گفت: «این مشکلات و معضلات، ضرورت راهحلهای علمی و منطقی را طلب میکند. یکی از وظایف مدیریت سلامت شهری، طراحی مداخلاتی است که بتوانیم در فضای بحران، از خانوادهها مراقبت کنیم، سواد سلامت روان را افزایش دهیم و حمایتهای روانی و اجتماعی را توسعه بدهیم.»
او ادامه داد: «بر همین باور بود که ربات ایرانیار طراحی شد؛ با هدف تبیین فرهنگ خودمراقبتی در بین شهروندان، ارائه خدمات آموزشی معتبر، قابل فهم، خلاقانه و امیدبخش، و همینطور گسترش حمایتهای روانی و اجتماعی.»
از تشخیص حال تا مشاوره و همراهی
به گفته وی، ویژگی متمایز «ایرانیار» نسبت به سایر پلتفرمها، رویکرد چندمرحلهای آن است: «این ربات از همان لحظهای که شهروند وارد میشود، حال او را میسنجد. از کاربر سؤال پرسیده میشود و متناسب با حال و نیاز او، پنج مسیر مختلف تعریف میشود.»
او توضیح داد: «اگر شما خسته باشید، اگر خانوادهتان نیاز به کمک داشته باشد، اگر نگران باشید، اگر بخواهید با کسی صحبت کنید، یا اگر بخواهید برای کمک به دیگر شهروندان اقدام کنید، برای هرکدام لایههای مختلفی طراحی شده است.»
وی افزود: «این خدمات با استفاده از ابزارهای متنوعی مثل پادکست، پیام تصویری، پیام متنی، موشن، پرسش و پاسخ و مشاوره متنی ارائه میشود و میتواند متناسب با نیاز و حال کاربر، پیام مؤثر و مناسب را در اختیار او قرار دهد.»
فقط آموزش نیست؛ مشاوره و ارجاع هم دارد
مرادی در ادامه تأکید کرد که ربات ایرانیار صرفاً یک ابزار آموزشی نیست: «فقط درمان بیماری یا کاهش استرس مدنظر نیست. بخشی از ربات به ارائه خدمات مشاوره اختصاص دارد؛ از جمله شماره تماسهای مستقیم برای مشاوره تلفنی، مشاوره پیامی و همچنین ارجاع به مراکز تخصصیتر.»
او گفت: «خود ادارهکل سلامت در خانههای سلامت، خدمات مشابهی ارائه میدهد. فکر میکنم حدود ۹۰ خانه سلامت، خدمات مشاوره با مشاورانی که دارای پروانه نظام هستند، ارائه میکنند. همچنین مراکز معتبر مانند سراج هم در ربات بارگذاری شدهاند.»
به گفته او، این سامانه میتواند «تشخیص اولیه» ارائه کند، کاربر را حمایت کند و در صورت نیاز، او را برای درمان و مداخله تخصصیتر ارجاع دهد.
او در عین حال افزود: «البته خروجی کلی این اطلاعات، بدون نقض محرمانگی، به ما کمک میکند تا تعداد، موضوع و نوع مشکلات شهروندان را بشناسیم و برای برنامهریزی مؤثرتر و گستردهتر از آن استفاده کنیم.»
ایرانیار فقط برای فرد نیست؛ برای خانواده هم هست
صاحب در ادامه با اشاره به یکی دیگر از قابلیتهای این ربات گفت: «این ابزار صرفاً برای خود فرد طراحی نشده است. بخشی با عنوان “نگران خانواده هستید” در آن پیشبینی شده که کاربر میتواند درباره اعضای مختلف خانواده از گروههای سنی و جمعیتی مختلف کمک بگیرد.»
او توضیح داد: «ممکن است کاربر درباره فرزند، نوجوان، جوان، سالمند یا فردی در خانواده که با مشکل یا محدودیت مواجه است، نگران باشد. حتی ممکن است نیاز به راهنمایی حقوقی یا کمک در شرایط خاص داشته باشد. برای این موارد هم در ربات مسیرهای مشخصی طراحی شده است.»
مدیرکل سلامت شهرداری تهران، با تشریح جزئیات فعالیت ربات «ایرانیار» اظهار کرد: برنامه «زندگی همدلانه» همچنان با رویکردی همدلانه و در قالبهای متنوع برای گروههای مختلف جمعیتی ادامه دارد و تلاش شده است ارتباط مؤثری میان شهروندان و مدیریت شهری برقرار شود.
وی افزود: در این دوره تلاش کردیم از طریق امکانات و گزینههایی که در این بستر برای مخاطبان پیشبینی شده، زمینه تعامل بیشتر کاربران با مدیریت شهری فراهم شود تا شهروندان بتوانند خدمات، آموزشها و نیازهای خود را سریعتر و دقیقتر دریافت کنند.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با تأکید بر ضرورت اطلاعرسانی بهموقع در شرایط بحرانی گفت: بسیار مهم است که اطلاعات، آموزشها و برنامههای کاربردی در زمان مناسب و بهصورت کامل در اختیار مردم قرار گیرد. از آنجا که بخش عمدهای از شهروندان در فضای مجازی حضور دارند، تصمیم گرفتیم سکویی را طراحی کنیم تا مردم بتوانند بهویژه در شرایط بحران و جنگ، آموزشهای موردنیاز خود را دریافت کنند.
صاحب ادامه داد: به همین منظور، ربات و سکوی «ایرانیار» در همان روزهای ابتدایی جنگ ۱۲ روزه راهاندازی شد و اکنون این سامانه به مرحله بلوغ و آمادگی بهرهبرداری کامل رسیده است. این بستر، آموزشهایی در حوزه سبک زندگی در شرایط جنگی و مدیریت زندگی در بحران را در قالبهای مختلف به شهروندان ارائه میدهد.
وی با اعلام آمادگی برای همکاری با رسانهها خاطرنشان کرد: آمادگی داریم با همکاری رادیو ایران و سایر رسانهها، برنامه «ایرانیار» را توسعه دهیم و در این مسیر مشارکت جدی داشته باشیم، چرا که این موضوع یک ضرورت عمومی برای مردم محسوب میشود و در این حوزه هیچ منفعت شخصی یا سازمانی مطرح نیست.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به اقدامات غیرمجازی این طرح تصریح کرد: فعالیتهای ما تنها محدود به فضای مجازی نیست، زیرا ممکن است در شرایط جنگی اینترنت و بسترهای مجازی با اختلال یا محدودیت مواجه شوند. بر همین اساس، نزدیک به یک میلیون نسخه محتوای آموزشی در قالب حداقل ۲۲ موضوع مختلف بهصورت چاپی تهیه و در میادین شهری توزیع شده است و در شرایط خاص نیز این روند ادامه خواهد داشت تا مردم در هیچ شرایطی بدون آموزش و پشتیبانی نمانند.
وی همچنین تأکید کرد: تمامی اطلاعاتی که از طریق ربات «ایرانیار» از شهروندان دریافت میشود، کاملاً محرمانه است و در هیچ جایی منتشر یا ثبت نخواهد شد، هرچند بخشی از این اطلاعات میتواند کارکرد پژوهشی نیز داشته باشد.
صاحب در ادامه به برنامههای آینده اداره کل سلامت شهرداری تهران اشاره کرد و گفت: راهاندازی و تقویت قرارگاه سلامت محله، برگزاری مراسم بزرگداشت شهدای سلامت و اجرای پویش «ایرانیار» با شعار «حواسمون به هم هست» از جمله برنامههای پیشروست.
وی افزود: در جریان جنگ ناجوانمردانه اخیر و همچنین در طول آن ۱۲ روز، تعدادی از فعالان حوزه سلامت به شهادت رسیدند که نام آنها در تقویم نظام مقدس جمهوری اسلامی ثبت شده است. بر همین اساس، مراسم بزرگداشت شهدای سلامت روز ۳۱ اردیبهشتماه در قطعه شهدای سلامت برگزار خواهد شد.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران خاطرنشان کرد: در این مراسم از تمامی فعالان گمنامی که در بیمارستانها، مراکز درمانی و مراکز سلامت در روزهای سخت به مردم خدمترسانی کردند و کمتر دیده شدند، تقدیر به عمل خواهد آمد.
نظر شما