همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: نزدیک به دو هزار سال پیش، فوران مهیب Mount Vesuvius یکی از بزرگترین فجایع تاریخ بشر را رقم زد؛ شهری زنده و پرجنبوجوش به نام Pompeii در عرض چند ساعت به زیر خاکستر دفن شد. سالها این رویداد تنها از خلال نوشتههای شاهدان عینی مانند Pliny the Younger شناخته میشد، اما اکنون کشفی تازه، این روایتها را به شکلی بیسابقه ملموس کرده است. باستانشناسان نهتنها بقایای دو انسان را یافتهاند، بلکه با کمک فناوریهای نوین، لحظات آخر زندگی یکی از آنها را بازسازی کردهاند؛ لحظاتی که میان ترس، امید و تلاش برای نجات، برای همیشه در تاریخ ثبت شدهاند.
فرار از شهری در حال نابودی
در تازهترین کاوشها در اطراف دروازههای شهر باستانی پمپئی، بقایای دو مرد کشف شده که به نظر میرسد در تلاش برای فرار از فاجعه جان خود را ازدستدادهاند.
یکی از آنها، مردی حدوداً ۳۰ تا ۳۵ساله، در حالی پیدا شد که بدنش به شکلی خمیده و دستش بالاآمده بود؛ گویی در آخرین لحظه سعی داشته از خود محافظت کند. در کنار او، یککاسه سفالی و یک چراغ روغنی کوچک کشف شد؛ اشیایی که حالا معنایی بسیار عمیقتر پیدا کردهاند.
بیشتر بخوانیم :
سپر سادهای در برابر مرگ
بر اساس تحلیل باستانشناسان، این مرد احتمالاً از کاسه سفالی بهعنوان سپری موقت برای محافظت از سر خود در برابر بارش سنگ و خاکستر استفاده کرده است.
به گزارش سایت Smithsonian Magazine این تصویر، دقیقاً با توصیفهای تاریخی همخوانی دارد. Pliny the Younger در نامههای خود نوشته بود که مردم برای محافظت، بالش یا پارچههایی را روی سر خود میبستند تا از بارش مواد آتشفشانی در امان بمانند.
در دستان این مرد، علم و تاریخ به هم میرسند؛ جایی که یک شیء ساده، تبدیل به نمادی از تلاش انسان برای زندهماندن میشود.
چراغی در تاریکی مطلق
در کناردست چپ این مرد، یک چراغ روغنی کوچک پیدا شد. این کشف نشان میدهد که تاریکی ناشی از فوران آنقدر شدید بوده که حتی در روز، مردم مجبور به استفاده از نور مصنوعی بودهاند.
طبق روایتهای تاریخی، آسمان آنچنان تیره شده بود که «تاریکتر از هر شب» توصیف شده است. این چراغ، شاید آخرین امید این مرد برای دیدن مسیر فرار بوده است.
مرگی در چند مرحله!
باستانشناسان بر این باورند که این مرد در همان مراحل اولیه فوران، بر اثر بارش خاکستر جانباخته است. اما قربانی دوم؛ یعنی جوانی حدود ۱۸ تا ۲۰ساله، سرنوشتی متفاوت داشته است.
او احتمالاً از موج اول جان سالم به در برده و در زمانی کوتاه که فعالیت آتشفشان کاهشیافته، تلاش کرده فرار کند. اما این آرامش موقتی بوده و ساعاتی بعد، جریانهای مرگبار مواد داغ آتشفشانی او را از بین بردهاند.
بازسازی تاریخ
یکی از جذابترین بخشهای این کشف، استفاده از فناوری برای بازسازی لحظات آخر زندگی این مرد است. پژوهشگران با کمک ابزارهای هوش مصنوعی، تصویری دیجیتال خلق کردهاند که او را در حال دویدن میان خیابانهای ویران، با کاسهای بر سر و چراغی در دستنشان میدهد.
این تصویر، نهتنها یک بازسازی علمی، بلکه پلی میان گذشته و حال است؛ تلاشی برای اینکه مخاطبان امروزی بتوانند عمق فاجعه را بهتر درک کنند.
نظر شما